Kota Kinabalu: Badan Bertindak Hak-Hak Sabah (Sabar), yang mencabar undang-undang Persekutuan kontroversi yang mengehadkan sempadan laut Sabah kepada hanya tiga batu nautika, yakin bahawa Kerajaan Negeri akan bersetuju untuk menjadi pihak pencelah dalam kes berkenaan.
Ini kerana Sabar menjangkakan perbicaraan yang panjang dan memakan kos tinggi, yang mungkin memerlukan khidmat Peguam Diraja memandangkan apa saja keputusan kes ini akan memberi kesan besar kepada negeri kerana ia melibatkan hak-hak yang telah diperuntukkan khas kepada Sabah di bawah Perjanjian Malaysia (MA63).
“Peningkatan kos guaman mungkin terlalu tinggi untuk ditanggung oleh kumpulan kami sahaja.
“Kes ini juga menjadi semakin rumit selepas perkembangan terbaharu di mahkamah,” kata Pengerusi Sabar Datuk Zainie Abdul Aucasa.
“Mahkamah Tinggi telah membenarkan Peguam Negara Persekutuan, yang mewakili Kerajaan Persekutuan, untuk mengemukakan dokumen baharu yang diperoleh daripada rekod British. Mereka juga menyatakan hasrat untuk memohon kepada mahkamah bagi membenarkan saksi pakar.
“Walaupun kami belum pasti sama ada saksi pakar ini diperlukan atau tidak, kami perlu bersedia. Jika ia berlaku, Sabar mungkin tiada pilihan selain melantik pakar sendiri, tetapi dalam perkara ini kami tidak mampu menanggung kosnya,” katanya.
Kumpulan advokasi tempatan itu membawa isu terbabit ke mahkamah bagi mencabar Akta Laut Wilayah 2012, yang menurut mereka mengehadkan secara tidak adil kawalan Sabah terhadap perairannya, berbeza dengan janji yang dibuat ketika Sabah bersetuju membentuk Malaysia pada 1963.
Sarawak pula menolak sebarang rundingan berkaitan sempadan lautnya dengan alasan bahawa sempadan tersebut telah ditetapkan dan diiktiraf oleh mendiang Ratu Elizabeth II kepada Sarawak, bukan kepada Malaysia, sejak 1950-an, lama sebelum pembentukan Malaysia.
Dalam sepucuk surat bertarikh 2 Oktober kepada Pejabat Peguam Besar Negeri, Sabar menyuarakan kebimbangan bahawa kos kes berkenaan semakin meningkat dan sukar untuk ditanggung sendiri.
Surat itu, yang dilihat oleh Daily Express, dialamatkan kepada Peguam Besar Negeri Datuk Brenndon Keith Soh dan salinan juga diberikan kepada Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor.
Tidak diketahui sama ada Kerajaan Negeri telah bersetuju untuk bertindak sebagai pihak pencelah walaupun Hajiji sebelum ini pernah menyatakan pandangan selaras dengan Sarawak bahawa sempadan yang ditetapkan semasa pentadbiran kolonial perlu dihormati.
Surat itu dihantar selepas Mahkamah Tinggi menolak permohonan Kerajaan Negeri untuk menyertai kes sebagai amicus curiae (rakan mahkamah) pada September tahun lalu.
Pandangan undang-undang, termasuk di media sosial, menyokong keputusan mahkamah dengan mengatakan Kerajaan Negeri sepatutnya memohon untuk menjadi pihak pencelah atau pihak berkepentingan secara langsung, bukannya sekadar pemerhati.
Zainie mencadangkan agar Kerajaan Negeri secara serius mempertimbangkan semula untuk menyertai proses mahkamah itu.
“Kerajaan Negeri mempunyai lebih banyak sumber berbanding Sabar untuk melantik saksi pakar jika diperlukan. Mendapatkan saksi pakar ini merupakan cabaran besar yang sukar untuk Sabar atasi,” katanya.
Tarikh perbicaraan seterusnya ditetapkan pada 7 November, di mana Sabar akan memohon supaya persoalan perlembagaan dirujuk ke Mahkamah Persekutuan.
Oleh itu, Zainie menjangka Peguam Negara Persekutuan mungkin akan memohon kebenaran untuk menggunakan saksi pakar pada perbicaraan itu atau lebih awal.
“Kami berharap dapat menerima maklum balas positif daripada Kerajaan Negeri sebelum tarikh mahkamah seterusnya. Walaupun saksi pakar tidak diperlukan adalah bijak untuk melantik seorang pakar bagi menyokong pasukan peguam kami kerana isu ini amat penting untuk Sabah,” tambahnya.
Untuk rekod, Sabar sedang mencabar Akta Laut Wilayah 2012 yang menetapkan sempadan laut Sabah hanya sejauh tiga batu nautika dari pantai. Kumpulan itu berkata undang-undang terbabit bercanggah dengan hak Sabah di bawah Perjanjian Malaysia 1963.
Pada Mei tahun ini, Mahkamah Tinggi membenarkan Sabar mengemukakan 500 muka surat dokumen lama daripada rekod British bagi menyokong kes mereka. Kerajaan Persekutuan juga dibenarkan untuk mengemukakan dokumen sejarah tambahan daripada arkib British.
Pada Februari lalu, Mahkamah Tinggi menolak cubaan Kerajaan Persekutuan untuk menghentikan kes itu lebih awal dan memutuskan bahawa Sabar mempunyai hak untuk mencabar undang-undang berkenaan sekali gus membolehkan kes itu diteruskan.
Pertikaian mengenai hak laut ini berkaitan dengan siapa yang memiliki dan mengawal dasar laut serta kawasan bawah air di luar perairan pantai Sabah, yang boleh memberi kesan besar terhadap hak negeri dan hasil daripada sumber minyak serta gas.
