RANAU: Fenomena luar biasa berupa butiran putih menyerupai ais dilaporkan berlaku di Gunung Kinabalu pada 11 Okt lepas, apabila butiran kecil itu kelihatan bertaburan di tangga dan laluan pejalan kaki, sekali gus menarik perhatian terhadap keadaan cuaca unik di puncak tertinggi Sabah itu.
Fenomena yang digambarkan sebagai “hujan ais” itu diperhatikan di kawasan gunung berkenaan, yang mengalami suhu jauh lebih rendah berbanding kawasan tanah rendah.
Gunung Kinabalu, yang berketinggian kira-kira 4,095 meter dari aras laut, mengalami keadaan cuaca yang berbeza dengan ketara berbanding kawasan sekitarnya disebabkan faktor ketinggian dan bentuk muka bumi.
Bagaimanapun, sifat sebenar butiran menyerupai ais itu masih belum dapat dipastikan melalui pengesahan rasmi pihak meteorologi.
Bergantung pada keadaan atmosfera ketika kejadian, butiran berkenaan mungkin batu hujan batu, pelet ais atau ais yang terkumpul pada permukaan terdedah.
Hujan batu terbentuk apabila titisan air dibawa naik oleh arus udara kuat dalam awan ribut petir ke kawasan atmosfera bersuhu beku. Titisan itu membeku dan membesar apabila bersentuhan dengan air lampau dingin sebelum akhirnya jatuh ke permukaan bumi.
Pelet ais pula terbentuk apabila kerpasan beku melalui lapisan atmosfera dengan keadaan suhu yang sesuai, manakala ais juga boleh terkumpul pada permukaan terdedah apabila kelembapan membeku dalam keadaan yang cukup sejuk.
Perbezaan ini penting kerana tidak semua pembentukan ais yang diperhatikan di kawasan pergunungan semestinya menandakan berlakunya hujan batu atau hujan beku.
Ketinggian dan cerun curam Gunung Kinabalu mempengaruhi corak cuaca setempat. Udara lembap yang naik di sepanjang gunung akan menyejuk apabila semakin tinggi, sekali gus berpotensi membentuk awan dan kerpasan apabila keadaan atmosfera mengizinkan.
Suhu juga boleh berubah dengan ketara mengikut ketinggian, pendedahan kepada cuaca dan perubahan keadaan atmosfera, menjadikan persekitaran gunung itu sensitif terhadap turun naik suhu serta kelembapan.
Fenomena yang dilaporkan itu menyerlahkan kepelbagaian keadaan semula jadi di Gunung Kinabalu, yang bukan sahaja menjadi destinasi utama pendakian, malah merupakan persekitaran semula jadi penting untuk pemerhatian dan kajian saintifik.
Bagi pendaki, malim gunung dan pengunjung lain, keadaan cuaca luar biasa boleh menimbulkan risiko keselamatan. Tangga dan laluan pejalan kaki yang basah atau berais boleh menjadi licin, sekali gus meningkatkan risiko terjatuh, khususnya di bahagian laluan yang curam atau terdedah.
Pengunjung dinasihatkan supaya mematuhi arahan malim gunung dan petugas taman, berhati-hati ketika melalui permukaan licin serta sentiasa berwaspada terhadap perubahan cuaca.
Kejadian itu mengingatkan orang ramai tentang kepentingan memahami dan menghormati keadaan cuaca gunung yang sukar diramal, apabila keadaan di Gunung Kinabalu boleh berbeza dengan ketara daripada kawasan tanah rendah di sekitarnya.
