PENAMPANG: Naib Presiden Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu (Upko) Datuk Ewon Benedick (gambar) berkata Kerajaan Negeri mesti belajar daripada sejarah Sabah, terutamanya apabila membuat perjanjian, bagi memastikan Perjanjian Pemuliharaan Alam Semula Jadi (NCA) tidak menjadi satu lagi perjanjian Akta Pembangunan Petroleum (PDA) dalam pembikinan.
Beliau berkata demikian selepas Program Taklimat Khas mengenai Perjanjian Pemuliharaan Alam Semula Jadi (NCA) di Pusat Latihan Pacos pada Isnin.
“Kenapa, sebagai rakyat Sabah yang prihatin dan penggubal undang-undang Negeri yang prihatin, kita masih menuntut hak kita di bawah Perjanjian Malaysia 1963? Kerana perjanjian itu tidak dilaksanakan dengan baik dan mengakibatkan banyak isu yang masih belum diselesaikan,” katanya.
Beliau turut memetik Perjanjian Petronas, yang dimeterai pada 1976 dan memberikan hak eksklusif kepada Petronas, secara berkesannya menafikan generasi masa depan Sabah daripada membangunkan minyak dan gas mereka sendiri.
“Perjanjian (NCA) ini harus dijadikan telus,” katanya, “memandangkan ia sesuatu yang sangat penting, tempohnya terlalu lama, dan kawasannya agak besar.
“Ia tidak harus menjadi seperti perjanjian-perjanjian sebelum ini, yang telah menimbulkan banyak masalah kepada generasi Sabah.
“Inilah sebabnya, dalam NCA ini, saya mahu kerajaan lebih telus. Kita lihat Peguam Besar dan Pengarah Perhutanan seolah-olah tidak ada sesi libat urus antara mereka dalam pentadbiran kerajaan.
“Peguam Besar Negeri menulis surat secara terbuka menyatakan kebimbangannya tentang NCA, dan rakyat meminta penjelasan daripada penggubal undang-undang, termasuk saya dan penggubal undang-undang Negeri yang lain.
“Saya percaya kita harus belajar daripada perjanjian-perjanjian sebelum ini supaya NCA ini tidak menjadi satu lagi Perjanjian Petronas.
“Kita mesti mengendalikan perkara ini dengan betul supaya generasi akan datang tidak menyalahkan kepimpinan hari ini,” katanya.
“Janganlah kita terlepas pandang aspek ketelusan yang boleh menyebabkan masalah dan membebankan rakyat Sabah pada masa hadapan dalam usaha kita mencari hasil baharu untuk pembangunan,” katanya.
Dalam perkembangan lain, Ewon menyambut baik komitmen Timbalan Ketua Menteri Datuk Seri Jeffrey Kitingan terhadap NCA yang benar-benar telus, mengatakan, “Beliau (Jeffrey) boleh bermula dengan melibatkan penggubal undang-undang Negeri.”
“Saya masih belum nampak perkara ini berlaku. Rakyat mendesak kami untuk berbahas di Dewan, tetapi kami belum menerima sebarang maklumat daripada kerajaan untuk membincangkannya sehingga kini.
“Saya faham Jeffrey mungkin telah menghubungi beberapa pertubuhan bukan kerajaan, tetapi apabila saya bertanya di Dewan Undangan Negeri sama ada semua pihak berkepentingan, khususnya komuniti anak negeri yang akan menerima kesannya, telah dirujuk, jawapan lisan dan bertulis adalah jaminan bahawa akan ada perundingan.”
“Sesi perundingan masih belum diadakan di kawasan saya, yang berkemungkinan besar akan terlibat dalam perjanjian itu. Jika beliau (Jeffrey) menjanjikan ketelusan, beliau harus mulakan dengan melibatkan semua orang kerana, pada masa ini, malah Peguam Besar Negeri, Pengarah Perhutanan, dan Jeffrey nampaknya memberi gambaran bahawa mereka tidak bercakap antara satu sama lain.
“Jika Jeffrey mahukan ketelusan, beliau harus bermula dengan Kabinet dan penggubal undang-undang negeri,” katanya, “kerana kami penggubal undang-undang bertanggungjawab kepada rakyat dan masa depan Sabah.
“Sehingga ini dilakukan,” katanya, “saya tidak percaya NCA adalah setelus seperti dia (Jeffrey) dakwa.”
