SAMBIL Malaysia mengorak langkah menuju Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16), satu persoalan paling mustahak yang perlu kita renungkan bersama ialah siapakah tokoh yang selayaknya mengemudi masa depan Malaysia?
Jawapan kepada persoalan ini bakal menjadi kompas bagi kita untuk membuat keputusan yang matang di peti undi kelak.
Rencana ini ditulis dari sudut pandang yang berkecuali dan seadil mungkin, bukan untuk menjulang mana-mana pihak, jauh sekali untuk menjatuhkan sesiapa.
Niatnya murni, sekadar mengajak rakyat Malaysia berfikir secara mendalam tentang erti kepimpinan, hala tuju negara dan watak Perdana Menteri yang kita dambakan bagi fasa membina negara seterusnya.
Sering kali kancah politik kita diheret oleh emosi, sentimen puak, taasub parti, mahupun slogan kosmetik di media sosial. Walangkan, menentukan nakhoda negara adalah urusan yang amat berat.
Perdana Menteri bukan sekadar watak kosmetik politik. Di bahu beliaulah tergalasnya hala tuju ekonomi, keutuhan perpaduan, keyakinan pelabur, keutuhan kerajaan, keharmonian kaum, reputasi di persada dunia, kepercayaan rakyat dan jaminan masa depan generasi akan datang.
Wacana ini menuntut kebersamaan seluruh anak watan, bukan sahaja di Semenanjung, malah saudara-saudari kita di Sabah dan Sarawak, yang kini terbukti menjadi penentu utama (kingmaker) dalam pembentukan landskap kepimpinan Persekutuan.
Rencana ini juga ingin memetik naratif yang lebih mendalam. Apakah acuan kepimpinan yang kita perlukan saat ini? Adakah kita memerlukan seorang reformis? Teknokrat? Tokoh yang dekat dengan marhaen? Pemersatu gabungan? Tokoh penstabil? Pengurus krisis? Pemimpin berwawasan? Atau seseorang yang mampu memulihkan keyakinan negara secara membina dalam diam?
Persoalan paling pokok, tokoh manakah mampu melonjakkan Malaysia keluar daripada kemelut politik dan ekonomi, belenggu politik identiti yang toksik, retorik hipokrit dan barah rasuah, demi membawa negara ke mercu kejayaan yang baharu?
Berikut ialah barisan tokoh yang kerap meniti di bibir masyarakat apabila berbicara tentang masa depan kepimpinan negara pasca PRU16.
1. Datuk Seri Anwar Ibrahim
Anwar kekal sebagai antara gergasi politik paling ikonik dalam lipatan sejarah Malaysia. Dari zaman aktivisme mahasiswa, menduduki kerusi Timbalan Perdana Menteri, menjadi simbol gerakan pembangkang, mendekam di balik tirai besi, sehinggalah mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri - arkib politik beliau adalah antara paling dramatik di rantau ini.
Beliau memiliki pesona dan reputasi yang utuh di peringkat antarabangsa. Malah, beliau amat disanjung oleh penyokongnya yang kagum dengan daya tahan, ketokohan berpidato, idealisme perjuangan dan kecekalan berdekad-dekad demi menduduki kerusi nombor satu negara.
Di mata penyokong, beliau wajah terbaik untuk mempamerkan Malaysia sebagai sebuah negara Islam yang progresif dan sederhana kepada dunia.
Namun, ranjau terbesar Anwar hari ini adalah mendepani hakikat ‘lompang kepercayaan’ (trust deficit) yang kian melebar dalam kalangan masyarakat termasuk daripada kantung penyokong tegar beliau sendiri.
Sama ada adil atau tidak, sebahagian rakyat menumpahkan rasa kecewa melihat agenda reformasi yang dilaungkan dahulu kini seolah-olah perlahan, tidak kesampaian, malah dalam beberapa situasi kelihatan tersasar daripada jangkaan asal.
Pengkritik pula melihat pentadbiran beliau masih bergelut untuk meyakinkan rakyat bawahan bahawa kerajaan mampu mengekang badai kos sara hidup, memantapkan tadbir urus dan meredakan kegelisahan ekonomi.
Di pihak penyokong, mereka mempertahankan Anwar dengan berhujah beliau mewarisi sebuah kerajaan rapuh dan berpecah-belah, dan usaha memugar semula institusi serta ekonomi negara menuntut masa bukan sedikit.
Di sebalik segala badai kritikan, Anwar kekal sebagai paksi utama Pakatan Harapan dan antara segelintir politikus yang memiliki aura merentasi sempadan kaum, agama serta latar sosioekonomi di seluruh negara.
Sama ada rakyat Malaysia masih menaruh harapan kepada beliau untuk membawa kestabilan dan perubahan jangka panjang, bakal menjadi taruhan utama menjelang PRU16.
2. Datuk Seri Hamzah Zainudin
Hamzah kini semakin menyerlah sebagai arkitek politik yang berdisiplin dan strategik di dalam kem Perikatan Nasional (PN). Berbekalkan pengalaman luas dalam koridor kuasa dan portfolio menteri yang pernah disandangnya, beliau dinilai oleh penyokong sebagai pemimpin yang tenang, teliti, berorientasikan kerja dan mementingkan hasil akhir.
Berbeza dengan figura politik yang gemar membakar emosi massa atau bergantung kepada politik personaliti, Hamzah lebih dikenali dengan pendekatan berstruktur, fokus serta cekap mengemelutkan organisasi dan sistem. Watak dipamerkannya sebagai Ketua Pembangkang di Parlimen meletakkan beliau sebagai seorang tokoh yang sentiasa bersiap siaga dan serius dalam hal-hal dasar serta tadbir urus.
Dalam acuan PN, Hamzah dilihat sebagai jambatan yang mampu menghubungkan pelbagai kelompok - daripada ahli Pas, golongan penjawat awam, komuniti korporat sehinggalah kepada segmen pengundi bukan Melayu. Corak komunikasinya yang lebih lunak dan bernada pentadbir menjadikannya lebih mudah diterima berbanding tokoh lain yang adakala dilihat terlalu polaris.
Namun, pemerhati politik masih mencongak dinamika dalaman antara Hamzah dan Muhyiddin dalam Bersatu. Persoalan mengenai siapakah yang bakal memegang tampuk utama parti itu kelak pastinya akan mencorakkan masa depan politik beliau.
Apa pun, dalam fasa di mana rakyat mengidamkan kestabilan, kecekapan urus tadbir dan kebijaksanaan menguruskan gabungan parti, Hamzah pastinya susuk tubuh yang tidak boleh dipandang sepi.
3.Tan Sri Muhyiddin Yassin
Muhyiddin kekal sebagai antara ‘negarawan’ politik paling senior dalam negara. Pengalaman luas beliau sebagai Menteri Besar Johor, Timbalan Perdana Menteri sehinggalah bergelar Perdana Menteri memberikan beliau kelebihan dari segi selok-belok pentadbiran dan strategi politik.
Kekuatan utama Muhyiddin terletak pada pengaruhnya yang mengakar umbi, khasnya dalam kalangan pengundi Melayu. Berbanding pemimpin yang bersifat elitis atau berorientasikan urban, beliau sering dilihat sebagai figura yang praktikal, mesra dan memahami denyut nadi rakyat marhaen.
Gaya kepimpinan beliau ketika mengemudi negara mendepani krisis pandemik Covid-19 terus menjadi kayu ukur utama penyokongnya. Mereka berhujah bahawa Muhyiddin berjaya membawa negara keluar daripada badai paling getir dalam sejarah moden, ketika negara berdepan krisis kesihatan, ketidakstabilan politik dan kelembapan ekonomi secara serentak.
Di pentas PN, Muhyiddin masih diletakkan sebagai calon Perdana Menteri yang berwibawa sekiranya gabungan itu memilih untuk mengekalkan beliau sebagai poster mereka. Penyokong tegar yakin acuan kepimpinan beliau yang tenang, berpengalaman dan bijak mengimbangi parti komponen adalah aset sangat berharga.
Bagi pengkritik pula, mereka sering membangkitkan isu kerapuhan politik sewaktu era pentadbirannya, selain mempersoalkan sama ada PN perlu menampilkan pelapis baharu demi meluaskan pengaruh mereka ke peringkat nasional dalam jangka panjang.
Namun, tidak boleh dinafikan Muhyiddin tetap merupakan watak berat dalam sebarang percaturan politik PRU16.
4. Datuk Seri Dr Ahmad Samsuri Mokhtar
Ahmad Samsuri kini dilihat sebagai antara permata politik paling menarik dan berpotensi besar dalam Pas dan PN.
Berlatarbelakangkan kepakaran profesional sebagai jurutera aeroangkasa, beliau membawa angin segar yang membezakan dirinya daripada citra kepimpinan tradisional Pas. Sering dilihat luar daripada kepompong imej ulama semata-mata, beliau lebih mesra dengan profil seorang teknokrat, pentadbir efisien dan pemimpin yang mementingkan tadbir urus moden.
Penyokong melihat beliau sebagai susuk yang profesional, berdisiplin, tenang dan lebih berminat memberikan tumpuan kepada pelaksanaan dasar berbanding berpolitik tanpa kesudahan.
Pendekatan itu membolehkan beliau merapatkan jurang antara kelompok penyokong tegar Islamis Pas dengan golongan profesional serta pengundi muda.
Paling mustahak, penganalisis melihat beliau sebagai antara wajah PN paling mesra dan mudah diterima masyarakat bukan Melayu serta bukan Islam, hasil gaya komunikasinya yang lembut dan profil teknokratnya yang tidak mencetuskan kegelisahan kaum.
Namun, beliau masih berdepan persoalan tentang sejauh mana pengaruhnya di peringkat nasional di luar Pantai Timur dan sama ada beliau mempunyai 'wibawa politik' serta pengalaman cukup untuk menguruskan sebuah gabungan besar di peringkat Persekutuan.
Di sebalik itu, dalam era politik yang mendambakan profesionalisme, kestabilan dan penerimaan merentasi kaum, Ahmad Samsuri berpotensi besar menjadi calon dark horse (kuda hitam) yang mampu mengubah landskap politik tanah air.
5. Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi
Ahmad Zahid, figura politik yang sangat liat, berpengalaman luas dan licik dalam menyusun strategi. Berjaya mendaki anak tangga hierarki UMNO selama berdekad-dekad, beliau membuktikan keupayaannya untuk kekal berada di episentrum kuasa negara, meskipun diasak hebat oleh kekalahan pilihan raya, pergolakan dalaman parti dan peralihan pakatan politik yang sangat dinamik.
Penyokongnya pasti berhujah bahawa kepakaran luar biasa beliau terletak pada seni rundingan politik, pembinaan koalisi, pengurusan akar umbi dan kebolehan mengimbangi agihan kuasa.
Sama ada seseorang itu menyukai garis politiknya atau tidak, ramai pemerhati terpaksa akur dengan kebijaksanaan beliau mengemudi bahtera di fasa-fasa paling bergelora, sambil memastikan UMNO kekal relevan dan berada di koridor kuasa.
Antara magis politik Ahmad Zahid yang paling mencuri tumpuan ialah keberaniannya menjajakan kerjasama antara UMNO, PKR dan DAP di bawah payung Kerajaan Perpaduan hari ini - memadamkan permusuhan ketat berdekad-dekad lamanya demi kelangsungan politik. Dalam banyak keadaan, beliau dilihat sebagai 'broker politik' terbaik negara, susuk yang mampu meredakan pertembungan kepentingan politik demi memastikan Barisan Nasional kekal dominan dalam kerajaan Persekutuan.
Andai UMNO mampu bangkit dengan lebih perkasa pada PRU16, nama Ahmad Zahid pastinya akan kembali dicanang sebagai calon Perdana Menteri terutama jika keputusan pilihan raya sekali lagi melahirkan Parlimen tergantung yang menuntut kebijaksanaan berunding dan membina konsensus.
Politik Malaysia hari ini bukan lagi tentang siapa paling popular tetapi tentang siapa yang mampu mengumpulkan angka sokongan ahli Parlimen serta menjamin kestabilan.
Dari sudut bertentangan, pengkritik tidak penat membangkitkan isu persepsi awam, defisit kepercayaan dan rantaian kontroversi yang terpalit pada imej beliau selama ini.
Sebahagian pihak turut meragui sama ada pengundi muda dan masyarakat bandar sedia menerima kembali formula kepimpinan konvensional yang berpusatkan UMNO.
Namun, dunia politik sentiasa memberi pulangan lumayan kepada mereka yang mempunyai daya tahan tinggi, jaringan pengaruh yang luas, kesabaran strategik dan kebijaksanaan mengurus koalisi. Atas dasar itu, Ahmad Zahidi alah figura berat yang tidak boleh dipandang enteng menjelang PRU16.
6. Datuk Seri Fadillah Yusof
Fadillah menjelmakan satu dimensi baharu yang kian mendapat tempat dalam wacana kepimpinan masa depan Malaysia.
Anak jati Sarawak yang berlatarbelakangkan bidang perundangan ini dikenali dengan perwatakan tenang, tidak sukakan publisiti murahan, berintegriti dan lebih gemar bekerja kuat di sebalik tabir.
Jauh daripada pendekatan politik yang agresif atau retorik populis, beliau dipandang sebagai pemimpin yang konsisten, boleh diharap dan mementingkan muafakat.
Beliau juga terkenal dengan sikapnya yang mesra, merendah diri dan mudah didampingi rakyat.
Pengalaman luas beliau menerajui pelbagai kementerian penting di peringkat Persekutuan sehinggalah diangkat sebagai Timbalan Perdana Menteri, membuktikan keupayaan beliau bekerja merentasi kementerian, parti gabungan, wilayah dan kaum tanpa mencetuskan sebarang geseran politik.
Lebih bermakna, profil Fadillah yang kian melonjak sebenarnya mencerminkan realiti baharu geopolitik Malaysia - Sabah dan Sarawak bukan lagi sekadar pelengkap kuota atau 'simpanan tetap' tetapi penentu mutlak kepada pembentukan mana-mana kerajaan Pusat.
Senario itu secara langsung mencetuskan perbincangan lebih berani, adakah Malaysia sudah bersedia untuk diterajui oleh seorang Perdana Menteri dari Bumi Kenyalang atau Negeri Di Bawah Bayu setelah sekian lama didominasi oleh susuk dari Semenanjung? Mengapa tidak?
Penyokong yakin imej Fadillah yang sederhana, rekod khidmatnya di Persekutuan dan penerimaan meluas merentasi wilayah, menjadikannya calon sangat ideal untuk melakar sejarah tersebut.
Portfolio beliau sebagai Timbalan Perdana Menteri juga dilihat sebagai medan latihan terbaik sebelum menggalas amanah lebih besar.
Meskipun pengkritik mungkin berhujah beliau tidak disokong oleh jentera politik gergasi nasional yang lazimnya dimiliki Perdana Menteri sebelum ini, realiti politik Malaysia yang kini berteraskan koalisi membuktikan formula kepimpinan masa depan bukan lagi tentang dominasi mutlak, melainkan tentang penerimaan, kepercayaan, kesederhanaan, dan keupayaan membina jambatan muafakat.
Menjelang PRU16, Fadillah bukan sekadar senarai nama calon tetapi cerminan kepada evolusi landskap politik Malaysia yang sebenar.
Rencana ini sama sekali tidak berniat untuk mendikte atau menentukan kepada siapa undi harus diberikan.
Sebaliknya, ia adalah satu pelawaan jujur untuk kita semua berfikir lebih dalam mengenai makna kepimpinan, pembinaan negara, kestabilan, amanah, kecekapan, perpaduan dan ke mana hala tuju Malaysia yang kita impikan.
Lumrah dalam sistem demokrasi untuk kita berbeza pandangan mengenai tokoh, parti, ideologi atau gabungan politik. Namun, biarlah perbezaan itu diraikan dengan penuh berhemah, matang dan berjiwa besar.
Saya mengalu-alukan sebarang pandangan dan maklum balas daripada pembaca sekalian. Anda berhak menyokong mana-mana calon, malah anda juga berhak untuk menyanggah segala pemerhatian di atas.
Namun, marilah kita berbahas secara budiman, saling menghormati tanpa perlu menyelitkan noda kebencian, makian atau kata-kata kesat.
Kita perlu menyuburkan kembali budaya ‘bersetuju untuk berbeza pandangan’ (agree to disagree) sebagai sebuah keluarga besar Malaysia.
Langkah paling sihat untuk kita sebagai warganegara adalah dengan mengenali dan menilai bakat-bakat kepimpinan yang ada dalam pasaran politik agar kita tidak salah memilih nakhoda demi masa depan tanah air.
Dan akhirnya, berpandukan lunas sistem Raja Berperlembagaan, mandat mutlak pelantikan Perdana Menteri terletak di bawah bidang kuasa Yang di-Pertuan Agong, yang akan mengurniakan mandat tersebut kepada ahli Parlimen, yang pada hemat Seri Paduka Baginda mendapat kepercayaan sebahagian besar ahli Dewan Rakyat dan paling berwibawa untuk mengemudi bahtera negara.
Sebagai rakyat, kita juga berhak menyuarakan aspirasi dan harapan kita tentang ciri-ciri pemimpin yang kita dambakan kepada Seri Paduka Baginda terutama untuk kerusi Perdana Menteri.
Paling utama, mengundilah dengan bijak. Gunakan akal fikiran yang rasional dan hati yang tulus berpandukan kebijaksanaan, kerana hebatnya Malaysia Boleh adalah hasil daripada rakyat Malaysia yang boleh.
* Anas Zubedy ialah Pengarah Urusan Zubedy (M) Sdn Bhd, merupakan penulis isu kepimpinan, pengurusan dan dialog antara agama