johardy20/10/2026 - 07:00 Oleh Dr Razli Ramli editor@dagangnews.com Dalam perkembangan penting kepada industri kewangan Islam bukan bank di Malaysia, syarikat yang ingin menjalankan perniagaan kemudahan pembiayaan Islam atau pajak gadai Islam (Ar-Rahnu) di bawah bidang kuasa Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) perlu memberikan perhatian serius terhadap keperluan pelesenan yang mula berkuat kuasa pada 1 Jun 2026.
Perkara ini bukan sekadar perubahan pentadbiran biasa. Ia merupakan sebahagian daripada usaha memperkukuh kawal selia industri kredit pengguna di Malaysia, khususnya bagi memastikan aktiviti pembiayaan yang ditawarkan kepada orang ramai dijalankan oleh pihak yang sah, bertanggungjawab dan tertakluk kepada pengawasan pihak berkuasa.
Pertama sekali, penting untuk difahami bahawa perkara ini lebih tepat dilihat sebagai keperluan mendapatkan lesen untuk menjalankan perniagaan dan bukan semata-mata mendapatkan “kelulusan produk Islam”.
Akta Kredit Pengguna 2025 [Akta 873] telah diwartakan pada 31 Disember 2025. Sebahagian besar peruntukannya berkuat kuasa pada 1 Mac 2026, manakala Bahagian V berkaitan pelesenan dan pendaftaran mula berkuat kuasa pada 1 Jun 2026.
Dalam fasa pertama pelaksanaan, KPKT terus berperanan sebagai pihak berkuasa pengawalseliaan dan penyeliaan bagi aktiviti pembiayaan Islam dan pajak gadai Islam tertentu yang berada di bawah bidang kuasanya.
Sehubungan itu, mana-mana syarikat yang merancang untuk memulakan perniagaan baharu dalam bidang berkenaan perlu memastikan lesen yang ditetapkan telah diperoleh sebelum memulakan operasi.
Soalan lazim (FAQ) rasmi KPKT yang dikemas kini pada 5 Jun 2026 menyatakan dengan jelas bahawa perniagaan baharu tidak boleh beroperasi selagi belum memperoleh lesen.
Perniagaan baharu wajib mendapatkan lesen
Skop ini khususnya melibatkan entiti bukan bank dan bukan koperasi yang menjalankan aktiviti kemudahan pembiayaan Islam atau pajak gadai Islam di bawah bidang kuasa KPKT.
Perkara ini penting kerana masyarakat hari ini semakin terdedah kepada pelbagai bentuk tawaran pembiayaan yang menggunakan istilah seperti “Islamik”, “patuh Syariah”, “tanpa riba”, “mudah lulus”, “segera” dan sebagainya.
Penggunaan istilah Islam semata-mata tidak sepatutnya menjadi alasan untuk sesuatu perniagaan terlepas daripada kawal selia.
Sebaliknya, apabila aktiviti tersebut melibatkan pengambilan wang, pemberian pembiayaan atau penerimaan cagaran daripada orang awam, aktiviti berkenaan wajar tertakluk kepada kerangka perundangan yang jelas.
Bagi perniagaan yang telah menjalankan aktiviti berkenaan sebelum 1 Jun 2026, Akta 873 menyediakan peruntukan peralihan.
Berdasarkan FAQ KPKT, perniagaan sedia ada perlu mengemukakan permohonan lesen dalam tempoh enam bulan bermula 1 Jun 2026 dan boleh meneruskan operasi sementara menunggu keputusan permohonan, tertakluk kepada syarat yang ditetapkan oleh Pendaftar.
Sebaliknya, bagi perniagaan baharu yang belum beroperasi sebelum tarikh tersebut, pendekatannya lebih jelas iaitu lesen perlu diperoleh terlebih dahulu sebelum operasi dimulakan.
Perbezaan ini penting supaya masyarakat tidak menganggap bahawa semua syarikat yang menawarkan pembiayaan Islam secara automatik mempunyai hak untuk terus menjalankan perniagaan hanya kerana syarikat berkenaan telah berdaftar.
Pelesenan penting untuk melindungi pengguna
Pada pandangan penulis, langkah pelesenan ini mempunyai asas yang sangat baik dari sudut perlindungan pengguna.
KPKT sendiri menyatakan bahawa fungsi kawal selianya adalah untuk memastikan hanya pemberi kredit dan pemegang pajak gadai yang layak, berkemampuan dan beretika diberikan lesen, di samping melindungi peminjam, pemajak serta barangan yang dijadikan cagaran.
Dalam konteks pembiayaan Islam dan Ar-Rahnu, perkara ini menjadi semakin penting kerana label “Islam” boleh memberikan keyakinan tambahan kepada masyarakat.
Kita tidak mahu berlaku keadaan apabila seseorang pengguna menyerahkan wang atau barang kemas kepada sesebuah entiti hanya kerana percaya kepada perkataan “Islamik” atau “Ar-Rahnu”, sedangkan status lesen dan autoriti perniagaan tersebut tidak pernah disemak.
Kita juga tidak boleh menutup mata terhadap kewujudan pelbagai skim yang menyasarkan orang awam dengan tawaran pulangan atau pembiayaan yang kelihatan menarik.
Ada kemungkinan sesuatu skim menggunakan istilah agama, nama kontrak Islam atau imej patuh Syariah bagi meningkatkan keyakinan masyarakat.
Namun, penggunaan nama Islam tidak dengan sendirinya menjadikan sesuatu perniagaan itu sah, berlesen atau patuh Syariah.
Sebab itulah pelesenan memainkan peranan penting sebagai salah satu lapisan perlindungan.
Jangan hanya percaya kepada label Islamik
Masyarakat boleh mengambil langkah mudah sebelum berurusan dengan mana-mana syarikat, iaitu menyemak identiti syarikat tersebut, aktiviti yang dilesenkan, pihak berkuasa yang mengawasinya dan skop sebenar lesen berkenaan.
Dalam erti kata lain, jangan hanya bertanya, “Adakah produk ini Islamik?”
Sebaliknya, tanyalah juga, “Adakah syarikat ini mempunyai lesen yang sah untuk menjalankan perniagaan tersebut?”
Satu lagi perkara yang perlu difahami ialah lesen perniagaan tidak seharusnya disamakan dengan pengesahan bahawa setiap produk atau struktur yang ditawarkan secara automatik mematuhi Syariah.
Kerangka kawal selia kredit pengguna sendiri memberikan perhatian khusus kepada perniagaan kredit Islam dan keperluan pematuhan Syariah secara menyeluruh.
Piawaian kawal selia turut mengiktiraf keperluan pematuhan Syariah, bermula daripada peringkat pembentukan struktur produk sehingga pelaksanaan perniagaan.
Maka, lesen KPKT hendaklah dilihat sebagai kebenaran daripada pihak berkuasa untuk menjalankan aktiviti perniagaan dalam skop yang ditetapkan, manakala aspek pematuhan Syariah pula perlu dilaksanakan melalui tadbir urus Syariah yang sewajarnya.
Memelihara keyakinan terhadap industri kewangan Islam
Pada hemat penulis, pengukuhan keperluan pelesenan ini merupakan perkembangan yang wajar disokong demi kepentingan masyarakat.
Matlamatnya bukan untuk menyukarkan pengusaha yang benar-benar ingin membangunkan perniagaan pembiayaan Islam atau Ar-Rahnu.
Sebaliknya, langkah ini membantu mewujudkan persekitaran persaingan yang lebih teratur, membezakan pengusaha yang sah daripada pihak yang tidak mempunyai autoriti serta memberikan ruang kepada pihak berkuasa untuk mengambil tindakan terhadap aktiviti yang menyalahi undang-undang.
Lebih penting lagi, langkah ini boleh membantu menjaga nama baik industri kewangan Islam.
Jika berlaku penipuan atau penyalahgunaan nama Islam oleh pihak yang tidak bertanggungjawab, kesannya bukan sahaja dirasai mangsa, malah turut menjejaskan keyakinan masyarakat terhadap keseluruhan industri.
Oleh itu, mulai 1 Jun 2026, mesej yang perlu difahami oleh semua pihak adalah mudah. Sesiapa yang ingin menjalankan perniagaan kemudahan pembiayaan Islam atau pajak gadai Islam di bawah bidang kuasa KPKT perlu memastikan lesen yang diperlukan diperoleh terlebih dahulu dan operasi dijalankan dalam skop yang dibenarkan.
Bagi orang ramai pula, jangan mudah terpengaruh dengan nama, logo, testimoni atau istilah “Islamik”.
Semak lesen, semak autoriti dan semak pihak yang berada di belakang sesuatu skim sebelum menyerahkan wang atau barang berharga.
Inilah semangat sebenar kawal selia, bukan untuk menghalang perniagaan yang baik, tetapi untuk memastikan perniagaan yang melibatkan kepentingan masyarakat dilaksanakan secara sah, bertanggungjawab, telus dan beramanah. - DagangNews.com
