TAMPIN: Krisis adat dan perlembagaan di Negeri Sembilan sekali lagi mencuri tumpuan selepas Undang Yang Empat menggunakan kuasa mereka untuk memasyhurkan Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja’afar sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang ke-12 di sebuah hotel di Alor Gajah, Melaka, hari ini.
Pengisytiharan oleh pembesar adat itu dibuat susulan pemakluman awal yang dikeluarkan mereka pada 19 April lalu.
Pemasyhuran tersebut dilakukan kira-kira pada jam 12.30 tengah hari, selepas berlangsungnya Sidang Khas Dewan Keadilan dan Undang (DKU) yang diadakan di Balai Rasmi Kediaman Tunku Besar Tampin, di sini.
Krisis membabitkan institusi adat itu mula tercetus pada bulan lepas apabila Undang Yang Empat menggunakan kuasa mereka untuk menurunkan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir.
Dalam pada itu, Tunku Nadzaruddin yang sepatutnya menghadiri majlis di Balai Kediaman Rasmi Tunku Besar Tampin dipercayai telah dihalang oleh pihak polis daripada meninggalkan hotel penginapannya di Melaka.
Perkara tersebut dimaklumkan kepada pemberita oleh bekas Yang Dipertua Dewan Negara yang juga tokoh politik veteran Negeri Sembilan, Tan Sri Rais Yatim.
“Tunku berada di hotel itu dan berhasrat ke mari (Balai Kediaman Rasmi Tunku Besar Tampin), tetapi dihalang,” katanya.
Rais turut mendakwa bahawa pembubaran Dewan Undangan Negeri (DUN) Negeri Sembilan malam tadi oleh Menteri Besar, Datuk Seri Aminuddin Harun bagi memberi laluan kepada Pilihan Raya Negeri (PRN) tidak mendapat perakuan daripada Undang Luak Yang Empat.
Aminuddin dalam sidang media di Kediaman Rasmi Menteri Besar semalam mengumumkan pembubaran DUN selepas mendapat perkenan daripada Tuanku Muhriz. Beliau menegaskan tindakan tersebut dibuat mengikut Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.
Sementara itu, Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim menegaskan bahawa Tuanku Muhriz kekal diiktiraf sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
Anwar memberi amaran bahawa sebarang langkah untuk menyingkirkan atau menurunkan seorang Raja Pemerintah negeri akan memberikan implikasi yang mendalam terhadap negara serta kestabilannya.
“Mengikut keadaan semasa, kita terus mengiktiraf Tuanku Muhriz sebagai Yang di-Pertuan Besar dan menggesa agar sebarang perbezaan pandangan diselesaikan menerusi proses perlembagaan yang sah di sisi undang-undang tanpa mencetuskan kebimbangan awam yang tidak perlu.”
Terdahulu, timbul kekecohan kecil di luar pintu utama kediaman rasmi berkenaan apabila kumpulan pembesar adat terbabit dilarang masuk oleh pihak berkuasa.
Situasi tegang itu berlaku sebaik sahaja kumpulan pembesar adat berkenaan tiba di lokasi sekitar jam 8.30 pagi.
Mereka yang hadir terdiri daripada Undang Luak Johol, Datuk Muhammed Abdullah; Undang Luak Jelebu, Datuk Maarof Mat Rashad; Undang Luak Rembau, Datuk Abd Rahim Yassin; serta Datuk Syahbandar Sungei Ujong, Datuk Seri Utama Badarudin Abdul Khalid.
Pengamal media yang berada di lokasi turut dilarang daripada memasuki kawasan kediaman rasmi tersebut.
Keadaan bagaimanapun kembali reda selepas Tunku Besar Tampin, Syed Razman Syed Idrus Al-Qadri tampil ke pintu utama dan mengarahkan pengawal membuka pintu pagar. Berikutan itu, pihak berkuasa membenarkan pembesar adat terbabit masuk ke dalam.
Ketika ditemui di luar pagar sebelum itu, Muhammed meminta kerjasama semua pihak agar mereka dibenarkan masuk ke kawasan berkenaan.
“Di dalam pagar (kawasan mesyuarat) adalah tanggungjawab saya jika berlaku sebarang rusuhan atau ketidakpuasan hati. Panggillah saya ke balai. Saya minta kerjasama, jangan malukan institusi adat. Kalau Majlis Raja-Raja tuan-tuan boleh tahan ke? Sama sahaja dengan DKU ini,” tegas beliau.
Peguam yang mewakili pembesar adat berkenaan, Muhamad Khairul Azam Abd Aziz berkata, mesyuarat DKU tetap berjalan seperti dijadualkan bermula jam 9.00 pagi dan selesai pada jam 9.52 pagi dengan dipengerusikan oleh Maarof.
Beliau menyatakan bahawa lima ahli DKU hadir, kecuali Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir selaku Pengerusi DKU.
Turut tidak hadir ialah Tunku Besar Seri Menanti, Tunku Ali Redhauddin Tuanku Muhriz dan Undang Luak Sungei Ujong, Datuk Mubarak Dohak yang didakwa telah dipecat daripada jawatannya.
“Mesyuarat DKU telah selesai pada jam 9.52 pagi tadi. Media diminta menunggu kerana ada satu perkara besar akan berlaku,” katanya ketika ditemui di pintu pagar utama.
Dalam perkembangan berasingan di Mahkamah Tinggi Seremban, pihak mahkamah hari ini membenarkan permohonan injunksi ad interim bagi menghalang Sidang Khas DKU daripada diadakan.
Perintah itu turut menghalang sebarang tindakan menyingkirkan Setiausaha DKU, Raja Norazli Raja Nordin sehingga kes munasabah yang difailkan diputuskan oleh mahkamah.
Media melaporkan Hakim Roz Mawar Rozain membenarkan permohonan injunksi yang dikemukakan oleh Raja Norazli dan DKU bagi mengekalkan status quo pentadbiran badan berkenaan. Perkara itu disahkan oleh peguam kanan, Steven Thiru yang mewakili Raja Norazli dan DKU.
Perintah sementara mahkamah itu menghalang defendan (pembesar adat), sama ada secara langsung atau melalui wakil mereka, daripada memanggil atau mengadakan sebarang mesyuarat DKU termasuk Sidang Khas yang dijadualkan berlangsung hari ini.
Bekas Undang Luak Sungai Ujong, Datuk Mubarak Thahak; Undang Luak Jelebu, Datuk Maarof Mat Rashad; Undang Luak Johol, Datuk Muhammed Abdullah; Undang Luak Rembau, Datuk Abdul Rahim Yasin; Tunku Besar Tampin, Tunku Syed Razman Tunku Syed Idrus Al-Qadri; dan Shahbandar Sungai Ujong, Datuk Seri Badarudin Abdul Khalid dinamakan sebagai defendan dalam kes tersebut.
Defendan juga dilarang daripada menggantung, menyingkirkan, menggantikan atau mengganggu Raja Norazli dalam melaksanakan tugasnya sebagai Setiausaha DKU.
Mahkamah turut memerintahkan agar tiada sebarang jawatankuasa, individu atau badan lain ditubuhkan atau diberikan kuasa untuk mengambil alih fungsi serta bidang kuasa Setiausaha DKU.
Kumpulan defendan turut dilarang membuat atau melaksanakan sebarang keputusan berkaitan pentadbiran, tadbir urus, prosiding dan urusan DKU, termasuk mengambil tindakan yang boleh mengubah status quo yang wujud sebelum 21 Mei lalu.
Injunksi ini akan terus berkuat kuasa sehingga isu bidang kuasa dan kebolehbicaraan kes didengar serta diputuskan oleh mahkamah, atau sehingga perintah lanjut dikeluarkan.