Kota Kinabalu: Kerajaan mengorak langkah ke hadapan dalam menangani cabaran perumahan yang sudah lama wujud di Sabah dengan menambah peruntukan perumahan SMJ kepada 40 unit bagi setiap kawasan Dewan Undangan Negeri.
Bagaimanapun, realiti di lapangan masih sangat membimbangkan — terlalu ramai rakyat Sabah masih tinggal di tanah kerajaan, tanpa akses kepada kemudahan asas atau keterjaminan pemilikan sah, kata Adun Tanjong Papat Datuk Frankie Poon.
“Kerajaan Negeri mesti mempercepatkan usaha menyediakan rumah mampu milik supaya pengantin baharu boleh memulakan kehidupan mereka tanpa perlu bergantung kepada ibu bapa mereka,” kata Poon ketika membahaskan ucapan dasar Yang di-Pertua Negeri pada persidangan Dewan Undangan Negeri.
Beliau turut menekankan kebimbangan komuniti pesisir dan pulau, kerana di bawah garis panduan Perumahan SMJ ketika ini, pembinaan rumah atas air adalah dilarang.
“Walaupun larangan ini mungkin berpunca daripada pertimbangan kawal selia, ia secara tidak sengaja mengecualikan ramai pemohon yang layak dari kawasan pantai yang benar-benar memerlukan perumahan.
“Saya menggesa kerajaan mengkaji semula dan menyemak semula garis panduan ini agar lebih fleksibel dan peka terhadap budaya tempatan, supaya tiada komuniti yang ketinggalan dalam agenda perumahan kita,” katanya.
Tambahan pula, beliau berkata dengan lonjakan ketibaan pelancong ke Sabah, kita tidak boleh terlepas pandang keperluan perumahan yang semakin meningkat bagi tenaga kerja industri pelancongan — daripada kakitangan hotel dan pemandu pelancong kepada pengendali pengangkutan dan penyedia perkhidmatan.
“Jika kita benar-benar serius untuk menjadikan Sabah sebagai destinasi pelancongan utama, kita juga mesti memastikan infrastruktur sosial, terutamanya perumahan untuk tenaga kerja sektor penting ini, berkembang seiring dengan perkembangan ekonomi.
“Tanpa perumahan yang mencukupi untuk pekerja ini, kemampanan industri pelancongan kita mungkin terancam,” kata Poon.
Beliau juga menggesa kerajaan untuk menangani gangguan bekalan air yang kerap berlaku dengan muktamad.
“Ia tidak lagi boleh diterima untuk rakyat menanggung bekalan air tidak boleh dipercayai sementara menunggu penyelesaian jangka panjang.
“Audit menyeluruh terhadap infrastruktur air kita amat diperlukan, dan kami memerlukan pelan tindakan awam dengan garis masa yang jelas — kampung demi kampung, daerah demi daerah,” katanya.
Keadaan jalan raya di kawasan luar bandar masih menyedihkan, sering membahayakan nyawa dan menghalang pelaburan, katanya.
“Saya menggesa Kerajaan Negeri mengetatkan pengawasan terhadap kontrak infrastruktur dan memastikan penyelenggaraan dijalankan secara berkala,” katanya.
Beliau turut melahirkan kebimbangan terhadap perubahan dalam landskap perdagangan antarabangsa, berikutan tarif yang dikenakan oleh Amerika Syarikat ke atas banyak negara, termasuk produk dari China.
Walaupun ini nampaknya membuka peluang baharu kepada pengeksport global, implikasinya terhadap Sabah memerlukan penelitian rapi, katanya.
“Ekonomi kita — terutamanya dalam sektor seperti minyak sawit, akuakultur, pembalakan dan pembuatan — sangat bergantung pada saluran eksport yang disambungkan kepada rantaian bekalan global yang melibatkan China.
“Perubahan dasar AS ini mungkin mengubah aliran perdagangan, mewujudkan tekanan persaingan baharu, dan mengubah harga pasaran global — semuanya boleh memberi kesan kepada pengeluar Sabah,” katanya.
Sehubungan itu, beliau menggesa Kerajaan Negeri bekerjasama rapat dengan persatuan perdagangan dan pengeksport bagi menilai kesan dasar tersebut terhadap industri tempatan.
Beliau berkata kerajaan perlu mengenal pasti pasaran baharu yang berpotensi untuk produk Sabah selaras dengan anjakan global, termasuk menyediakan sokongan yang disasarkan seperti risikan pasaran, pembiayaan dan geran teknologi untuk memastikan pengeksport kita kekal berdaya saing.
Beliau juga ingin mengetahui sama ada program pendidikan dan latihan teknikal dan vokasional (TVET) benar-benar sejajar dengan keperluan komuniti perniagaan dan profesional Sabah.
“Adakah kementerian mempunyai data yang menunjukkan kursus mana yang memenuhi keperluan pasaran dan mana yang tidak?
“Bolehkah kami mengenal pasti kawasan di mana kita melatih terlalu banyak, atau terlalu sedikit, berdasarkan maklum balas industri?” dia bertanya.
Tanpa maklumat ini, katanya, Kerajaan berisiko melahirkan graduan yang mempunyai prospek pekerjaan yang terhad, manakala industri terus menghadapi kekurangan pekerja mahir.
