Kota Kinabalu: Tiada rakyat Sabah akan dipinggirkan adalah pesanan daripada Yang di-Pertua Negeri Sabah Tun Musa Aman sementara beliau menekankan komitmen Kerajaan Negeri terhadap pembangunan seimbang, keterangkuman sosial dan perlindungan alam sekitar dalam ucapan dasar pertamanya pada istiadat pembukaan penggal kelima Dewan Undangan Negeri Sabah ke-16, Khamis.
Katanya, langkah proaktif sedang diambil untuk memastikan pembangunan mencapai seluruh pelusuk negeri ini.
“Untuk memastikan tiada kawasan yang terpinggir daripada menikmati hasil pembangunan, kerajaan terus melaksanakan usaha yang disasarkan dalam pembasmian kemiskinan dan pembangunan luar bandar,” katanya.
Beliau memetik kejayaan program Menoktahkan Kemiskinan Tegar Fasa Satu, yang menyaksikan 22,510 isi rumah dikeluarkan daripada senarai miskin tegar setakat Julai 2024. Kerajaan Negeri, katanya, komited memastikan pemantauan dan sokongan berterusan terhadap golongan tersebut.
Bagi menangani keperluan perumahan di kawasan luar bandar, inisiatif Rumah Mesra SMJ akan diperluas, dengan 40 unit diperuntukkan bagi setiap DUN tahun ini — meningkat daripada 20 tahun lepas.
Pada masa yang sama, usaha menyediakan perumahan berkualiti dan mampu milik akan diteruskan melalui projek perumahan awam dan skim perumahan mampu milik, khususnya bagi golongan B40.
Musa juga menegaskan tumpuan negeri terhadap bekalan elektrik luar bandar dan akses air bersih. Di bawah program Bekalan Elektrik Luar Bandar Alternatif (Belba) dan Bekalan Air Luar Bandar Alternatif (Balba), 46 kampung dan lebih 2,000 penduduk telah mendapat manfaat daripada peningkatan akses kepada elektrik, manakala sistem air bersih disalurkan kepada 29 komuniti luar bandar, yang memanfaatkan lebih 5,500 orang.
Beliau menyatakan hasil Inisiatif Pendapatan Rakyat (IPR), yang membantu 450 pekebun kecil memperoleh pendapatan tambahan melalui penanaman nanas, yang memuncak dengan eksport 15 tan nanas MD2 pada Februari.
“Kejayaan program luar bandar ini mencerminkan komitmen kami untuk meningkatkan kehidupan dan mewujudkan peluang ekonomi di komuniti paling terpencil.”
Mengenai pembangunan inklusif, Musa mengetengahkan sistem sokongan baharu untuk kanak-kanak berkeperluan khas, khususnya mereka yang mempunyai autisme, melalui penubuhan Pusat Autisme Sabah dengan kerjasama Universiti Malaysia Sabah.
Pusat ini menyediakan perkhidmatan diagnosis, intervensi awal dan terapi yang disesuaikan dengan keperluan kanak-kanak autisme. Bantuan kebajikan dan pembiayaan kepada NGO juga terus memainkan peranan dalam menyokong kumpulan memerlukan, termasuk anak yatim.
Bagi menjaga alam sekitar Sabah, Musa berkata Kerajaan tetap komited terhadap pengurusan sumber semula jadi secara mampan. Strategi Biodiversiti Sabah 2024–2034 dan Pelan Tindakan Bioteknologi Sabah 2024–2034 telah diperkenalkan untuk melindungi biodiversiti, menggalakkan penggunaan mampan, dan memacu inovasi merentasi pelbagai sektor.
Negeri itu menyasarkan untuk mewartakan 30 peratus keluasan negeri ini sebagai Kawasan Terlindung Sepenuhnya (TPA) menjelang akhir 2025. Setakat ini, 27 peratus tanah Sabah telah diwartakan, dengan tambahan 211,000 hektar dikenal pasti untuk perlindungan.
Dalam menghadapi cabaran perubahan iklim, Kerajaan giat melaksanakan perundangan baharu, termasuk pindaan kepada Enakmen Hutan 1968 untuk mengawal selia perdagangan karbon berasaskan hutan, dan penggubalan Enakmen Perubahan Iklim khusus untuk Sabah.
“Usaha ini mencerminkan komitmen kami untuk memelihara kekayaan semula jadi Sabah sambil memastikan ia terus memberi manfaat kepada generasi sekarang dan akan datang,” kata Musa.
