MAKKAH - Jemaah haji yang keluar dari Makkah melebihi dua marhalah (lebih 81 kilometer) sebelum hari kemuncak haji (wukuf) dan gagal berniat ihram haji atau umrah ketika masuk semula ke Tanah Haram boleh dikenakan dam isa’ah tertib serta taqdir iaitu wajib menyembelih seekor kambing.
Perkara itu ditekankan Pakar Rujuk Haji, Dr Mohd Sirajuddin Siswadi Putera Mohamed Shith susulan terdapat segelintir jemaah haji Malaysia yang telah menyelesaikan ibadah umrah dilaporkan keluar dari Makkah.
Mohd Sirajuddin Siswadi berkata, jemaah haji yang keluar ke lokasi seperti Taif sebelum wukuf perlu memahami implikasi hukum dan peraturan ditetapkan pihak berkuasa Arab Saudi bagi mengelakkan isu ibadah serta keselamatan.
Beliau menjelaskan, implikasi hukum tersebut bergantung kepada jenis haji yang dilaksanakan sama ada ifrad, qiran atau tamattu’.
Menurut beliau, jemaah haji ifrad dan qiran yang masih berada dalam ihram tidak berdepan masalah sekiranya keluar dari Makkah walaupun melepasi dua marhalah atau kawasan miqat.
“Tiada implikasi hukum kerana mereka masih berada dalam keadaan berihram haji.
“Namun bagi jemaah haji tamattu’ yang telah selesai umrah dan bebas daripada larangan ihram kecuali larangan memotong tumbuhan dan memburu binatang buruan di Tanah Haram, mereka wajib berniat ihram semula sama ada ihram haji atau umrah apabila mahu masuk ke Makkah selepas keluar ke Taif,” katanya ketika ditemui baru-baru ini.
Menurut Mohd Sirajuddin, sekiranya jemaah haji tamattu’ memilih untuk berniat haji di miqat seperti Wadi Mahram di Taif, mereka boleh meneruskan ibadah haji tanpa dikenakan dam tambahan.
Bagaimanapun katanya, jika mereka masuk semula ke Makkah tanpa berniat ihram haji atau umrah, mereka dianggap melangkaui miqat tanpa ihram dan dikenakan dam isa’ah selain dam tamattu’ yang sedia ada.
Mohd Sirajuddin menjelaskan, berdasarkan Resolusi Muzakarah Kebangsaan Kali Ke-36 Musim Haji 1441H/2019M, sekiranya jemaah haji tamattu’ pergi ke Taif sebelum wukuf, mereka wajib berniat ihram umrah sekurang-kurangnya di Qarnul Manazil kerana mereka ada kehendak untuk mengerjakan haji semasa masuk ke Makkah.
“Resolusi itu menyebut jika jemaah haji tamattu’ yang pergi ke Taif berniat haji di Qarnul Manazil, jadilah haji tersebut haji tamattu’ yang tidak dikenakan dam tertib dan taqdir kerana telah kembali ke miqat asal atau mana-mana miqat yang lima untuk berniat haji.
“Selain itu, jika jemaah haji pergi ke Taif selepas wukuf dan setelah selesai kerja-kerja haji, wajib berniat ihram umrah di miqat Qarnul Manazil sekiranya mereka ada hasrat untuk mengerjakan umrah. Sekiranya tiada hasrat untuk mengerjakan umrah mereka tidak wajib berniat ihram.
“Ini kerana perjalanan dari Taif misalnya akan melalui kawasan yang sejajar dengan Qarnul Manazil. Jika mereka tidak berniat ihram di situ dan hanya berniat haji apabila tiba di Makkah pada 8 Zulhijjah sebelum berangkat ke Arafah, maka dam tambahan itu dikenakan,” katanya.
Menurut beliau, jemaah dalam keadaan itu seolah-olah menanggung dua dam iaitu dam tamattu’ yang sedia ada dan satu lagi dam tertib serta taqdir kerana melanggar miqat tanpa ihram, iaitu menyembelih seekor kambing.
Dalam pada itu, beliau mengingatkan jemaah supaya mematuhi peraturan kerajaan Arab Saudi memandangkan pemeriksaan di pintu masuk Mekah kini lebih ketat susulan pihak berkuasa negara itu hanya membenarkan individu dengan visa haji berada di Tanah Suci.
“Sebab itu program ziarah melepasi miqat biasanya tidak dianjurkan sebelum selesai Masyair.
“Walaupun ada dalam kalangan mereka memahami hukum dan mampu bergerak sendiri, kita perlu melihat soal maslahat umum serta mematuhi arahan pihak berkuasa,” katanya.
