Kenyataan seorang pegawai kerajaan Indonesia yang mendakwa hutan negaranya turut membekalkan oksigen kepada Malaysia dan Singapura ketika tiada jerebu mengundang perhatian ramai, namun tahukah anda bahawa hutan bukan satu-satunya sumber oksigen di Bumi?
Ketua Badan Komunikasi Kerajaan Indonesia (Bakom), Syahganda Nainggolan, dilaporkan berkata demikian ketika mengulas isu kebakaran hutan dan tanah yang menyebabkan jerebu rentas sempadan pada 10 Oktober lalu.
Menerusi video tular di media sosial, beliau berkata Indonesia bukan sahaja menghantar jerebu kepada negara jiran, malah turut membekalkan oksigen melalui hutannya ketika tiada jerebu.
Walaupun tumbuhan sememangnya menghasilkan oksigen, terdapat satu lagi sumber yang memainkan peranan besar dalam membekalkan gas penting itu kepada planet kita, iaitu lautan.
Lautan Hasilkan Kira-Kira Separuh Oksigen Dunia
Menurut Pentadbiran Lautan dan Atmosfera Kebangsaan Amerika Syarikat (NOAA), saintis menganggarkan kira-kira separuh daripada penghasilan oksigen di Bumi berasal dari lautan.
Sumbangan besar ini datang daripada organisma kecil yang dikenali sebagai fitoplankton, termasuk alga mikroskopik dan bakteria tertentu yang mampu menjalankan proses fotosintesis.
Walaupun saiznya terlalu kecil untuk dilihat dengan mata kasar, organisma ini menggunakan cahaya matahari untuk menukar karbon dioksida dan air kepada tenaga, sambil membebaskan oksigen.
Menurut NASA, fitoplankton memainkan peranan penting dalam ekosistem laut dan telah menghasilkan sebahagian besar oksigen sepanjang sejarah Bumi.
Menariknya, sesetengah organisma ini juga menyumbang kepada penghasilan oksigen dalam jumlah yang besar walaupun tidak mempunyai rupa seperti tumbuhan yang biasa kita lihat di daratan.
Jadi, Apa Pula Peranan Hutan?
Pokok dan tumbuhan di daratan juga menghasilkan oksigen melalui proses fotosintesis, iaitu proses yang menggunakan cahaya matahari untuk menghasilkan makanan daripada air dan karbon dioksida.
Dalam proses tersebut, tumbuhan membebaskan oksigen ke persekitaran, sekali gus membantu mengekalkan keseimbangan gas di atmosfera.
Walaupun hutan Indonesia sememangnya menghasilkan oksigen, negara itu bukan satu-satunya yang menyumbang kepada penghasilan gas penting tersebut.
Baca juga:
Seorang Maut, 11 Cedera Dalam Serangan Baharu Di Lapangan Terbang Arab Saudi
Chery Malaysia Panggil Balik Model OMODA 5 Varian C & H, Pemeriksaan Serta Penggantian Komponen Percuma
Negara lain seperti Brazil, Republik Demokratik Congo dan Malaysia juga mempunyai kawasan hutan tropika yang luas, manakala tumbuhan di daratan seluruh dunia turut menghasilkan oksigen melalui proses fotosintesis.
Namun begitu, jumlah oksigen yang dihasilkan tidak semestinya sama dengan jumlah oksigen bersih yang kekal di udara.
Hal ini kerana tumbuhan turut menggunakan oksigen untuk pernafasan, manakala proses pereputan bahan organik seperti daun dan batang mati juga menggunakan oksigen.
Menurut Pentadbiran Lautan dan Atmosfera Kebangsaan Amerika Syarikat (NOAA), kira-kira separuh daripada penghasilan oksigen dunia berasal dari lautan, manakala selebihnya dihasilkan oleh organisma fotosintetik di daratan.
Sebab itulah, anggaran tersebut merujuk kepada penghasilan oksigen secara keseluruhan di seluruh dunia dan bukannya sumbangan hutan Indonesia secara khusus.
Hutan Penting, Tetapi Jerebu Tetap Perlu Ditangani
Hakikatnya, hutan dan lautan memainkan peranan penting dalam mengekalkan keseimbangan alam sekitar, selain menyokong kehidupan manusia dan pelbagai hidupan lain.
Hutan juga menyerap karbon dioksida, menyimpan karbon dan menyediakan habitat kepada pelbagai spesies, manakala lautan menyokong ekosistem marin serta membantu mengawal kitaran karbon global.
Namun, manfaat alam sekitar ini tidak mengubah hakikat bahawa kebakaran hutan boleh membebaskan asap dan zarah pencemar yang menjejaskan kualiti udara serta kesihatan manusia.
Justeru, perbincangan mengenai sumbangan hutan kepada penghasilan oksigen perlu dilihat secara berasingan daripada isu pencemaran udara rentas sempadan yang memerlukan tindakan pencegahan dan kerjasama serantau.
Kesimpulannya, oksigen yang menyokong kehidupan di Bumi bukan hasil hutan semata-mata kerana lautan turut memainkan peranan besar melalui organisma mikroskopik yang menjalankan fotosintesis.
