Kota Kinabalu: Sabah memiliki sumber tenaga yang banyak, namun cabaran terbesar negeri ini ialah mengintegrasikan sumber tersebut ke dalam sistem tenaga yang mampan dan berdaya tahan, menurut Sabah Energy Corporation (SEC).
Ketua Pegawai Eksekutif (Operasi) merangkap Timbalan Ketua Pegawai Eksekutif SEC, Ahmad Jaafar, berkata Sabah kaya dengan rizab gas asli, sumber hidroelektrik, potensi solar serta biojisim daripada industri kelapa sawit, namun penyelarasan lebih baik diperlukan bagi memaksimumkan nilainya.
“Cabaran sebenar bukan pada keupayaan sumber, tetapi integrasi. Bagaimana kita menukar kekuatan ini kepada pertumbuhan mampan untuk setiap rakyat Sabah?” katanya dalam ucaptama pada Sogce 2026.
Beliau berkata permintaan elektrik di Sabah terus meningkat setiap tahun, mencerminkan pertumbuhan ekonomi negeri tetapi pada masa sama memberi tekanan kepada sistem tenaga.
Menurut Ahmad, campuran tenaga semasa Sabah masih banyak bergantung kepada bahan api fosil dengan kira-kira 80 peratus penjanaan elektrik datang daripada sumber tersebut, manakala hanya sekitar 20 peratus daripada tenaga boleh diperbaharui.
Daripada segmen bahan api fosil, kira-kira 86 peratus penjanaan elektrik disumbangkan oleh loji janakuasa berasaskan gas.
“Hanya 86 peratus penjanaan datang daripada gas. Ini tidak begitu baik untuk grid kita. Jika berlaku gangguan kepada bekalan gas, grid kita akan terjejas dan boleh menyebabkan gangguan bekalan elektrik,” katanya.
Beliau berkata grid elektrik Sabah masih bersifat terpisah dengan banyak kawasan luar bandar dan pulau masih bergantung kepada penjanaan diesel, sekali gus dilihat sebagai cabaran tenaga dan ekonomi yang boleh mengehadkan pertumbuhan masa depan.
Ahmad berkata SEC memainkan peranan penting dalam memastikan gas asli yang disifatkannya sebagai bahan api peralihan yang praktikal digunakan secara berkesan melalui pembangunan infrastruktur, penyelarasan serta sokongan kepada industri hiliran.
“Di SEC, kami bukan sekadar pembekal. Kami ialah perancang, pengagregat gas, pemudah cara projek dan pemangkin pelaburan yang merapatkan dasar, modal dan pelaksanaan,” katanya.
Bagi menyokong peralihan tenaga Sabah, Ahmad menggariskan enam tonggak utama yang akan membimbing pembangunan tenaga masa depan negeri itu.
Tonggak pertama ialah infrastruktur termasuk peluasan saluran paip gas, integrasi grid yang lebih kukuh serta pelaburan dalam teknologi grid pintar bagi meningkatkan keselamatan tenaga.
Tonggak kedua memberi tumpuan kepada gas asli sebagai bahan api peralihan yang dapat mengurangkan pelepasan karbon sambil memastikan bekalan elektrik stabil serta menyokong pembangunan industri.
Tonggak ketiga ialah tenaga boleh diperbaharui dengan usaha mempercepatkan projek hidroelektrik, solar dan biojisim ketika Sabah menyasarkan 50 peratus campuran penjanaan tenaga boleh diperbaharui menjelang 2035.
Tonggak keempat tertumpu kepada inovasi termasuk penerokaan teknologi penyimpanan tenaga, grid pelbagai penjanaan serta pembangunan hidrogen bagi memastikan Sabah bersedia menghadapi masa depan.
Tonggak kelima ialah keterangkuman yang meliputi peluasan program elektrifikasi luar bandar, penggunaan grid mikro hibrid serta memastikan akses tenaga mampu milik kepada semua komuniti.
Tonggak terakhir menekankan tadbir urus dan perkongsian strategik dengan Ahmad menegaskan kepentingan kerjasama antara agensi kerajaan, pemain industri dan pelabur.
“Komitmen kami terhadap kelestarian adalah asas dan jelas. Kami mengurangkan intensiti karbon, meningkatkan kecekapan dan melindungi alam sekitar,” katanya.
Ahmad turut menekankan kelebihan geografi Sabah dengan mengatakan Pantai Barat berpotensi menjadi hab industri gas, kawasan pedalaman mempunyai potensi hidroelektrik yang besar, manakala kawasan bandar sesuai untuk pembangunan solar.
Beliau berkata SEC sedang membantu mengintegrasikan kekuatan ini ke dalam sistem tenaga masa depan yang berpandukan Pelan Hala Tuju Tenaga Sabah.
Mengulas masa depan, Ahmad berkata Sabah berpotensi untuk melangkaui peranan sebagai pengguna tenaga semata-mata.
“Jika kita melaksanakan objektif ini dengan jayanya, Sabah akan melangkaui sekadar pengguna tenaga. Kita akan menjadi pembekal tenaga, kepakaran dan kepimpinan,” katanya.
Beliau berkata transformasi itu boleh mewujudkan peluang pekerjaan, mengurangkan pelepasan karbon serta memperkukuh kedudukan Sabah dalam landskap tenaga Malaysia bersama Sarawak yang disifatkannya berada di barisan hadapan peralihan tenaga negara.
Ahmad turut menegaskan bahawa perkongsian strategik amat penting dalam peralihan tenaga Sabah dengan merujuk kerjasama berterusan SEC bersama Petronas dalam memperkukuh keselamatan tenaga dan menyokong pertumbuhan industri.
Beliau berkata syarikat itu turut bekerjasama rapat dengan Kerajaan Negeri melalui Kementerian Pembangunan Perindustrian dan Keusahawanan serta kementerian, agensi, pelabur, rakan teknikal dan komuniti tempatan bagi mempercepat pembangunan tenaga boleh diperbaharui dan penyelesaian tenaga baharu.
“Perkongsian ini menunjukkan satu hakikat mudah tetapi penting. Apabila kepakaran, sumber dan matlamat bersama digabungkan, kita mampu mencapai hasil yang jauh lebih besar daripada apa yang boleh dicapai oleh mana-mana organisasi secara bersendirian,” katanya.
Menutup ucapannya, Ahmad berkata fasa seterusnya Sabah adalah untuk menjadi hab inovasi tenaga melalui penggunaan strategik sumber gas, percepatan tenaga boleh diperbaharui serta inovasi teknologi.
“Sabah tidak perlu kekal sebagai pengguna tenaga semata-mata. Kita boleh menghasilkannya, menghantarnya, mengeksportnya dan membina masa depan yang kukuh melalui tenaga,” katanya.
