Kota Kinabalu: Lima daripada 10 anggota penjara yang didakwa membunuh seorang banduan di Penjara Kepayan empat tahun lalu, dibebaskan daripada pertuduhan manakala lima lagi masing-masing didenda RM1,500 atau penjara sebulan atas pertuduhan yang dikurangkan iaitu menyebabkan kematian dengan cuai.
Warden Barry Jipmon, 34, Inspektor Mohd Dzulfikri Mohd Safri, 32, Sarjan Ab Mutalib @ Talib Ab Rasul, 44, Koperal Zerry Maidin, 37, dan warden Shahryll Nazry Wan Sofian, 29, dilepas dan dibebaskan daripada pertuduhan membunuh oleh Mahkamah Tinggi Hakim Datuk Christopher Chin Soo Yin di akhir peringkat pendakwaan.
Lima yang lain – Sarjan Farizan Mokri, 45, Koperal Mohd Saiful Saidin, 38, warden Amran Yasik, 29, Koperal Tomy Momoh, 40 dan Koperal Muhammad Fazi Lakui, 36, diperintahkan membela diri atas pertuduhan diringankan menyebabkan kematian dengan cuai mengikut Seksyen 304A Kanun Keseksaan, yang membawa hukuman penjara sehingga dua tahun atau denda atau kedua-duanya sekali jika sabit kesalahan.
Bagaimanapun, mereka mengaku bersalah terhadap pertuduhan itu dan diperintahkan membayar denda RM1,500 atau penjara sebulan setiap seorang.
Kesemua 10 mereka didakwa bersama membunuh Shainal Mukhtar, 36, di sel nombor 11, Blok Gemilang, di Penjara Pusat Kota Kinabalu, Jalan Kepayan dekat sini pada 4.20 petang, antara 2 Oktober dan 4 Oktober 2019.
Pertuduhan mengikut Seksyen 302 Kanun Keseksaan membawa hukuman mati jika sabit kesalahan.
Chin dalam menyampaikan keputusannya pada Khamis berkata, keputusan itu mengambil kira tiga fakta yang tidak boleh dipertikaikan – Pertama, seorang banduan telah meninggal dunia dan kematiannya bukan disebabkan sepenuhnya oleh sebab semula jadi. Laporan bedah siasat mengesahkan punca kematian sebagai,
“Sequalae (akibat) kecederaan tumpul berganda pada seorang lelaki yang mengalami ensefalitis (keradangan pada tisu aktif otak yang disebabkan oleh jangkitan tindak balas autoimun).”
Kedua, Penjara Kepayan yang dibina dan direka bentuk untuk 1,500 banduan ketika ini adalah rumah kepada lebih 3,000 banduan dan dengan itu penuh sesak dan ketiga, 10 tertuduh didakwa mengikut Seksyen 302 Kanun Keseksaan dibaca bersama Seksyen 34 Kanun Keseksaan.
Chin antara lain berpendapat bahawa keterangan pegawai perubatan di wad Kecemasan Hospital Kota Belud Dr Rahimah Rasali adalah jelas, tidak teragak-agak, dan menunjukkan cara yang jelas dan teliti dalam melaksanakan tugas perubatannya.
“Rahimah mengesyaki mangsa menghidap virus meningitis tetapi memandangkan Hospital Daerah Kota Belud kekurangan kemudahan ujian, dia meminta mangsa dirujuk ke wad neurologi Hospital Queen Elizabeth (HQE) 1 untuk rawatan.
“Rasa syaknya mengenai penyakit yang dihadapi mangsa tidak disahkan oleh wad neurologi HQE1 tetapi akhirnya disahkan oleh saksi ke-28 pendakwaan Dr. Murali Narayanasamy, Pakar Patologi Forensik dalam laporan bedah siasatnya. “Sequalae (akibat) daripada pelbagai kecederaan akibat tumpul pada seseorang dengan ensefalitis”.
Dr. Murali juga berpendapat bahawa “Histologi otak menunjukkan bukti virus meningoensefalitis virus” atau meningitis, kata Chin, sambil menambah saksi ke-27 pendakwaan Dr. Ananda Arumugam, Pakar Bedah Saraf Perunding di HQE1 memberi keterangan bahawa satu lagi pukulan di kepala mangsa dengan masalah otak akan menyebabkan kematian.
Ia kemudian disahkan oleh Dr Murali bahawa ensefalitis adalah punca kematian, kata Chin.
“Tragiknya, penyumbang kematian adalah cara mangsa dibenarkan keluar sehari selepas diwadkan. Tiada apa-apa dalam nota pelepasan yang memberi amaran kepada Penjara Kepayan untuk mengelakkan hentakan di kepala mangsa. Pentingnya, tiada apa-apa makluman untuk Penjara Kepayan bahawa mangsa boleh berubah tingkah laku dan agresif. Malangnya, mangsa mengalami episod perlakuan agresif disebabkan penyakit dan keadaan otaknya.
“Pada 2 Okt 2019, dua hari sebelum meninggal dunia, mangsa disedari oleh pegawai Penyiasat ASP Riduan Abdollah sebagai ‘mengganggu banduan lain, membuat bising, tidak memberikan kerjasama sepenuhnya sehingga menyebabkan mangsa ditahan secara fizikal dengan memakaikannya baju pasung dan diletakkan di dalam sel pengasingan,” kata Chin.
Dia seterusnya berpendapat bahawa warden penjara yang terdiri daripada sepuluh tertuduh tidak mengetahui tentang penyakit mangsa dan berusaha untuk mendisiplinkannya selepas mentafsir perubahan tingkah lakunya sebagai enggan mematuhi arahan. Mangsa dipukul dan pada beberapa peringkat, mangsa telah menerima pukulan di kepalanya.
“Pukulan di kepala itu sendiri tidak membawa maut tetapi disebabkan jangkitan virus meningitis yang wujud semula, ia memburukkan lagi keadaan otaknya yang mengakibatkan kematian tragis mangsa.
“Pada pendapat akhir ahli patologi forensik - Kematian berlaku akibat trauma tumpul pada mangsa yang menghidap ensefalitis.
“Pada dasarnya berdasarkan keterangan saksi yang merupakan doktor, saya dapati bahan kedua iaitu mangsa meninggal dunia akibat kecederaan yang ditimpakan ke atasnya oleh 10 tertuduh, tidak dibuktikan melampaui keraguan munasabah.
“Justeru, tiada kes pembunuhan prima facie terbukti terhadap 10 tertuduh. Cara mangsa dilepaskan dari HQE1 dan prosedur di kemudahan perubatan di penjara adalah sedemikian rupa sehingga tiada proses atau sistem untuk memaklumkan semua warden penjara bahawa, disebabkan penyakitnya mangsa terdedah kepada perubahan tingkah laku dan walaupun secara luaran atau dari segi fizikal, mangsa kelihatan normal, dia sebenarnya sangat sakit.
“Bagaimanapun, Mahkamah ini tidak boleh buta kepada fakta bahawa mangsa telah meninggal dunia dan pukulan yang diterimanya, yang bertujuan untuk mendisiplinkan mangsa akhirnya membawa kepada kematiannya seperti yang dibincangkan di atas.”
Mahkamah mendapati saksi ke-17 pendakwaan Danny Roland, pegawai penjara, adalah yang paling dipercayai, yang melihat Saiful menumbuk badan mangsa beberapa kali dan turut memberi keterangan bahawa Fazi menumbuk mangsa pada badannya beberapa kali.
Mahkamah juga mengambil maklum keterangan saksi ke-25 pendakwaan, Arsit Indanan, yang melihat Farizan, Saiful, Amran dan Tomy menyerang mangsa.
“Walaupun saya dapat memahami keperluan warden penjara untuk menjaga disiplin di penjara Kepayan yang penuh sesak, kelima-lima tertuduh yang dikenal pasti oleh Danny dan Arsit ini bertindak keterlaluan. Walaupun mereka tidak berniat untuk membunuh, mereka menyerang seseorang yang memakai baju pasung dan tidak dapat menangkis pukulan atau mempertahankan dirinya.
“Serangan di bawah keadaan ini saya dapati keterlaluan. Tertuduh ini percaya mereka menjalankan tugas mereka tetapi mereka cuai dalam melakukan perkara itu.
Kecuaian mereka terhadap keseimbangan dan penggunaan kekerasan mengakibatkan kematian akhirnya mangsa walaupun ini bukanlah niat mereka. Mereka tidak menyedari penyakit otak mangsa yang sedia ada atau terpendam di mana pukulan lanjut mungkin boleh membawa maut kepada mangsa, yang dalam kes ini sangat tragis.
Chin berkata atas alasan yang dibincangkan dan setelah mempertimbangkan semua keterangan yang dikemukakan di hadapannya, dia mendapati pihak pendakwaan gagal membuktikan pertuduhan membunuh tanpa keraguan munasabah di bawah Seksyen 302 Kanun Keseksaan terhadap kesemua 10 tertuduh.
Beliau bagaimanapun mendapati pihak pendakwaan telah membuktikan kes prima facie mengikut Seksyen 304A Kanun Keseksaan terhadap Farizan, Saiful, Amran, Tomy dan Fazi, yang dipanggil membela diri atas pertuduhan yang diringankan itu.
“Bagaimanapun, lima tertuduh berikut (Barry, Dzulfikri, Mutalib, Zerry dan Shahryll) dilepaskan dan dibebaskan memandangkan keadaan mendesak Penjara Kepayan yang penuh sesak, saya tidak bersedia untuk mempertimbangkan isu niat bersama mereka di bawah Seksyen 34 Kanun Keseksaan walaupun mereka ada bersama mangsa.
“Saya dapati tiada bukti kukuh sama sekali mengaitkan mereka dengan kecederaan ke atas mangsa, selain mereka semua bekerja di Penjara Kepayan pada masa itu,” kata Chin.
* Follow us on Instagram and join our Telegram and/or WhatsApp channel(s) for the latest news you don't want to miss.
* Do you have access to the Daily Express e-paper and online exclusive news? Check out subscription plans available.