Persoalan terbesar mengenai pengampunan Najib Razak bukan terletak pada kuasa pengampunan Yang di-Pertuan Agong.
Persoalannya ialah RM50 juta.
Keputusan Yang di-Pertuan Agong dibuat berdasarkan kuasa yang diperuntukkan dalam Perlembagaan. Perkara 42 jelas memperuntukkan kuasa berkaitan pengampunan, manakala Lembaga Pengampunan mempunyai peranan tersendiri dalam proses berkenaan.
Suka atau tidak, itulah kerangka perlembagaan negara.
Kita tidak boleh hanya menerima Perlembagaan apabila keputusannya memihak kepada apa yang kita mahu.
Najib kini diberikan pengampunan bersyarat yang membolehkan baki hukuman asal dijalani di bawah tahanan rumah, dengan antara syarat yang ditetapkan ialah pembayaran denda RM50 juta.
Ada yang menyokong keputusan itu. Ada yang menentangnya.
Tetapi ada satu persoalan yang jauh lebih besar daripada perdebatan mengenai pengampunan tersebut.
Mengapa rakyat biasa pula diminta membayar denda itu?
Kepimpinan UMNO kini menggerakkan kutipan dana bagi mendapatkan sumbangan ahli parti, penyokong dan orang awam untuk membantu melangsaikan denda RM50 juta berkenaan.
Di sinilah persoalan moralnya bermula.
Ahli UMNO biasa bukanlah golongan elit politik.
Mereka ialah guru, petani, peniaga kecil, pekerja, penghantar makanan, kakitangan sokongan dan pesara. Mereka juga mempunyai hutang rumah, yuran persekolahan anak, ibu bapa yang perlu dijaga dan bil harian yang perlu dibayar.
Ramai daripada mereka mungkin hanya mampu menyimpan sedikit daripada pendapatan bulanan.
Namun, mereka kini diminta menghulurkan wang untuk membantu seorang bekas Perdana Menteri membayar denda.
Najib bukanlah orang biasa yang tidak mempunyai sejarah panjang dalam politik.
Beliau menghabiskan hampir seluruh kehidupan dewasanya dalam politik dan pernah memegang jawatan tertinggi dalam kerajaan.
Sabitan dalam kes SRC International pula bukan berhenti di satu peringkat mahkamah, sebaliknya berakhir di Mahkamah Persekutuan.
Beliau kemudiannya turut disabitkan oleh Mahkamah Tinggi dalam kes lain berkaitan sejumlah RM2.3 bilion yang dikaitkan dengan 1MDB.
Kemudian ada satu lagi angka yang sukar untuk diabaikan.
RM1.1 bilion.
Itulah nilai keseluruhan wang tunai, barang kemas, beg tangan mewah, jam tangan dan barangan berharga lain yang dilaporkan dirampas dalam serbuan polis di enam premis berkaitan Najib pada 2018.
Jadi, ketika seorang rakyat yang berpendapatan RM2,500 atau RM3,000 sebulan diminta menyumbang kepada tabung RM50 juta, persoalannya mudah:
Mengapa?
Mengapa rakyat biasa perlu mengeluarkan wang sendiri untuk membantu membayar denda seorang bekas Perdana Menteri?
Lebih-lebih lagi apabila wang itu akan menjadi antara syarat yang membolehkan beliau menjalani baki hukuman di bawah tahanan rumah.
Di sinilah isu ini tidak lagi semata-mata berkaitan undang-undang atau Perlembagaan.
Ia menjadi persoalan moral.
Kuasa pengampunan ialah kuasa perlembagaan Yang di-Pertuan Agong. Itu satu perkara.
Keputusan ahli politik untuk mengumpul wang daripada rakyat bagi memenuhi syarat denda pula adalah perkara lain.
Perlembagaan tidak mewajibkan rakyat membayar denda Najib.
Kutipan itu adalah pilihan politik.
Dan apabila RM50 juta dikumpulkan daripada orang awam, kita berhak bertanya tentang keutamaan.
Apa yang boleh dilakukan dengan RM50 juta?
Ia boleh disalurkan kepada keluarga yang bergelut dengan kos sara hidup. Ia boleh membantu pelajar daripada keluarga berpendapatan rendah melanjutkan pengajian, mangsa banjir yang kehilangan rumah, pesakit yang memerlukan rawatan, ibu tunggal, sekolah luar bandar atau warga emas yang tidak mempunyai simpanan mencukupi.
Namun, wang itu kini dikumpulkan untuk membantu memenuhi syarat denda seorang bekas Perdana Menteri.
Ini bukan soal membenci Najib.
Ini juga bukan soal menghina institusi diraja.
Sebaliknya, kita perlu membezakan antara dua perkara: keputusan Yang di-Pertuan Agong dalam menjalankan kuasa perlembagaan dan tindakan politik yang dibuat selepas keputusan itu.
Begitu juga, persoalan ini bukan ditujukan kepada ahli UMNO biasa sebagai serangan terhadap mereka.
Sebaliknya, mereka wajar ditanya satu soalan yang sangat mudah:
Kenapa anda perlu membayar?
Kenapa seorang guru perlu menyumbang?
Kenapa seorang petani?
Kenapa penghantar Grab?
Kenapa peniaga kecil?
Kenapa pesara?
Mereka juga mempunyai tanggungjawab dan beban kewangan sendiri.
Pengampunan boleh menjadi sebahagian daripada sistem keadilan.
Tetapi akauntabiliti juga sebahagian daripada sistem yang sama.
Masalah timbul apabila rakyat biasa sentiasa diminta berkorban untuk golongan berkuasa, sedangkan golongan berkuasa pula dilihat tidak perlu menanggung akibat dengan cara yang sama seperti rakyat biasa.
Jadi, perdebatan mengenai Perkara 42 boleh diteruskan. Pakar undang-undang boleh membincangkan kuasa pengampunan. Ahli politik boleh memperdebatkan implikasinya. Sejarawan pula boleh menilai perkembangan amalan perlembagaan negara.
Tetapi jangan sampai semua itu mengaburkan persoalan paling asas:
RM50 juta itu sebenarnya tanggungjawab siapa?
Bukan rakyat biasa.
Dan bukan ahli UMNO biasa.
Jika individu atau syarikat tertentu sanggup menanggung sebahagian besar daripada jumlah itu sekalipun, persoalannya tetap sama; mengapa?
Rakyat berhak mengetahui jawapannya.
Dan ada satu lagi perkara yang tidak patut dilupakan.
Najib telah dijatuhi hukuman penjara tambahan 15 tahun dalam kes 1MDB, selain denda berjumlah RM11.4 bilion.
Jika rayuannya dalam kes itu gagal, persoalannya akan menjadi lebih besar:
Adakah ahli UMNO sekali lagi akan diminta membuka poket mereka untuk membayar denda tersebut? - Getaran, 20 September 2026
