KUALA LUMPUR — PAS kini dilihat semakin mengukuhkan pengaruhnya dalam Perikatan Nasional (PN) ketika rasa tidak puas hati terhadap isu dalaman Bersatu serta kedudukan politiknya yang kian lemah, mencetuskan kebimbangan bahawa parti itu bakal menjadi liabiliti menjelang pilihan raya umum akan datang, kata penganalisis.
Ketegangan itu tidak dapat dibendung lagi selepas Presiden PAS, Tan Sri Abdul Hadi Awang mengingatkan bahawa "kesabaran ada hadnya" dan mengesahkan PAS sedang menilai semula kerjasama dengan Bersatu menjelang Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16).
Kenyataan tersebut dibuat di tengah-tengah keresahan yang kian meruncing dalam PAS terhadap apa yang disifatkan oleh parti Islam itu sebagai tindakan Bersatu membuat keputusan secara unilateral (bersendirian), selain keengganan parti itu untuk meluaskan PN dengan membawa masuk parti Melayu-Islam lain serta parti bukan Islam yang sederhana.
Penganalisis sosio-politik daripada Akademi Pengajian Melayu Universiti Malaya (UM), Datuk Profesor Awang Azman Awang Pawi berkata, komen Abdul Hadi yang luar biasa terus-terang itu mencerminkan retakan yang lebih mendalam di dalam gabungan tersebut, sekali gus menandakan peralihan imbangan kuasa dalam PN.
Ketika dihubungi Scoop, Awang Azman menjelaskan ketegangan antara PAS dan Bersatu sebenarnya sudah lama membara sejak bertahun-tahun lalu berpunca daripada pertikaian kepimpinan, pengaruh, pengagihan kerusi serta hala tuju gabungan itu.
"PAS semakin melihat Bersatu sebagai beban sekiranya parti itu gagal menyelesaikan krisis kepimpinan, masalah imej dalaman, dan kemerosotan keyakinan pengundi.
"Dalam politik pilihan raya, sesebuah parti yang dibelenggu ketidakstabilan dan konflik dalaman boleh menjadi liabiliti kerana ia melemahkan naratif pembangkang mengenai kestabilan dan kesediaan untuk memerintah.
"Kenyataan Hadi bukan sekadar amaran rutin. Ia adalah isyarat politik yang jelas bahawa PAS tidak lagi mahu menanggung 'bagasi' politik Bersatu menjelang PRU16. PAS percaya ia mempunyai jentera akar umbi yang lebih kuat, kesetiaan pengundi yang lebih mendalam, dan struktur politik yang lebih teratur berbanding Bersatu," katanya.
Awang Azman menambah PN tidak akan runtuh serta-merta, namun beliau memberi amaran bahawa gabungan itu boleh berkembang menjadi sebuah blok yang didominasi oleh PAS sekiranya ketegangan terus dibiarkan tanpa penyelesaian.
"PN tidak akan hancur begitu sahaja disebabkan oleh satu kenyataan, tetapi ia boleh menjadi lebih lemah jika PAS mula bergerak secara sendirian dari segi strategik, Bersatu gagal menstabilkan hubungan dalam gabungan, dan pengundi mula mempersoalkan sama ada PN masih sebuah kuasa politik yang utuh.
"Realiti hari ini ialah PAS telah menjadi tonggak utama PN. Bersatu memang masih mempunyai tokoh-tokoh nasional dan pengalaman dalam kerajaan, namun ia tidak lagi kelihatan seperti pusat graviti bagi gabungan tersebut," tambahnya.
Beliau turut menegaskan bahawa Bersatu bakal menanggung kerugian yang jauh lebih besar sekiranya hubungan itu terus merosot disebabkan pergantungannya kepada jentera PAS dan pangkalan pengundi Melayu-Islam.
"Bersatu lebih memerlukan PAS berbanding PAS memerlukan Bersatu. PAS boleh bertahan dalam politik tanpa Bersatu kerana ia memiliki penyokong ideologi, rangkaian masjid, cawangan-cawangan, dan struktur akar umbi yang bertapak kukuh. Bersatu, sebaliknya, akan bergelut untuk kekal relevan di peringkat nasional tanpa sokongan PAS," katanya.
Sebelum ini, Abdul Hadi mendedahkan bahawa Majlis Syura Ulama, jawatankuasa pilihan raya, dan bahagian penyelidikan PAS telah ditugaskan untuk menyemak semula hala tuju masa depan gabungan itu, sambil menegaskan bahawa Bersatu "tidak boleh lagi bertindak seperti dahulu".
Presiden PAS itu juga mendedahkan bahawa satu surat rasmi yang menggariskan kebimbangan parti itu telah dihantar kepada Bersatu pada 9 Mei, dengan beberapa siri perbincangan mengenainya telah pun berlangsung dalam mesyuarat kepimpinan PN.
Sementara itu, penganalisis politik daripada Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), Profesor Syaza Shukri berkata, PAS kini secara terbuka memberikan isyarat bahawa ia bersedia untuk bergerak melangkaui Bersatu jika keadaan memerlukan.
"Ya, PAS jelas menghantar mesej — jangan terkejut jika akhirnya PAS mengambil keputusan untuk memutuskan hubungan dengan Muhyiddin. Pada mulanya, kekecewaan itu berpunca daripada ketidakupayaan Bersatu untuk menguruskan partinya sendiri kerana ia memberikan imej yang buruk kepada PN sebagai sebuah gabungan.
"Namun lama-kelamaan, terutamanya selepas tindakan penggantungan dan pemecatan yang melibatkan pemimpin-pemimpin Bersatu, PAS semakin melihat Bersatu sebagai liabiliti berbanding rakan kongsi yang memberi nilai tambah. Bersatu tidak lagi membawa jentera yang kuat, kekuatan kewangan, atau tokoh berpengaruh yang mencukupi ke dalam gabungan," katanya kepada Scoop.
Syaza berkata PAS kini secara efektif telah muncul sebagai kuasa dominan dalam PN, manakala pengaruh Bersatu terus merosot.
"PAS sentiasa menjadi teras kepada PN, tetapi Muhyiddin sebelum ini merupakan wajah awam bagi gabungan tersebut. Kini, PAS secara terbuka mendominasi dan menerajui PN dari segi politik. Malah, sebahagian besar pengundi PN pada asasnya adalah pengundi PAS.
"Bersatu pada dasarnya adalah sebuah parti berasaskan elit. Tanpa personaliti yang kuat dan pemimpin terkemuka, ia sukar untuk bertahan kerana ia tidak mempunyai jentera akar umbi seperti yang dimiliki oleh PAS dan Umno," katanya.
Beliau menambah bahawa kemerosotan Bersatu boleh mempercepatkan penyatuan politik Melayu-Islam di sekeliling PAS dan Umno.
"Saya tidak rasa PAS masih memerlukan Bersatu untuk kelihatan sederhana. Pangkalan pengundi Melayu sederhana kini semakin mengecil, dan sebahagian besar daripada pengundi tersebut sudah pun kembali kepada Umno berbanding memilih Bersatu," katanya.
Geostrategis Profesor Dr Azmi Hassan pula berkata, campur tangan Abdul Hadi membawa impak politik yang besar kerana sebelum ini, kritikan terhadap Bersatu sebahagian besarnya datang daripada ahli parlimen PAS dan bukannya daripada presiden parti itu sendiri.
"Apabila presiden PAS sendiri membangkitkan isu ini secara terbuka, ia menunjukkan objektifnya sudah pun ada. Ini bukan lagi sekadar peringatan atau teguran. PAS sebenarnya sedang memberitahu Bersatu bahawa kelemahan dalaman dan masalah politik mereka sedang mengheret PN ke bawah.
"Antara pertikaian utama sekarang adalah melibatkan penentangan Bersatu terhadap kemasukan parti-parti baharu ke dalam PN kerana wujud kebimbangan mengenai bagaimana Datuk Seri Hamzah Zainudin boleh memperkukuhkan pengaruhnya melalui parti-parti tersebut. PAS, bagaimanapun, percaya PN memerlukan kekuatan politik baharu dan penyertaan yang lebih luas," katanya kepada Scoop.
Azmi menjangkakan PAS tidak akan meninggalkan PN sepenuhnya, namun Bersatu mungkin akan menjadi semakin terasing dalam gabungan itu jika ketegangan terus memuncak.
"Saya jangka PAS akan kekal dalam PN, tetapi akhirnya Bersatu yang mungkin terpaksa membuat keputusan sama ada mahu berundur atau keluar. Apabila pemimpin nombor satu PAS sendiri membangkitkan kebimbangan ini secara terbuka, bermakna hubungan tersebut sudah pun mencecah tahap yang amat serius," katanya. - 24 Mei, 2026
The post PAS tidak sanggup lagi pikul ‘bagasi’ Bersatu : penganalisis appeared first on Scoop.
