Anda melancong ke negara yang telah menghalalkan ganja. Anda hisap secara sah, menikmati cuti tanpa rasa bersalah. Tetapi sebaik kaki menjejak KLIA, satu ujian saringan air kencing secara rawak mengubah segalanya.
Keputusan: POSITIF DADAH.
Persoalannya:
Adakah Malaysia boleh menahan, menyiasat atau mendakwa anda atas kesalahan menggunakan ganja, walaupun anda menghisapnya secara sah di luar negara?
Inilah titik genting di mana undang-undang, bidang kuasa jenayah, dan realiti penguatkuasaan Malaysia bertembung. Dan jawapannya tidak semudah “saya hisap di luar negara—jadi tak salah”.
Naratif undang-undangnya begini.
1. Prinsip Asas: Apa Yang Ada Dalam Badan Anda, Bukan Di Mana Anda Menghisap
Di bawah Akta Dadah Berbahaya 1952 (ADB 1952), kebanyakan kesalahan jenayah dadah tertakluk kepada prinsip wilayah — iaitu kesalahan mesti berlaku di Malaysia.
Tetapi untuk kesalahan penggunaan dadah, Seksyen 15 ADB 1952 membawa pendekatan yang jauh lebih luas dan tegas.
Seksyen 15(1)(a): Jenayah ini tidak menghukum perbuatan menghisap, tetapi menghukum keadaan (state of being) seseorang yang mempunyai dadah dalam badan mereka di Malaysia.
Pendakwaan tidak perlu membuktikan di mana anda menghisap ganja itu.
Apa yang mereka perlu buktikan hanyalah:
- Anda berada di Malaysia; dan
- Air kencing anda diuji positif dadah di Malaysia.
Kenapa begitu?
Kerana wujudnya satu peruntukan yang sangat kuat:
Seksyen 37(k): Anggapan Undang-Undang Yang Mengikat
Jika air kencing atau darah anda positif dadah, mahkamah secara mandatori akan menganggap anda telah menggunakan atau mengambil dadah, kecuali anda boleh membuktikan sebaliknya (beban bukti imbangan kebarangkalian).
Mahkamah tidak lagi bertanya: “Awak hisap di mana?”
Sebaliknya mereka bertanya: “Kenapa badan awak masih ada dadah?”
2. Bagaimana Polis dan Pendakwaan “Memintas” Isu Bidang Kuasa
Anda mungkin berhujah:
“Saya hisap di Thailand. Bukankah Malaysia tiada bidang kuasa terhadap perbuatan saya di sana?”
Secara teori, betul — Malaysia tidak boleh mendakwa perbuatan yang dilakukan sepenuhnya di luar negara kecuali undang-undang itu mengizinkan bidang kuasa ekstrateritorial (Prinsip Ex-Territoriality).
Masalahnya:
- Pendakwa raya tidak mendakwa perbuatan menghisap.
- Mereka mendakwa kehadiran bahan metabolit dadah dalam sistem badan anda semasa anda berada di bawah bidang kuasa Malaysia (iaitu, di Malaysia).
- Ini menjadikan isu bidang kuasa luput serta-merta. Kesalahan jenayah tersebut dianggap berlaku di Malaysia kerana elemen penting jenayah (ujian positif) dikesan di sini. Pendekatan ini selari dengan amalan penguatkuasaan dadah antarabangsa yang berfokus kepada impairment atau state of drug presence.
3. Apa Kata Mahkamah? Analisis Kes-Kes Sebenar
Walaupun belum ada laporan kes yang secara terus membincangkan "saya hisap di luar negara," terdapat kes-kes penting yang menjelaskan bagaimana mahkamah mentafsir Seksyen 15 dan anggapan 37(k).
Mahkamah tegas mengesahkan bahawa keputusan ujian air kencing yang positif, selaras dengan prosedur saintifik dan undang-undang, sudah cukup sebagai bukti prima facie penggunaan dadah. Pendakwaan tidak perlu menunjukkan bila dan di mana dadah itu diambil. Fokus adalah pada penemuan metabolit dadah itu sendiri.
Mahkamah Rayuan menegaskan bahawa anggapan Seksyen 37(k) adalah kuat (compulsory presumption). Tertuduh memikul beban undang-undang untuk menangkis anggapan tersebut dengan bukti kukuh, bukan sekadar penjelasan lisan atau penafian yang lemah. Pembelaan mesti menunjukkan dadah itu masuk melalui cara lain yang tidak disengajakan (contohnya, pencemaran makanan/minuman).
(c) Kes Rutin Mahkamah Majistret & Drug Court
Ratusan pendakwaan Seksyen 15(1)(a) setiap tahun bermula dengan satu perkara sahaja: air kencing positif di balai polis atau pusat saringan. Ini menunjukkan pola penguatkuasaan yang konsisten: di mana dadah itu masuk tidak relevan — yang relevan ialah di mana ia dikesan.
4. Ringkasnya: Risiko Undang-Undang Bila Anda Kembali Ke Malaysia
Cabaran Pembelaan:
Anda perlu meyakinkan mahkamah bahawa, walaupun air kencing positif, unsur Seksyen 15 (iaitu "mengambil dadah") tidak dipenuhi. Memandangkan metabolit boleh kekal dalam badan ganja sehingga 30 hari (bergantung kepada penggunaan), membuktikan ia diserap sepenuhnya di luar negara dan tidak lagi berada dalam fasa penggunaan aktif di Malaysia adalah tugas yang sangat sukar dan teknikal.
5. Realiti Sebenar: Undang-Undang Malaysia Tidak Tawar Hati
Ganja kekal sebagai dadah berbahaya di bawah Jadual Pertama ADB 1952. Malaysia kekal ketat dan tidak kompromi.
Negara lain mungkin merayakan liberalisasi ganja, tetapi Malaysia hanya melihat satu perkara:
Dadah masih ada dalam badan anda ketika anda berada di bawah undang-undang Malaysia.
Dan itu cukup untuk membawa anda ke:
- lokap,
- prosiding reman (di bawah Seksyen 3 Akta Penagih Dadah (Rawatan & Pemulihan) 1983 atau Kanun Tatacara Jenayah), dan
- perbicaraan yang panjang.
Kebebasan bercuti anda tidak mengikut anda pulang.
Undang-undang Malaysia tidak menghukum perbuatan menghisap ganja di luar negara.
Tetapi ia menghukum kehadiran metabolit ganja dalam badan anda apabila anda berada di Malaysia.
Selagi ujian air kencing positif dijadikan asas pendakwaan dan selagi anggapan Seksyen 37(k) kekal utuh, rakyat Malaysia yang "cuba chill di luar negara" tetap terdedah kepada tindakan undang-undang apabila pulang. Untuk mengelakkan risiko, seseorang itu perlu memastikan sistem badannya bersih sepenuhnya sebelum memasuki semula bidang kuasa Malaysia.
Yukiepedia (yukiepedia@gmail.com) adalah seorang penulis dalam program Newswav Creator, di mana anda boleh berkongsi cerita, meluahkan pandangan anda, atau menjadi wartawan rakyat dan pada masa yang sama mengewangkan kandungan anda & menjangkau jutaan pengguna di Newswav. Log masuk ke creator.newswav.com dan daftar sebagai Newswav Creator sekarang!
Kandungan Pengguna (“User Content” seperti yang ditakrifkan pada Syarat Penggunaan Newswav) di atas termasuk pandangan yang dinyatakan dan media (gambar, video, petikan dan lain-lain) dimuatnaik & diterbitkan oleh pengarang. Newswav adalah platform pengagregatan yang semata-matanya mengehoskan kandungan. Sekiranya anda mempunyai sebarang pertanyaan tentang kandungan karya, hak cipta atau isu lain, sila hubungi creator@newswav.com.