RAMAI individu di seluruh dunia termasuk di Malaysia sering terperangkap dalam persepsi yang terpesong terhadap Iran dan kepimpinannya akibat dominasi naratif Barat.
Keberatan untuk meneliti fakta daripada sumber seimbang menyebabkan ramai sekadar menerima propaganda satu pihak atau cenderung kepada pandangan berat sebelah.
Salah satu kepercayaan popular yang jarang dipersoalkan ialah dakwaan bahawa Shah Mohammad Reza Pahlavi mempunyai pendirian lebih progresif terhadap wanita, berbanding kepimpinan Ayatollah.
Namun, apabila kita meneliti kenyataan lisan dan data empirikal, realitinya jauh lebih kompleks daripada digambarkan oleh media arus perdana.
Dalam satu temu bual ikonik pada 1973 bersama wartawan Itali, Oriana Fallaci, Shah Mohammad Reza Pahlavi secara terbuka meluahkan pandangan yang mencerminkan kepercayaan beliau terhadap ketuanan lelaki.
Walaupun mengakui kesetaraan wanita dari sudut undang-undang, beliau berhujah wanita tidak setanding lelaki dari segi keupayaan mental dan kepimpinan. Baginya, nilai wanita lebih tertumpu kepada aspek estetika seperti kecantikan, keanggunan dan pesona kewanitaan.
Secara tidak langsung, pemikiran patriarki yang menebal itu menunjukkan bahawa beliau melihat peranan utama wanita sebagai pelengkap rupa paras, bukannya sebagai penggerak intelektual atau pemimpin masyarakat - suatu ironi besar bagi seorang pemerintah yang sering dijulang sebagai simbol kemodenan.
Sebaliknya, perspektif dibawa Ayatollah Khamenei menekankan prinsip kesetaraan potensi antara jantina. Beliau menegaskan walaupun terdapat perbezaan fizikal yang nyata, namun dari segi keupayaan intelektual dan rohani, kedua-dua jantina memiliki potensi tidak terbatas.
Pada pandangan beliau, lelaki dan wanita berhak bersaing secara adil dalam mengejar ilmu pengetahuan. Beliau turut menyangkal tanggapan bahawa lelaki lebih berilmu, malah menekankan sepanjang sejarah, wanita telah membuktikan kehebatan dalam bidang sains, kesenian dan inovasi.
Bagi Ayatollah, penyertaan wanita dalam politik, ekonomi dan sosial bukan sekadar satu pilihan, malah dalam sesetengah keadaan ia satu tanggungjawab seharusnya dipikul.
Ini terjemahan penuh bagi bahagian tersebut termasuk ayat pengenalan yang menekankan kepentingan data dan fakta. Saya telah menyesuaikan bahasanya agar kedengaran lebih berwibawa dan meyakinkan.
Di bawah pemerintahan Shah, pendidikan wanita kekal terhad dan tidak saksama. Kadar celik huruf wanita hanya sekitar 24 hingga 35 peratus, bermakna lebih 60 peratus wanita masih buta huruf terutama di luar bandar.
Malah di peringkat pendidikan tinggi, akses terbatas dengan wanita hanya merangkumi kira-kira 28 peratus daripada keseluruhan penuntut universiti.
Ia menunjukkan walaupun peluang pendidikan wujud, sebahagian besarnya hanya memberi manfaat kepada kelompok elit di bandar berbanding masyarakat awam yang lebih luas. Kita juga harus mengambil kira semasa era Shah, tiada sekatan ekonomi dikenakan oleh komuniti antarabangsa.
Sebaliknya, di bawah Republik Islam termasuk di bawah kepimpinan Ayatollah Khameini, bidang pendidikan telah berkembang drastik merentasi seluruh lapisan masyarakat.
Kadar celik huruf wanita melonjak sekitar 80 hingga 90 peratus ke atas, dengan kadar penamatan pendidikan rendah bagi kanak-kanak perempuan mencecah hampir 99 peratus.
Peningkatan di universiti jauh lebih ketara, daripada kira-kira tiga peratus pada 1978 kepada 59 peratus ke atas, malah wanita membentuk majoriti penuntut dalam beberapa tahun kebelakangan ini.
Ia mencerminkan peralihan besar daripada akses yang terhad kepada pendidikan massa bagi wanita di seluruh negara. Segala pencapaian itu berjaya diraih di bawah tekanan sekatan antarabangsa yang ketat, dengan sumber jauh lebih terhad.
Amat malang apabila perbincangan sering disempitkan kepada soal etika berpakaian sahaja sehingga membayangi isu jauh lebih penting. Fokus yang hanya tertumpu kepada aspek ini sangat terbatas dan cetek.
*Anas Zubedy ialah Pengarah Urusan Zubedy (M) Sdn Bhd, merupakan penulis isu kepimpinan, pengurusan dan dialog antara agama
