Kota Kinabalu: Terdapat keperluan mendesak untuk sebuah Kementerian Buruh atau Kementerian Sumber Manusia Sabah seperti yang dipersetujui di bawah Perjanjian Malaysia 1963, di mana urusan buruh seperti permit kerja diperlukan untuk pekerja bukan Sabah.
Bapa-bapa pengasas mahukan ini untuk mengelak Sabah dibanjiri bukan warganegara Sabah di negeri yang mempunyai bilangan penduduk serta kemahiran, pencapaian pendidikan dan lain-lain yang lebih rendah.
Advertisement (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Borneonisasi dan peluang pendidikan tinggi sepatutnya memberi kuasa kepada lebih ramai penduduk tempatan untuk mengambil alih jawatan yang dikosongkan oleh ekspatriat yang sudah pergi.
Perkara ini diketengahkan pada forum mengenai “Borneonisation & Labour Law” di dewan serbaguna Perpustakaan Negeri Sabah di Tanjung Aru pada Sabtu anjuran Sabah Action Body Advocating Rights (Sabar).
SPONSORED CONTENT How Spritzer’s silica rich natural mineral water makes your skin healthier When it comes to skincare, the first thought on our minds would be beauty products such as serums, creams, and masks. However, beauty experts and even researchers have stated that drinking more water can be just as crucial for your skin's health. Read more “Pengurusan buruh Kerajaan Persekutuan tidak berkesan menangani kekurangan pekerja mahir dan separuh mahir di Sabah secara berkesan dalam sektor perladangan dan pembinaan,” kata peguam pakar undang-undang buruh merangkap pengarang, Sukumaran Vanugopal.
Beliau menyebut eksploitasi pekerja migran yang dinafikan gaji minimum dan faedah, dengan Sabah mempunyai penduduk bukan warga Malaysia yang paling ramai.
Advertisement (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Sukumaran berpendapat Borneonisasi amat perlahan dilaksanakan dan Sabah dengan 12 peratus penduduk Malaysia harus sekurang-kurangnya mengisi sehingga 12 peratus jawatan persekutuan dalam kerajaan persekutuan, untuk mempengaruhi dasar dengan mengambil kira kepentingan Sabah.
“Dasar-dasar Kerajaan Persekutuan sering tegar dan tidak sejajar untuk memenuhi keperluan sebenar pasaran buruh Sabah,” katanya, sambil menambah ia lebih disesuaikan untuk pasaran buruh semenanjung.
Advertisement (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Ini mengakibatkan kekurangan buruh bermusim di ladang-ladang serta kelewatan dalam kelulusan kuota dan permit buruh asing.
Ini seterusnya menyebabkan kekurangan buruh dan kerugian hasil di ladang.
“Ini menyebabkan pelanggaran undang-undang buruh yang tidak dapat dikesan di kawasan terpencil, terutamanya dalam industri perladangan serta pembinaan dan perkhidmatan.
Beliau juga berkata dasar gaji minimum persekutuan adalah seragam, sekali gus mengabaikan jurang ekonomi Sabah.
“Ia membebankan perniagaan kecil dan gagal menarik buruh ke kawasan bandar kos tinggi seperti Kota Kinabalu. Dasar itu juga tidak disesuaikan untuk memenuhi keperluan industri Sabah yang memerlukan latihan kemahiran khusus bagi ekopelancongan dan hospitaliti.”
Menurut Sukumaran, salah satu prasyarat yang perlu dipenuhi oleh Sabah untuk memasukkan hal ehwal buruh ke dalam Senarai Perundangannya ialah mewujudkan Kementerian Sumber Manusia Negeri yang mempunyai kapasiti, rancangan dan strategi.
Ketika ini, Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi Negeri menyelia hal-hal tenaga manusia tetapi lebih tertumpu kepada tanggungjawab lain termasuk pendidikan, perpustakaan negeri, dengan kepentingan daripada pusat pelancaran roket angkasa hingga pembangunan kecerdasan buatan (AI).
Beliau berkata Kementerian Pendidikan Negeri sendiri akan membantu mempercepatkan peningkatan kemahiran dan pembangunan pendidikan tempatan dengan penubuhan institusi pengajian tinggi baharu, dan sebagainya.
Presiden Persatuan Majikan-Majikan Sabah (SEA) Yap Cheen Boon bersetuju, mengatakan Sabah tidak mempunyai Kementerian Sumber Manusia sendiri walaupun mempunyai populasi pekerja kedua terbesar di negara ini sebanyak dua juta.
Beliau berkata perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) yang beroperasi dalam sektor produktiviti rendah menyumbang kepada keluaran dalam negeri kasar (KDNK) per kapita yang lebih rendah, dan gaji median ketiga terendah di Malaysia – RM1,800, berdasarkan median gaji bulanan mengikut negeri bagi September 2023.
Bagaimanapun, ini masih lebih tinggi daripada gaji minimum RM1,700 berkuat kuasa Februari 2025.
“Sabah masih mempunyai kadar peratusan pengangguran tertinggi di Malaysia. Pada 2024, ia adalah 8.71 peratus dengan 181,500 rakyat Sabah menganggur.
“Bagi setiap tiga penganggur di Malaysia, seorang akan berada di Sabah.
“Paling membimbangkan, daripada 1.9 juta penduduk yang bekerja di negeri ini, hanya 480,000 rakyat Sabah yang mencarum secara tetap kepada KWSP dan Perkeso, dengan yang lain terpaksa mencari rezeki dalam ‘ekonomi tidak formal’.
Beliau berkata, tanpa keterangkuman untuk bertemu, berbincang, mengumpul input, dan didengari, ia sukar bagi majikan Sabah untuk memainkan peranan yang membina sebagai rakan kongsi.
“Ini diburukkan lagi dengan struktur tidak kukuh. Tanpa perwakilan berkesan, dasar buruh berkesan tidak dapat digubal, dilaksana dan dipantau melalui gegelung maklum balas.”
Yap menegaskan, majikan-majikan Sabah tidak diwakili dalam Majlis Penasihat Buruh Kebangsaan dan Majlis Perundingan Gaji Minimum.
Beliau berkata dalam jangka pendek, Sabah perlu menubuhkan dan mengambil alih Majlis Penasihat Buruh Sabahnya sendiri. “Ia sepatutnya terdiri daripada Kerajaan Sabah, majikan dan pekerja Sabah yang mempunyai kuasa untuk menangani semua isu buruh dan gaji dalam konteks Sabah, termasuk melibat urus dengan agensi persekutuan”.
Naib Pengerusi Kongres Kesatuan Sekerja Malaysia (MTUC) Sabah, Margaret Chin Sat Peng, yang juga Presiden Kesatuan Pekerja Perbankan Sabah mencadangkan sistem tiga pihak di Sabah yang terdiri daripada kerajaan, majikan dan pekerja untuk bersama-sama menyelesaikan isu pekerja.
Dia mengingati bagaimana operasi perladangan sebuah GLC Sabah tidak melayan pekerja kontraknya dengan baik. Terdapat entiti sedemikian yang mengheret kesatuan pekerja ke mahkamah. Dan jika kesatuan sekerja tidak mempunyai sumber kewangan untuk melawan kes mereka, ahli-ahli mereka yang akan rugi.
Sebuah syarikat jualan kereta utama enggan memperuntukkan sebarang kenderaan kepada kakitangan jualan mereka yang menyertai kesatuan itu, untuk menjual, justeru menjejaskan mata pencarian mereka dengan organisasi itu.
Satu lagi kes melibatkan seorang pekerja kontrak yang menghidap penyakit membawa maut, yang dijanjikan gaji RM1,200 sebulan, tetapi hanya dibayar RM1,000 sebulan. Kesatuan itu berjuang untuknya selepas kontraknya tidak diperbaharui untuk menuntut gaji tiga bulan sahaja, walaupun kesnya boleh dimenangi.
Kesatuan perlu memastikan dia mendapat tuntutan minimumnya secepat mungkin kerana jangka hayatnya terhad kerana dia menghidap penyakit membawa maut.
