johardy21/09/2026 - 11:20 Oleh TENGKU NOOR SHAMSIAH TENGKU ABDULLAH editor@dagangnews.com KUALA LUMPUR 21 Sept - Ketika Zon Ekonomi Khas Johor-Singapura (JS-SEZ) memasuki fasa seterusnya, persoalannya bukan lagi sama ada Iskandar Puteri mempunyai lokasi yang tepat, tetapi sama ada kelebihan itu dapat diterjemahkan kepada sebuah ekosistem perniagaan bernilai tinggi yang benar-benar berfungsi.
Dibangunkan sejak hampir dua dekad lalu oleh UEM Sunrise Berhad (UEM Sunrise), Iskandar Puteri kini mempunyai infrastruktur kediaman, komersial, perindustrian dan sokongan yang kukuh.
Di Wilayah Selatan yang sebahagian besarnya tertumpu di Iskandar Puteri, UEM Sunrise mempunyai 14 projek yang sedang berjalan dengan jumlah nilai pembangunan kasar (GDV) yang telah dilancarkan sebanyak RM15.5 bilion setakat akhir 2025.
Lebih penting, wilayah itu masih mempunyai baki GDV sebanyak RM58.6 bilion meliputi 1,827.8 hektar (4,516.7 ekar) tanah belum dibangunkan, menyediakan saluran pembangunan yang besar seiring dengan perkembangan JS-SEZ.
Tumpuan fasa seterusnya ialah Gerbang Nusajaya, sebuah perbandaran bersepadu seluas 1,809.4 hektar (4,471 ekar) dengan GDV jangka panjang RM45 bilion.
Di dalamnya, UEM Sunrise merancang taman perindustrian seluas 163.5 hektar (404 ekar) dengan anggaran GDV RM3.6 bilion yang menyasarkan teknologi hijau, komponen kenderaan elektrik, kecerdasan buatan (AI) dan sains hayat antara 2027 hingga 2032.
Daripada pemaju induk kepada pemacu ekonomi
Setakat suku pertama tahun kewangan 2026 (Q1 FY2026), UEM Sunrise telah menyiapkan kira-kira 1,648 unit kediaman, 59 unit komersial serta infrastruktur sokongan di Gerbang Nusajaya.
Puteri Harbour pula meliputi kira-kira 474.3 hektar (1,172 ekar), manakala ekosistem lebih luas merangkumi pembangunan perindustrian seperti Southern Industrial and Logistics Clusters (SiLC) dan Nusajaya Tech Park.
Kesalinghubungan turut dipertingkatkan. Persimpangan Bertingkat Gerbang Nusajaya bernilai RM166.4 juta yang dibuka pada Disember 2025 menyediakan akses terus ke Laluan Kedua Malaysia-Singapura serta menghubungkan kawasan kediaman, komersial dan perindustrian di sekitarnya.
Hab perkhidmatan global sedang dibentuk
Pakar perdagangan dan industri Ir Dr Mohd Shahreen Zainooreen Madros, bekas Ketua Pegawai Eksekutif MATRADE, berkata kedudukan geografi Iskandar Puteri menjadikannya antara lokasi paling strategik dalam JS-SEZ kerana terletak antara Pelabuhan Tanjung Pelepas dan pesisir Johor, berhadapan Singapura merentasi Selat Johor.
"Iskandar Puteri sedang meletakkan dirinya sebagai hab perkhidmatan global dan ini merupakan langkah strategik yang cukup penting," katanya.
Dengan Pengerang menyediakan tenaga dan industri petrokimia hiliran, Tanjung Pelepas menyokong logistik pintar serta pembangunan kediaman bertaraf tinggi yang sudah tersedia, beliau berkata Iskandar Puteri berpotensi menjadi lokasi menarik untuk hab sedemikian.
Kekangan tanah dan kos di Singapura turut memberi kelebihan kepada Iskandar Puteri, manakala kerjasama menerusi JS-SEZ mencerminkan sifat saling melengkapi antara kedua-dua pihak.
Pengarah Urusan dan Ketua Pegawai Eksekutif UEM Sunrise, Shaharul Farez Hassan berkata JS-SEZ berpotensi menarik industri bernilai lebih tinggi dan pekerjaan berkemahiran, sekali gus memerlukan perbandaran menyediakan persekitaran perindustrian, komersial dan kediaman yang diperlukan perniagaan serta tenaga kerja mereka.
"Peranan kami adalah untuk menyediakan perbandaran bagi menyokong pertumbuhan itu menerusi pembangunan perindustrian, komersial dan kediaman yang dirancang dengan baik, di samping menyediakan persekitaran yang membolehkan perniagaan dan komuniti berkembang maju," katanya.
"Kelebihan Iskandar Puteri bukan sahaja dari sudut lokasi yang strategik, tetapi juga pembangunan yang dilaksanakan bertahun-tahun lamanya di sana telah menjadikannya berkembang sebagai sebuah kawasan yang matang serta menarik bagi sektor perindustrian, pembangunan komersial dan kediaman," ujar beliau.
Tambah beliau lagi, mengambil kira peranan Iskandar Puteri sebagai koridor pertumbuhan di bawah Zon B JS-SEZ, UEM Sunrise sedia maklum bahawa pembangunan industri dan kesalinghubungan perlu dilengkapi dengan perumahan, kemudahan dan infrastruktur sokongan lain.
Atas dasar inilah, pelbagai usaha sedang dilaksanakan bagi mengembangkan lagi kemudahan di kawasan tersebut, termasuk yang terkini, Persimpangan Bertingkat Gerbang Nusajaya.
Ekosistem yang sudah tersedia
Profesor Tazeeb Rajwani, Pengerusi Perniagaan Antarabangsa dan Strategi di Surrey Business School, University of Surrey, United Kingdom, menyifatkan Iskandar Puteri sebagai berpotensi menjadi "hab pentadbiran untuk tinggal, bekerja dan beriadah" JS-SEZ — jambatan bagi pengurusan korporat, bakat teknologi dan perkhidmatan bernilai tinggi yang bergerak melalui Laluan Kedua Tuas.
Kedudukannya berhampiran kawasan kediaman, sekolah antarabangsa, kemudahan penjagaan kesihatan serta hab perindustrian seperti Nusajaya Tech Park menyediakan persekitaran yang sudah tersedia, katanya.
Rajwani menyamakan potensinya dengan koridor San Francisco-Silicon Valley dan Shenzhen-Hong Kong, tetapi mengingatkan bahawa perbandingan itu mempunyai batasannya.
Tidak seperti Shenzhen, JS-SEZ merangkumi dua negara berdaulat dengan sistem perundangan dan kawal selia berbeza, sekali gus memerlukan integrasi fizikal dan digital yang sangat cekap.
Lebih daripada sekadar pembangunan hartanah
Dr Shahreen berkata ujian utama ialah sama ada UEM Sunrise mampu bergerak melangkaui identiti tradisionalnya sebagai pemaju.
"Jika sekadar mahu menjadi pemaju hartanah, UEM Sunrise boleh membangunkan projek di banyak tempat lain di Malaysia. Bagaimanapun, Iskandar Puteri menawarkan peluang unik berdasarkan trend global semasa — pusat data dan AI," katanya.
Untuk merealisasikan potensi itu, UEM Sunrise perlu memahami rantaian nilai ekosistem AI, suatu bidang yang melangkaui kemahiran pembangunan tradisionalnya.
Beliau berkata keupayaan mendapatkan pengetahuan itu dengan pantas amat penting bagi membina sebuah ekosistem dan bukan sekadar menyediakan infrastruktur.
Persaingan bagi menarik pelaburan
Johor bukan satu-satunya negeri yang memburu industri berpertumbuhan tinggi.
Dr Shahreen berkata Pulau Pinang dan Selangor juga boleh membangunkan infrastruktur yang mampu bersaing, walaupun kedua-duanya tidak mempunyai kelebihan kedudukan Johor yang berhampiran Singapura.
Namun, jarak fizikal semata-mata tidak mencukupi. Iskandar Puteri memerlukan tenaga lebih bersih pada harga kompetitif, perumahan dan logistik yang boleh dipercayai, tenaga mahir serta hubungan lebih kukuh dengan universiti teknologi di Johor.
Dalam jangka pendek, Dr Shahreen berkata Iskandar Puteri perlu melengkapi keperluan Singapura sebelum membangunkan ekosistem lebih kukuh yang mampu memberi perkhidmatan kepada rantau ini secara berdikari.
Selepas hampir dua dekad membangunkan perbandaran, sebahagian besar asas fizikal Iskandar Puteri sudah tersedia.
Ujian seterusnya ialah sama ada aset tersebut dapat diterjemahkan kepada perniagaan bernilai lebih tinggi dan pekerjaan berkemahiran untuk rakyat Malaysia. - DagangNews.com
