Kota Kinabalu: Ketua DAP Socialist Youth (Dapsy) Sabah Chan Loong Wei menyokong usaha Pengerusi Lembaga Pelesenan Kenderaan Perdagangan Sabah (LPKP Sabah) Phoong Jin Zhe untuk memperluas rangkaian Bas.My (Bas Pink), sambil menyifatkan liputan lebih meluas mampu membantu mengurangkan perbelanjaan isi rumah dan merancakkan ekonomi tempatan.
Chan berkata, sebuah keluarga empat orang yang terdiri daripada ibu bapa bekerja dan dua anak bersekolah berpotensi menjimatkan hampir RM600 sebulan atau lebih RM7,000 setahun sekiranya perkhidmatan bas yang lebih baik dapat menghapuskan keperluan memiliki kereta kedua.
Di bawah struktur tambang Bas.My ketika ini, orang dewasa boleh menikmati perjalanan tanpa had selama 30 hari dengan bayaran RM30, manakala pelajar yang layak, warga emas berusia 60 tahun ke atas dan orang kurang upaya (OKU) boleh menaiki bas secara percuma.
“Ini bermakna keluarga yang mempunyai dua ibu bapa bekerja dan dua anak bersekolah yang layak hanya perlu membelanjakan RM60 bagi pas bas bulanan mereka,” katanya.
Chan berkata, kemudahan pengangkutan awam yang tidak mencukupi sejak sekian lama memaksa ramai pasangan bekerja memiliki kenderaan berasingan untuk berulang-alik ke tempat kerja, menghantar anak ke sekolah dan menguruskan urusan harian.
Beliau berkata, kereta peringkat permulaan lazimnya melibatkan ansuran bulanan antara RM300 hingga RM400, selain anggaran kos bahan api RM250 hingga RM300, menjadikan perbelanjaan asas bulanan antara RM550 hingga RM700, belum termasuk insurans, penyelenggaraan dan parkir.
“Sebagai contoh, mengelakkan pembelian kereta kedua dengan ansuran bulanan RM350 dan kos bahan api RM300 akan menjimatkan RM650. Selepas mengambil kira kos dua pas bas dewasa berjumlah RM60, sesebuah isi rumah masih boleh menjimatkan kira-kira RM590 sebulan,” katanya.
Chan berkata, manfaat itu bukan sahaja terhad kepada penjimatan segera, malah pengurangan kebergantungan terhadap pinjaman kereta dapat meningkatkan fleksibiliti kewangan golongan muda dan berpotensi mengukuhkan kelayakan mereka untuk mendapatkan pinjaman perumahan.
Beliau berkata, ramai anak muda Sabah terpaksa mengutamakan pembelian kereta selepas memasuki alam pekerjaan, sekali gus mengehadkan keupayaan mereka untuk menabung bagi membeli rumah pertama.
“Sistem pengangkutan awam yang boleh dipercayai akan memberi mereka lebih kebebasan untuk memperuntukkan pendapatan bagi keperluan perumahan, pendidikan dan keluarga,” katanya.
Chan turut memetik pengalaman seorang pengguna pengangkutan awam yang dikongsi di media sosial, apabila perbelanjaan pengangkutan harian antara Putatan dengan Kota Kinabalu berkurangan daripada lebih RM30 kepada kira-kira RM17 selepas beralih kepada gabungan perkhidmatan e-panggilan dan Bas.My melalui Lapangan Terbang Antarabangsa Kota Kinabalu.
Beliau berkata, contoh sedemikian menunjukkan pengangkutan awam dengan harga berpatutan dapat membawa perubahan ketara kepada keluarga pekerja biasa.
Selain penjimatan isi rumah, Chan berkata, kos pengangkutan yang lebih rendah juga boleh meningkatkan pendapatan boleh guna dan merancakkan perbelanjaan pengguna.
“Wang yang sebelum ini digunakan untuk membayar ansuran kereta dan membeli bahan api boleh dibelanjakan di restoran tempatan, kedai runcit, premis peruncitan dan perniagaan kejiranan, sekali gus menjana aktiviti ekonomi tambahan untuk perusahaan kecil dan sederhana (PKS) di Sabah,” katanya.
Chan berkata, pengangkutan awam seharusnya dilihat bukan sekadar projek infrastruktur, tetapi juga sebagai dasar ekonomi yang mampu mengurangkan hutang isi rumah, menyokong pemilikan rumah dan mengukuhkan kuasa beli tempatan.
Beliau turut berterima kasih kepada Menteri Pengangkutan Anthony Loke dan Phoong atas usaha memajukan inisiatif Bas.My, yang disifatkannya sebagai langkah penting ke arah membangunkan rangkaian pengangkutan awam yang lebih moden dan mudah diakses di Kota Kinabalu.
Chan mengalu-alukan kesediaan pihak berkuasa untuk memberi maklum balas terhadap pandangan orang ramai, namun mengakui sistem itu masih memerlukan penambahbaikan dari segi liputan laluan, kekerapan perkhidmatan dan kesalinghubungan.
Menurut LPKP Sabah, Bas.My Kota Kinabalu merekodkan 598,054 perjalanan penumpang terkumpul setakat Oktober 2026, mencerminkan permintaan terhadap pengangkutan awam mampu milik.
Chan, yang pernah menjadi calon DAP bagi kawasan Luyang, menyambut baik kelulusan lembaga itu terhadap cadangan pelarasan laluan yang meliputi lokasi strategik seperti Kepayan Ridge dan Klinik Luyang.
Beliau berkata, penambahbaikan yang dicadangkan itu akan memberi manfaat kepada penduduk Luyang, kawasan kediaman dan komersial yang padat dengan permintaan tinggi dalam kalangan golongan bekerja, pelajar dan warga emas.
Chan menggesa pihak berkuasa supaya terus memperluas liputan Bas.My ke lebih banyak kawasan kediaman, khususnya di Penampang, Putatan dan kawasan sekitarnya, dengan keutamaan diberikan kepada penambahbaikan hubungan antara kawasan kediaman, tempat kerja, sekolah, hospital dan kemudahan penting lain.
Beliau mengakui pelarasan yang dicadangkan itu masih tertakluk kepada pindaan kontrak perolehan serta kelulusan Kementerian Pengangkutan dan Kementerian Kewangan, dan berharap penyelarasan yang diperlukan dapat dipercepatkan.
Chan berkata, kemodenan sesebuah bandar tidak seharusnya diukur berdasarkan jumlah kereta yang dimiliki penduduknya, sebaliknya berdasarkan kemudahan alternatif yang praktikal dan mampu milik untuk mereka bergerak.
“Saya berharap rangkaian Bas.My yang kini mempunyai lapan laluan akan terus diperluas, sekali gus memberi lebih ramai rakyat Sabah kebebasan untuk bergerak tanpa beban kewangan akibat pemilikan kenderaan yang tidak diperlukan, di samping membawa manfaat berpanjangan kepada keluarga dan ekonomi tempatan,” katanya.
