Gaji Bersih, Kasar, Pokok & Hakiki – Maksud & Cara Kira (2026)

Gaji bersih di Malaysia merujuk kepada jumlah sebenar yang diterima oleh pekerja setiap bulan selepas semua potongan wajib seperti KWSP, SOCSO/PERKESO, EIS dan PCB (cukai pendapatan bulanan) ditolak daripada gaji kasar mengikut kelayakan gaji.

Apabila merancang kewangan peribadi, “gaji bersih” adalah jumlah paling penting yang perlu difahami. Hal ini kerana, ia mewakili jumlah sebenar yang boleh digunakan untuk perbelanjaan bulanan, simpanan dan pelaburan.

Daripada jumlah gaji bersih inilah kebanyakan kita membuat bajet bulanan, mengatur perbelanjaan harian, mengira kemampuan untuk pinjaman rumah atau kenderaan, serta menentukan jumlah simpanan atau pelaburan yang realistik mengikut situasi kewangan masing‑masing.

Selain gaji bersih, kita juga sering mendengar istilah seperti “gaji kasar”, “gaji pokok” dan “gaji hakiki”.

Jadi, apakah sebenarnya perbezaan semua istilah ini, dan bagaimana ia mempengaruhi kiraan gaji bulanan kita?

Jom kita teruskan membaca untuk mendapatkan penjelasan lebih terperinci dan contoh pengiraan gaji bersih yang mudah difahami.

Ringkasan Gaji Bersih
Gaji bersih ialah jumlah sebenar yang masuk ke akaun bank setiap bulan selepas tolak KWSP, SOCSO, EIS, cukai (PCB) dan potongan lain.
Gaji kasar merujuk pada total pendapatan sebelum potongan, iaitu gaji pokok tambah elaun tetap seperti ITP, ITKA, BSH dan elaun berkaitan gred.
Gaji pokok adalah gaji asas sahaja (tanpa elaun), menjadi asas utama untuk kiraan KWSP, SOCSO dan EIS.
Gaji hakiki dalam kerajaan hampir sama dengan gaji pokok rasmi, iaitu gaji asas tanpa elaun dan potongan, digunakan untuk kiraan kenaikan gaji tahunan dan pelarasan SSPA 2026.
Gaji hakiki ≈ gaji pokok, Gaji kasar = gaji pokok + elaun, Gaji bersih = gaji pokok + elaun – potongan.

Apa Maksud Gaji Bersih?

Gaji bersih di Malaysia bermaksud jumlah gaji yang sebenarnya dimasukkan ke dalam akaun bank anda setiap bulan selepas semua potongan wajib dibuat.

Jumlah gaji ini telah ditolak caruman KWSP, SOCSO / PERKESO serta amaun-amaun lain yang berkaitan.

Ia juga sering disebut sebagai “take-home pay” kerana ini adalah jumlah duit yang anda boleh belanjakan.

Jumlah gaji bersih ini merupakan amaun yang sudah dicampurkan dengan elaun tambahan yang diterima.

Gaji Minimum di Malaysia (2026)

Kadar gaji minimum kebangsaan di Malaysia ditetapkan pada RM1,700 sebulan sejak 1 Februari 2025 dan masih berkuat kuasa sehingga tahun ini, 2026.

Dasar ini terpakai kepada semua majikan di seluruh Malaysia, tanpa mengira bilangan pekerja, dengan tujuan meningkatkan taraf hidup pekerja dan membantu menangani tekanan kos sara hidup.

Butiran gaji minimum 2026 di Malaysia (bulan, jam, harian)

Gaji bulanan: RM1,700.00
Gaji sejam: ~RM8.72
Gaji harian: bermula RM65.38
Kuat kuasa: 1 Februari 2025 (masih berkuat kuasa sehingga 2026)

Image from: Gaji Bersih, Kasar, Pokok & Hakiki – Maksud & Cara Kira (2026)

Walau begitu, purata gaji bulanan pekerja Malaysia sebenar lebih tinggi, dengan median sekitar RM2,700–RM2,800 dan purata kasar sekitar RM3,500–RM3,700 sebulan (berdasarkan data 2024 DOSM).

Ini bermakna ramai pekerja di bandar besar seperti Kuala Lumpur, Selangor, Johor Bahru dan Penang menerima gaji kasar melebihi RM4,000, walaupun kadar minimum kebangsaan tetap pada RM1,700

Komponen Potongan Gaji Wajib

Untuk mendapatkan angka gaji bersih, pengiraannya melibatkan beberapa elemen potongan gaji wajib yang utama, iaitu:

Gaji Kasar: Jumlah keseluruhan pendapatan anda termasuk gaji pokok, elaun (pengangkutan, makan, perumahan), dan bayaran kerja lebih masa (OT).
Potongan Wajib (Berkanun):
KWSP (EPF): Caruman untuk tabung persaraan (biasanya 11% daripada bahagian pekerja).
PERKESO (SOCSO): Caruman untuk perlindungan insurans kemalangan di tempat kerja.
SIP (EIS): Caruman untuk bantuan kehilangan pekerjaan.
PCB (CP38): Potongan Cukai Bulanan yang dibayar kepada LHDN (jika gaji melepasi had yang ditetapkan).
Potongan Lain (Jika ada): Seperti potongan pinjaman perumahan kakitangan, caruman Zakat, atau bayaran balik pinjaman pendidikan (PTPTN).

Cara Kira Gaji Bersih

Bagi pekerja Malaysia, formula paling asas untuk gaji bersih adalah:

Gaji Bersih = Gaji Kasar – Potongan Wajib

Rujuk contoh ringkas pengiraan gaji bersih di bawah:

1. Contoh: Gaji Kasar RM3,000 (Pekerja Bujang)

KWSP (11%): RM330.00
SOCSO: RM14.75 (Berdasarkan jadual caruman PERKESO bagi julat gaji RM2,900 – RM3,000).
EIS (0.2%): RM5.90 (Kira-kira RM6.00).
PCB: RM0

Hasil Anggaran Gaji Bersih: ~RM2,649.

2. Contoh: Gaji Kasar RM5,000 (Pekerja Bujang)

Untuk gaji RM5,000 dan ke atas, terdapat sedikit perbezaan pada potongan PCB dan SOCSO:

KWSP (11%): RM550.00
SOCSO: RM24.75 (Berdasarkan julat gaji RM4,900 – RM5,000).
EIS (0.2%): RM9.90 (Kira-kira RM10.00).
PCB (Anggaran): Sekitar RM110.00 – RM130.00. Nilai RM70-RM80 mungkin terlalu rendah untuk tahun 2026 bagi individu bujang tanpa pelepasan tambahan (seperti gaya hidup atau insurans perubatan).

Hasil Anggaran Gaji Bersih: ~ RM4,266 – RM4,345

Gaji Bersih Penjawat Awam – Kenaikan SSPA 2026

Bagi tahun 2026, penjawat awam di Malaysia yang memilih opsyen Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA) sedang menerima pelarasan gaji fasa kedua yang berkuat kuasa mulai 1 Januari 2026.

Pelarasan ini melengkapkan kenaikan keseluruhan sebanyak 15% bagi kumpulan pelaksana dan profesional.

Kenaikan ini dikira berdasarkan gaji hakiki pada 31 Disember 2025:

Kumpulan Pelaksana & Pengurusan dan Profesional (P&P): Tambahan kenaikan sebanyak 7%.
Kumpulan Pengurusan Tertinggi (KPT): Tambahan kenaikan sebanyak 3%.

Anggaran Pengiraan Gaji Bersih Penjawat Awam

Gaji bersih penjawat awam selepas kenaikan SSPA 2026 dipengaruhi oleh gaji pokok baharu, elaun tetap dan potongan wajib seperti KWSP, SOCSO, EIS, PCB dan potongan lain.

Berikut adalah komponen utama dalam pengiraan gaji bersih penjawat awam mengikut SSPA 2026:

1. GAJI KASAR:

Gaji kasar terkini penjawat awam merangkumi:

Gaji Hakiki (gaji pokok) yang telah dinaikkan melalui Fasa 1 SSPA pada 1 Disember 2024.
Pelarasan Fasa 2 SSPA bermula 1 Januari 2026, iaitu +7% bagi Kumpulan Pelaksana dan Kumpulan Pengurusan/Profesional, serta +3% bagi Kumpulan Pengurusan Tertinggi.
Elaun tetap seperti ITP, ITKA, BSH dan elaun berkaitan gred.

Secara ringkas:

Gaji Kasar = Gaji Hakiki 31 Disember 2025 + Pelarasan 7% (atau 3%) + Elaun Tetap

2. POTONGAN WAJIB

KWSP (Pilihan): Bagi yang memilih skim KWSP, potongan adalah 11% daripada gaji pokok.
PERKESO/SOCSO: Bagi pegawai lantikan baharu (selepas 1 Dis 2024), caruman adalah wajib.
PCB (Cukai): Jika pelarasan gaji 7% / 3% menyebabkan gaji kasar melebihi ambang percukaian yang lebih tinggi, jumlah PCB akan meningkat, dan ini akan mempengaruhi gaji bersih akhir.
EIS (Sistem Insurans Pekerjaan)
Pinjaman/Zakat: Potongan tetap seperti pinjaman perumahan, pinjaman kereta, zakat dan potongan lain melalui Biro Angkasa atau LPPSA diteruskan mengikut perjanjian sedia ada, tetapi tidak mempengaruhi kadar pelarasan SSPA.

Contoh Pengiraan:

(NOTA: Pengiraan ini anggaran sahaja)

Contoh gaji hakiki (31 Disember 2025) = RM3,112.00
Kumpulan: Pelaksana / Pengurusan & Profesional (pelarasan +7%)

LANGKAH 1: Gaji Pokok Baharu Bermula Januari 2026

Pelarasan 7% daripada RM3,112: 3,112 x 0.07 ≈ RM217.84
Gaji pokok baharu: RM3,112 + RM217.84 = RM3,329.84

LANGKAH 2: Kira potongan wajib (anggaran)

KWSP (11% daripada gaji pokok): 3,329.84×0.11≈ RM366.283,329.84 × 0.11≈ RM366.28
SOCSO: Anggaran RM14–RM25 (mengikut kategori pelindungan).
EIS: 0.2% daripada gaji – kiraan kecil (sekitar RM6–RM7).
PCB: Bergantung status cukai; boleh rendah atau RM0 sekiranya masih dalam ambang percukaian rendah.

LANGKAH 3: Gaji Bersih

Gaji bersih pokok ≈ 3,329.84−366.28−SOCSO−EIS−PCB

LANGKAH 4: Tambah Elaun tetap

Selepas potongan di atas, elaun tetap (ITP, ITKA, BSH dsb.) ditambah untuk menghasilkan jumlah gaji bersih akhir dalam slip gaji.

Cara Semakan Gaji Bersih Penjawat Awam

Anda boleh membuat semakan tepat jumlah kenaikan dan anggaran gaji bersih melalui saluran rasmi berikut:

1. Kalkulator SSPA JPA

Anda boleh membuat simulasi pelarasan gaji SSPA melalui portal rasmi Jabatan Perkhidmatan Awam. Klik sini >> Kalkulator Gaji SSPA – JPA

2. e‑Penyata Gaji / e‑Pay Slip

Semak slip gaji elektronik melalui portal e‑Penyata Gaji atau aplikasi/sistem gaji agensi anda untuk melihat perincian gaji pokok, elaun, pelarasan 7% / 3%, dan senarai potongan terkini (KWSP, SOCSO, EIS, PCB, pinjaman, zakat).

Info Tambahan

Maksud Gaji Kasar

Gaji kasar pula adalah gaji asas yang dicampur dengan segala elaun tambahan, tetapi belum ditolak segala potongan atau caruman.

Kebiasaannya, iklan tawaran kerja akan mengiklankan tawaran kerja beserta dengan jumlah “gaji kasar” kerana ianya nampak lebih tinggi berbanding “gaji bersih”.

Apabila ditawarkan sesuatu pekerjaan atau melihat iklan jawatan kosong, sebaiknya anda membuat kira semula jumlah “gaji kasar” untuk melihat berapakah sebenarnya jumlah yang akan anda terima setelah ditolak segala potongan.

Image from: Gaji Bersih, Kasar, Pokok & Hakiki – Maksud & Cara Kira (2026)

Maksud Gaji Pokok

Gaji pokok juga bermaksud gaji asas atau biasanya kita panggil “gaji basic”.

Gaji pokok bermaksud jumlah gaji bulanan yang anda terima tanpa mencampurkan sebarang elaun dan potongan.

Sekiranya gaji pokok anda dalam surat tawaran kerja adalah RM2000 dan anda tidak mempunyai sebarang elaun, jumlah yang anda akan terima setiap bulan kemungkinan besar akan kurang daripada jumlah ini setelah ditolak segala potongan/caruman.

Sekiranya anda sedang mencari pekerjaan, sewaktu temuduga anda boleh bertanyakan kepada calon penemuduga sama ada jawatan kosong yang ditawarkan itu mempunyai sebarang elaun atau tidak.

Jangan terkejut, ada sesetengah pekerjaan yang menawarkan elaun yang lebih besar jumlahnya daripada gaji asas terutamanya bagi mereka yang kerja di lapangan.

Maksud Gaji Hakiki

Dalam istilah penjawat awam, maksud “gaji hakiki” adalah gaji yang ditetapkan di Gred Hakiki Pegawai. Ia merujuk kepada Gaji Pokok, bukannya Gaji Kasar Atau Gaji Bersih.

Perbezaan Maksud Istilah

Bagi memudahkan anda memahami perbezaan antara ketiga istilah ini, boleh rujuk formula mudah di bawah:

Gaji pokok: Gaji asas sahaja
Gaji kasar: Gaji asas + elaun (jika ada)
Gaji bersih: Gaji asas + elaun (jika ada) – potongan

Biasanya kesemua ini akan dinyatakan dengan jelas dalam penyata gaji anda.

Perbezaan Gaji Bersih, Gaji Kasar, Gaji Pokok, Gaji Hakiki

Istilah	Maksud utama	Cara pengiraan ringkas	Info penting lain
Gaji Bersih	Jumlah wang yang masuk ke akaun bank selepas semua potongan (KWSP, SOCSO, EIS, cukai, pinjaman, zakat dll).	Gaji bersih = Gaji pokok + Elaun – KWSP – SOCSO – EIS – PCB – potongan lain	– Ia adalah jumlah sebenar untuk bajet bulanan dan perancangan kewangan. – Selalunya sekitar 70–90% dari gaji kasar, bergantung kadar potongan dan elaun.
Gaji Kasar	Jumlah keseluruhan pendapatan sebelum potongan, merangkumi gaji pokok dan elaun tetap/komisen tetap.	Gaji kasar = Gaji pokok + Elaun tetap (ITP, ITKA, BSH, bonus dibahagi bulanan, dsb.)	– Biasanya yang ditunjukkan dalam iklan kerja dan di atas slip gaji. – Digunakan oleh bank untuk menilai kelayakan pinjaman (DSR) dan pengiraan cukai pendapatan (LHDN).
Gaji Pokok	Gaji asas sahaja tanpa sebarang elaun; biasanya jumlah tetap yang ditetapkan mengikut jawatan/gred.	Gaji pokok = Gaji asas rasmi (tanpa elaun, bonus, komisen).	– Basis utama untuk kiraaan KWSP, SOCSO dan EIS. – Gaji pokok + elaun = gaji kasar. – Untuk kakitangan kerajaan, gaji pokok biasanya sama gaji hakiki
Gaji Hakiki	Ia adalah gaji pokok rasmi mengikut gred hakiki penjawat awam; jumlah asas tanpa elaun tambahan atau potongan.	Gaji hakiki ≈ Gaji pokok. Berdasarkan Jadual Gaji Minimum-Maksimum (JGMM) mengikut gred (cth: N19, DG41).	– Digunakan untuk kenaikan gaji tahunan dan pelarasan SSPA (Fasa 1 & Fasa 2).

Bagi kakitangan kerajaan, anda boleh menyemak slip gaji anda melalui e-Penyata Gaji JANM.

Maklumat Lanjut

Untuk maklumat lanjut mengenai gaji dan elaun kerajaan, sila rujuk portal Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) melalui saluran berikut:

Laman web rasmi JPA : https://www.jpa.gov.my/
Facebook rasmi JPA : Jabatan Perkhidmatan Awam
Kalkulator Gaji SSPA boleh diakses di pautan : https://sspa.jpa.gov.my/kiraan/kalkulator.php

Soalan Lazim Gaji Bersih

Berapakah kadar Gaji Minimum di Malaysia pada tahun 2026?

Kadar Gaji Minimum Kebangsaan kekal pada RM1,700 sebulan (berkuat kuasa sejak Februari 2025).

Adakah gaji bersih saya akan berkurangan jika gaji kasar saya RM1,700?

Ya. Walaupun gaji kasar RM1,700, anda masih tertakluk kepada potongan wajib (KWSP, PERKESO, SIP). Anggaran gaji bersih untuk RM1,700 adalah sekitar RM1,500+ selepas potongan caruman pekerja.

Adakah semua penjawat awam mendapat kenaikan gaji bersih pada Januari 2026?

Ya, bagi mereka yang memilih Opsyen SSPA. Pelarasan gaji Fasa 2 akan meningkatkan gaji kasar dan seterusnya memberi impak positif kepada gaji bersih.

Berapakah kadar caruman KWSP (EPF) untuk tahun 2026?

Setakat April 2026, kadar caruman syer pekerja kekal pada 11%, manakala syer majikan adalah 13% (untuk gaji RM5,000 ke bawah) atau 12% (untuk gaji melebihi RM5,000).

Bagaimana e-Invois membantu saya meningkatkan “gaji bersih tahunan”?

Dengan pelaksanaan penuh e-Invois oleh LHDN pada 2026, rekod perbelanjaan yang layak mendapat pelepasan cukai (seperti pembelian buku atau peranti digital) akan direkodkan secara automatik. Ini memudahkan proses tuntutan bayaran balik cukai (tax refund), yang secara tidak langsung menambah jumlah tunai anda dalam setahun.

Di mana saya boleh menyemak pengiraan gaji bersih yang tepat?

Anda boleh menggunakan portal e-Penyata Gaji JANM (untuk penjawat awam) atau aplikasi kalkulator gaji pihak ketiga yang telah dikemas kini dengan kadar 2026.

Kenapa gaji bersih saya berbeza setiap bulan?

Terdapat beberapa faktor boleh menyebabkan jumlah gaji bersih anda turun naik:
– Kerja Lebih Masa (OT): Jumlah OT yang tidak tetap setiap bulan.
– PCB (Cukai): Jika anda mempunyai bonus atau komisen pada bulan tersebut, potongan PCB akan meningkat secara mendadak bagi bulan itu sahaja.
– Cuti Tanpa Gaji: Potongan pada gaji pokok akan mengurangkan gaji kasar dan caruman wajib.

Bagaimana saya boleh tingkatkan gaji bersih tanpa naik pangkat?

Anda boleh mengurangkan potongan PCB (Cukai) dengan:
– Memaksimalkan Pelepasan Cukai (Tax Relief) seperti gaya hidup, insurans perubatan, atau simpanan SSPN.
– Membuat tuntutan pelepasan melalui sistem penggajian majikan (Borang TP1) supaya potongan cukai bulanan lebih rendah.