Kota Kinabalu: Rundingan antara Kerajaan Negeri dan Persekutuan mengenai hak Sabah terhadap 40 peratus hasil negeri sedang berlangsung secara aktif, kini berada di peringkat teknikal dan kecekapan, kata Timbalan Ketua Menteri II, Datuk Seri Masidi Manjun.
Beliau berkata perbincangan belum mencapai tahap rundingan rasmi kerana proses masih menumpu kepada kerja persediaan awal bagi memastikan pelaksanaan berjalan lancar dan muktamad.
Masidi, yang juga Menteri Kewangan Negeri, menjelaskan bahawa persepsi sesetengah pihak bahawa tiada kemajuan dicapai berpunca daripada kekurangan maklumat terkini kepada media.
“Pegawai saya baru sahaja memberi taklimat semalam (Rabu) mengenai perkembangan terkini,” katanya.
Fokus kini ialah pengumpulan data dan penyediaan asas kukuh bagi memudahkan rundingan serta memuktamadkan proses tersebut.
Mengenai cadangan pembangkang untuk menubuhkan jawatankuasa bipartisan berhubung perkara ini, Masidi berkata keputusan mahkamah telah dibuat, menjadikan isu ini bukan lagi soal sama ada bayaran perlu dibuat.
“Keputusan mahkamah telah disampaikan. Jadi isu kini bukan lagi sama ada ia patut dibayar, tetapi bila dan berapa jumlahnya,” tegasnya.
Beliau menekankan bahawa perkara ini merupakan isu kerajaan-kepada-kerajaan (G2G) antara Kerajaan Negeri Sabah dan Kerajaan Persekutuan, dan pendekatan alternatif tidak diperlukan memandangkan keputusan mahkamah sedia ada.
“Ini adalah isu kerajaan-ke-kerajaan (G2G) antara Kerajaan Negeri dan Kerajaan Persekutuan. Jika tiada keputusan mahkamah, mungkin pendekatan berbeza diperlukan. Tetapi dalam kes ini, persoalannya hanya mengenai pelaksanaan,” katanya.
Apabila ditanya sama ada beliau yakin isu ini boleh diselesaikan sebelum tamat tempoh 180 hari, Masidi menegaskan bahawa perkara ini tidak sepatutnya dilihat sebagai masalah Sabah sahaja.
“Seperti yang saya nyatakan berulang kali, isu ini bukan isu Sabah sahaja, tetapi isu Malaysia,” katanya.
Beliau menambah bahawa penyelesaian hanya boleh dicapai jika semua pihak duduk bersama dalam semangat perpaduan sebagai rakyat Malaysia.
“Kita perlu duduk bersama sebagai satu pasukan rakyat Malaysia, bukan pasukan Sabah menentang pasukan Persekutuan. Saya yakin penyelesaian boleh dicapai,” katanya.
Pada 17 Okt 2025, Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu memutuskan bahawa Kerajaan Persekutuan bertindak secara tidak sah kerana gagal membayar Sabah 40 peratus hasil bersih yang diperoleh dari negeri itu, yang merupakan hak perlembagaan di bawah Perkara 112C Perlembagaan Persekutuan dan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Mahkamah mengarahkan semakan terhadap hak ini, yang telah diabaikan selama 48 tahun, dari 1974 hingga 2021.
Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS) telah memfailkan semakan kehakiman pada 9 Jun 2022, berhujah bahawa Kerajaan Persekutuan gagal menjalankan semakan lima tahunan seperti yang diperlukan bagi geran khas ini.
Hakim Celestina Stuel Galid mendapati Kerajaan Persekutuan melanggar Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan dengan gagal menjalankan semakan ini, yang diwajibkan oleh perkataan “hendaklah”.
Di bawah MA63, Sabah berhak memperoleh 40 peratus hasil bersih yang dikutip oleh Kerajaan Persekutuan daripada negeri ini. Sebaliknya, Sabah menerima jumlah tetap yang lebih kecil sebanyak RM26.7 juta setahun selama beberapa dekad.
Mahkamah mengeluarkan perintah mandamus yang mewajibkan kedua-dua kerajaan meneliti hak 40 peratus bagi tempoh 1974–2021, menetapkan tempoh 90 hari untuk semakan dan 180 hari untuk mencapai persetujuan muktamad.