PERJANJIAN Kepercayaan dan Pembekalan (CSA) yang dimeterai enam Ahli Parlimen Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) dan Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman dengan kerajaan Madani berpotensi mempengaruhi kestabilan pentadbiran serta hala tuju politik menjelang tamat penggal Parlimen.
Melalui perjanjian itu, tujuh ahli Parlimen berkenaan bersetuju menyokong pentadbiran Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim sehingga tamat penggal, termasuk Belanjawan 2027, sebagai balasan kepada beberapa tuntutan berkaitan peruntukan pembangunan dan reformasi institusi.
Antara perkara utama yang dipersetujui ialah pemberian peruntukan pembangunan kawasan setara dengan jumlah diterima Ahli Parlimen penyokong kerajaan ketika ini.
Presiden Bersatu, Tan Sri Muhyiddin Yassin berkata, jumlah berkenaan dianggarkan antara RM3 juta hingga RM4 juta setahun dan bermula pada tarikh perjanjian ditandatangani.
Tuntutan itu memberi penekanan kepada persoalan kesamarataan peruntukan kepada wakil rakyat pembangkang, khususnya bagi membolehkan keperluan pembangunan kawasan masing-masing diberi perhatian.
Pada masa sama, pelaksanaannya bergantung pada pematuhan terhadap persetujuan yang dimeterai.
Selain peruntukan, CSA berkenaan turut menyentuh reformasi institusi, termasuk cadangan mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri kepada maksimum dua penggal serta mengasingkan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya sebelum penggal pentadbiran semasa berakhir.
Dari sudut pentadbiran, persetujuan terhadap dua cadangan itu meletakkan reformasi institusi sebagai antara perkara yang perlu diberi perhatian sepanjang tempoh perjanjian.
Bagaimanapun, cadangan berkenaan perlu dilihat sebagai perkara yang dipersetujui untuk diperjuangkan, bukan perubahan yang sudah selesai dilaksanakan.
Bagi kerajaan, sokongan tujuh ahli Parlimen itu berpotensi membantu memastikan kelangsungan pentadbiran, terutama ketika pembentangan dan perbahasan belanjawan.
Komitmen menyokong Belanjawan 2027 juga memberikan kepastian politik kepada kerajaan berhubung pendirian mereka terhadap urusan kewangan negara.
Namun, sokongan berkenaan turut disertai tuntutan yang perlu diberikan perhatian.
Keberkesanan CSA bukan hanya bergantung pada kesediaan Ahli Parlimen terbabit menyokong kerajaan, tetapi juga sejauh mana perkara yang dipersetujui dapat dilaksanakan.
Muhyiddin berkata, selain beliau, perjanjian itu melibatkan Datuk Dr Radzi Jidin (Putrajaya), Datuk Ali Biju (Saratok), Datuk Mohd Suhaimi Abdullah (Langkawi), Mohd Nazri Abu Hassan (Merbok) dan Datuk Azman Nasrudin (Padang Serai).
Perjanjian itu turut ditandatangani Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Fadillah Yusof, penasihat politik kanan Anwar, Tengku Datuk Seri Zafrul Tengku Abdul Aziz dan Syed Saddiq.
Ia juga melibatkan enam bekas Ahli Parlimen Bersatu yang dipecat parti pada 2024 selepas mengisytiharkan sokongan kepada kerajaan.
Muhyiddin berkata, beliau menandatangani perjanjian itu bagi mewakili enam Ahli Parlimen Bersatu termasuk dirinya, manakala wakil rakyat lain yang sebelum ini menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri turut menandatangani CSA berkenaan.
Beliau turut memaklumkan terdapat satu atau dua parti lain yang tidak memeterai perjanjian itu, sambil menyatakan perkara berkenaan terpulang kepada pendirian masing-masing.
Situasi itu menunjukkan pendekatan sokongan kepada kerajaan tidak semestinya disertai semua parti atau wakil pembangkang melalui mekanisme yang sama.
Dari perspektif pembangkang, perkembangan itu boleh memberi kesan kepada keseragaman pendirian politik, terutama apabila sebahagian wakil rakyat memilih untuk memberikan sokongan kepada kerajaan sehingga tamat penggal.
Pada masa sama, perjanjian itu mewujudkan ruang bagi mereka mengemukakan tuntutan berkaitan pembangunan kawasan dan reformasi institusi.
Muhyiddin berkata, jika mana-mana pihak gagal mematuhi perkara yang dipersetujui, sama ada kerajaan atau pembangkang boleh mengambil tindakan, termasuk kemungkinan menamatkan CSA dan beliau berharap perjanjian itu dapat dikekalkan sehingga Parlimen dibubarkan.
Justeru, kesan sebenar CSA itu akan bergantung pada pelaksanaan persetujuan kedua-dua pihak, khususnya berhubung peruntukan pembangunan, had penggal Perdana Menteri dan pengasingan kuasa Peguam Negara serta Pendakwa Raya.
Perjanjian itu bukan sahaja menguji keupayaan kerajaan mengekalkan sokongan, malah menguji kesediaan pihak yang menandatanganinya memastikan tuntutan yang dipersetujui terus diberi perhatian sehingga tamat penggal.
