LABUAN: Kenyataan Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) bahawa tiada perubahan akan dibuat terhadap jumlah kerusi Parlimen sedia ada di Sarawak menjelang pilihan raya umum akan datang tidak menggambarkan imej yang baik terhadap sikap berkecualinya, menurut seorang aktivis politik di sini.
“Malah Perdana Menteri ketika mengadakan lawatan ke Sabah awal tahun ini mengakui keperluan untuk memastikan perwakilan Sabah dan Sarawak di Parlimen yang lebih adil, yang sejak pengusiran Singapura daripada Persekutuan pada 1965 sangat memihak kepada wilayah Borneo,” kata aktivis George Elias (gambar).
“Kegagalan untuk berlaku adil dan munasabah terhadap negeri-negeri Borneo susulan tindakan Kerajaan Persekutuan mengambil alih kesemua 15 kerusi Singapura dan bukannya mengagihkannya semula secara sama rata, merupakan satu penghinaan terhadap aturan satu pertiga seperti termaktub dalam Perjanjian Malaysia,” katanya.
“Rakyat Sabah dan Sarawak akan menganggap, sama ada betul atau salah, bahawa SPR dikendalikan oleh pihak yang mempunyai kepentingan politik tertentu dan kesetiaan mereka berpihak kepada parti yang baru-baru ini mendakwa Sabah dan Sarawak tidak akan menjadi penentu dalam menentukan kerajaan Persekutuan akan datang,” kata Elias.
Elias menyalahkan pemimpin terdahulu secara berturut-turut yang disifatkannya tidak berani kerana gagal memperjuangkan kepentingan rakyat Sabah dengan tidak menuntut perwakilan Parlimen yang adil.
Pada masa ini, Sabah mempunyai 25 kerusi manakala Sarawak 31 kerusi. Kedua-dua negeri itu menuntut tambahan kerusi bagi mencapai perwakilan satu pertiga dalam Parlimen yang mempunyai 222 kerusi, selaras dengan pindaan Perlembagaan Persekutuan pada 2022 yang mengembalikan status kedua-dua negeri Borneo sebagai salah satu daripada tiga komponen Persekutuan.
Susulan nahas pesawat Nomad yang meragut nyawa bekas Ketua Menteri, Tun Fuad Stephens, dan 10 yang lain pada 6 Jun 1976, pentadbiran Perdana Menteri Tun Hussein Onn secara senyap-senyap menurunkan status kedua-dua negeri berkenaan kepada kedudukan yang setara dengan negeri-negeri lain di Semenanjung.
Beliau juga menyebabkan Akta Kemajuan Petroleum diluluskan, yang menyaksikan rizab petroleum kedua-dua negeri Borneo diletakkan di bawah Petronas, dengan hanya lima peratus royalti sebagai pulangan.
Kedua-dua keputusan itu menerima kritikan hebat daripada pemimpin-pemimpin berikutnya di kedua-dua negeri berkenaan.
“Bagaimanapun, memandangkan Parlimen kini mengiktiraf kedua-dua negeri berkenaan sebagai rakan kongsi yang setara dalam Persekutuan dengan autonomi lebih besar, anomali dalam perwakilan Parlimen ini juga mesti diperbetulkan,” katanya.
Beliau berkata alasan SPR bahawa kawasan pilihan raya di Sabah tidak mempunyai jumlah penduduk yang mencukupi untuk melayakkan negeri itu mendapat kerusi tambahan tidak boleh diterima kerana terdapat kawasan pilihan raya di Sabah dan Sarawak yang lebih besar berbanding beberapa negeri di Semenanjung.
Katanya, hanya melalui perwakilan satu pertiga yang adil, aspirasi yang dibayangkan ketika pembentukan Malaysia oleh bapa-bapa pengasas dapat direalisasikan.
“Ia juga akan membolehkan negeri-negeri Borneo memainkan peranan semak dan imbang yang lebih berkesan dari segi tadbir urus,” kata Elias.
Dalam keadaan sekarang, undang-undang Persekutuan yang tidak munasabah boleh diluluskan dengan mudah berikutan ketiadaan perwakilan satu pertiga.
Difahamkan, Sarawak memutuskan untuk meneruskan usaha membentangkan usul bagi tambahan kerusi negeri dalam Dewan Undangan Negeri pada pilihan raya Sarawak yang bakal berlangsung selepas permintaan terdahulunya kepada SPR berhubung perkara itu tidak mendapat perhatian. Sarawak turut memohon tambahan kerusi Parlimen.
“Sabah juga mungkin perlu melakukan apa yang dilakukan Sarawak sekiranya SPR enggan berganjak dengan pendiriannya,” kata Elias.
