Industri getah perlukan generasi baharu saintis dan inovator

Industri getah merupakan antara sektor komoditi yang mempunyai sejarah panjang dalam pembangunan ekonomi Malaysia.

Namun, dalam era ekonomi digital, perubahan iklim, perkembangan teknologi dan persaingan komoditi global yang semakin kompleks, persoalan yang perlu difikirkan ialah sejauh mana generasi muda hari ini memahami kepentingan industri getah kepada negara.

Persoalan ini bukan sekadar berkaitan dengan siapa yang akan menoreh pokok getah pada masa hadapan. Sebaliknya, ia berkaitan dengan siapa yang akan menjadi saintis, penyelidik, jurutera, ahli teknologi, usahawan dan pembuat dasar yang akan memastikan industri getah Malaysia terus berdaya saing dalam tempoh 20 hingga 30 tahun akan datang.

Hakikatnya, industri getah hari ini tidak lagi boleh dilihat sekadar sebagai aktiviti menoreh dan menjual susu getah. Industri ini telah berkembang menjadi satu ekosistem yang melibatkan genetik dan pembiakbakaan tanaman, bioteknologi, agronomi, teknologi digital, kecerdasan buatan (AI), automasi, pemprosesan hiliran, penghasilan produk berasaskan getah serta penyelidikan bahan baharu.

Justeru, pendidikan dan penyelidikan perlu menjadi asas utama untuk menarik minat saintis muda dan golongan belia terhadap sektor ini.

Cabaran Utama

Antara cabaran utama yang dihadapi ialah persepsi bahawa industri getah merupakan industri tradisional yang tidak lagi selari dengan aspirasi generasi muda. Persepsi sedemikian perlu diubah.

Pokok getah sebenarnya merupakan tanaman yang mempunyai ruang inovasi yang sangat luas. Kajian berkaitan penghasilan klon berprestasi tinggi, ketahanan terhadap penyakit, peningkatan hasil lateks, pengurusan nutrien, kesuburan tanah dan adaptasi terhadap perubahan iklim merupakan antara bidang yang masih memerlukan kepakaran saintis muda.

Malah, perkembangan teknologi pertanian pintar membuka peluang baharu kepada generasi muda untuk menggabungkan sains tanaman dengan teknologi digital.

Penggunaan dron, penderiaan jauh, Internet Benda (IoT), kecerdasan buatan, analisis imej dan sistem pemantauan digital, misalnya, berpotensi membantu pekebun kecil mengenal pasti masalah kesihatan tanaman dengan lebih cepat dan tepat.

Pendekatan ini mampu menjadikan sektor getah lebih moden, cekap dan menarik kepada generasi digital.

Pendidikan perlu menjadi jambatan

Institusi pengajian tinggi mempunyai peranan besar dalam membina kesedaran tersebut. Pelajar dalam bidang pertanian, bioteknologi, kejuruteraan, sains komputer dan pengurusan perniagaan perlu diberikan pendedahan bahawa industri getah menawarkan peluang kerjaya yang luas.

Kurikulum berkaitan industri getah juga perlu beralih daripada pendekatan teori semata-mata kepada pembelajaran berasaskan masalah serta keperluan industri.

Sebagai contoh, pelajar boleh dilibatkan dalam projek penyelidikan berkaitan penyakit luruhan daun, penggunaan baja organik, pengurusan ladang secara pintar, analisis tanah, penghasilan bahan biokomposit serta pemprosesan produk hiliran.

Melalui pendekatan ini, pelajar bukan sahaja mempelajari teori, malah memahami permasalahan sebenar yang dihadapi oleh pekebun kecil dan industri.

Universiti juga perlu memperkukuh kerjasama dengan agensi seperti Lembaga Getah Malaysia (LGM), RISDA, pemain industri, syarikat teknologi pertanian serta komuniti pekebun kecil. Kerjasama ini mampu membuka ruang kepada program latihan industri, penyelidikan bersama, pemindahan teknologi dan pembangunan produk inovatif yang benar-benar memenuhi keperluan sektor.

Realiti Lapangan

Satu daripada aspek penting dalam membangunkan penyelidikan getah ialah menghubungkan makmal dengan realiti di lapangan. Saintis muda tidak seharusnya hanya bergantung pada data yang diperoleh daripada eksperimen di makmal.

Mereka perlu turun ke kebun, bertemu pekebun kecil serta memahami masalah produktiviti, penyakit tanaman, kos input, tenaga kerja dan cabaran pemasaran.

Daripada permasalahan sebenar inilah penyelidikan yang berimpak tinggi dapat dibangunkan. Sebagai contoh, masalah penyakit daun yang menyebabkan penurunan hasil bukan sekadar isu biologi tanaman, malah memberi implikasi kepada pendapatan pekebun kecil dan rantaian bekalan industri.

Begitu juga dengan isu baja. Penyelidikan berkaitan penggunaan baja organik, mikroorganisma berfaedah dan pengurusan nutrien secara tepat mampu membantu meningkatkan kecekapan penggunaan input serta menyokong amalan pertanian yang lebih lestari.

Penyelidikan yang baik bukan sekadar menghasilkan penerbitan akademik, sebaliknya mampu menyelesaikan masalah masyarakat.

Belia sebagai generasi penerus industri

Golongan belia perlu melihat industri getah daripada perspektif yang lebih luas. Mereka tidak semestinya perlu menjadi pekebun untuk terlibat dalam sektor ini.

Sebaliknya, terdapat peluang dalam bidang penyelidikan, teknologi pertanian, pemasaran, pembangunan produk, analitik data, kejuruteraan, pengurusan rantaian bekalan dan keusahawanan.

Industri getah juga mempunyai potensi besar dalam ekonomi bio dan ekonomi kitaran. Sisa pertanian seperti daun, kayu dan bahan sampingan boleh diteroka untuk menghasilkan produk bernilai tambah.

Pendekatan ini selari dengan keperluan ekonomi masa hadapan yang menekankan penggunaan sumber secara cekap, pengurangan sisa dan penghasilan produk berasaskan teknologi hijau. Dalam konteks ini, golongan belia perlu diberi ruang untuk mencipta nilai baharu daripada industri sedia ada.

Malaysia juga memerlukan agenda penyelidikan getah yang lebih bersifat jangka panjang. Penyelidikan tidak boleh hanya tertumpu kepada peningkatan hasil semata-mata.

Kita perlu melihat persoalan yang lebih besar. Bagaimanakah industri getah dapat menyesuaikan diri dengan perubahan iklim? Bagaimanakah teknologi AI boleh membantu mengurus ladang? Bagaimanakah kos pengeluaran dapat dikurangkan? Bagaimanakah penyakit baharu dapat dikesan lebih awal? Bagaimanakah produk hiliran bernilai tinggi dapat dibangunkan?

Persoalan-persoalan ini memerlukan penglibatan pelbagai disiplin. Saintis tanaman perlu bekerjasama dengan ahli bioteknologi, pakar data, jurutera, ahli ekonomi, pakar alam sekitar dan usahawan. Inilah bentuk ekosistem penyelidikan yang perlu dibangunkan sekiranya Malaysia mahu terus kekal sebagai antara negara penting dalam industri getah dunia.

Usaha meningkatkan kesedaran terhadap industri getah perlu dimulakan sejak di bangku sekolah. Program seperti lawatan ke ladang, demonstrasi teknologi pertanian, pertandingan inovasi, projek STEM berasaskan tanaman getah serta program mentor bersama saintis perlu diperluaskan. Pelajar perlu didedahkan kepada hakikat bahawa sektor pertanian bukan sekadar pekerjaan tradisional, sebaliknya bidang yang menggabungkan sains, teknologi dan keusahawanan.

Kelestarian ekonomi negara

Universiti pula boleh memperkenalkan lebih banyak geran penyelidikan untuk saintis muda, program inkubasi teknologi dan projek bersama industri. Pada masa yang sama, kejayaan saintis muda dalam menghasilkan inovasi untuk sektor getah perlu diketengahkan kepada masyarakat. Langkah ini penting bagi membina persepsi bahawa penyelidikan pertanian mempunyai nilai ekonomi serta prospek kerjaya yang tinggi.

Kepentingan industri getah tidak boleh dipisahkan daripada agenda kelestarian ekonomi negara. Rantaian industri yang kukuh mampu menyumbang kepada pendapatan pekebun kecil, menyediakan peluang pekerjaan, menggerakkan industri hiliran serta menyokong aktiviti eksport.

Namun, kelestarian tersebut tidak akan berlaku secara automatik. Ia memerlukan generasi baharu yang mempunyai ilmu, kemahiran dan keberanian untuk melakukan inovasi. Jika kita gagal menarik saintis muda dan golongan belia ke dalam sektor ini, kita bukan sahaja berisiko kehilangan tenaga pakar, malah berdepan cabaran untuk memastikan kesinambungan inovasi serta daya saing industri pada masa hadapan.

Oleh itu, pendidikan dan penyelidikan perlu dilihat sebagai pelaburan strategik negara, bukannya sekadar aktiviti akademik. Malaysia mempunyai sejarah panjang dalam industri getah. Cabaran kita sekarang ialah memastikan sejarah tersebut tidak berhenti sebagai nostalgia. Sebaliknya, kita perlu membina masa depan industri getah yang lebih moden, pintar, berteknologi tinggi dan lestari.

Generasi muda perlu diberi kesedaran bahawa di sebalik sebatang pokok getah terdapat ekosistem ilmu yang luas, daripada genetik, bioteknologi dan agronomi sehinggalah kepada kecerdasan buatan, ekonomi hijau dan penghasilan produk hiliran bernilai tinggi. Jika saintis muda, institusi pendidikan, kerajaan, industri dan pekebun kecil dapat bergerak sebagai satu ekosistem, industri getah Malaysia bukan sahaja mampu bertahan, malah berpotensi berkembang menjadi antara sektor pertanian berteknologi tinggi yang penting kepada ekonomi masa hadapan.

Masa depan industri getah tidak hanya bergantung pada pokok yang kita tanam hari ini, tetapi juga kepada ilmu, penyelidikan dan generasi muda yang kita bangunkan untuk mengurus serta memajukan industri ini pada masa hadapan. - DagangNews.com

Dr. Mohd Syafik Mohamad Hamdan ialah pensyarah dan Ketua Jabatan Agroteknologi di Fakulti Agrosains, Kolej Universiti Agrosains Malaysia (UCAM) yang aktif dalam penyelidikan dan pembangunan bioteknologi pertanian dalam tanaman gaharu dan getah.