Duta Amerika Syarikat (AS) ke NATO, Matthew Whitaker, menegaskan bahawa pergeseran diplomatik dalam kalangan negara anggota berhubung isu sumbangan dana ketenteraan hanyalah sekadar “proses fasa peralihan” dan bukannya sebuah krisis perpecahan pakatan. Kenyataan rasmi tersebut dikeluarkan menjelang penganjuran Sidang Kemuncak NATO yang kritikal di Ankara, Turki.
Whitaker menjelaskan bahawa pentadbiran Presiden Donald Trump meletakkan sasaran makro jangka panjang agar benua Eropah mula mengambil alih sepenuhnya tanggungjawab pertahanan konvensional wilayah mereka sendiri. Beliau memberi amaran bahawa Washington tidak akan keluar daripada keanggotaan pakatan tersebut, sebaliknya hanya akan mengurangkan penglibatan komersial dan pembiayaan logistik mereka secara berperingkat.
AS turut mengkritik penumpuan struktur perbelanjaan ketenteraan yang tidak seimbang di antara negara anggota, terutamanya kelompok negara yang culas dalam memenuhi kriteria pembiayaan asas. Pihak Washington menuntut agar draf peruntukan bajet ketenteraan negara-negara terbabit dinaikkan secara agresif dalam tempoh satu dekad akan datang bagi mengimbangi pusingan modal keselamatan global.
Di bawah rantaian tekanan diplomatik yang digerakkan oleh pentadbiran Trump sejak tahun lalu, Sidang Kemuncak NATO di The Hague, Belanda, sebelum ini telah bersetuju menetapkan sasaran premium baharu. Komitmen tersebut mewajibkan setiap negara sekutu memperuntukkan sehingga 5% daripada KDNK menjelang 2035 untuk sektor keselamatan, termasuk 3.5% khusus bagi membiayai aset pertahanan teras.
Sementara itu, Setiausaha Agung NATO yang baharu, Mark Rutte, menegaskan bahawa agenda utama perbincangan di Ankara pada hari Selasa dan Rabu ini adalah untuk menterjemahkan draf komitmen bertulis blok transatlantik tersebut kepada impak hasil yang konkrit di lapangan. Langkah ini dinilai penganalisis penting bagi membuktikan ketahanan struktur NATO mendepani perubahan geopolitik dunia.