KUALA LUMPUR: Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (ONSA) berpotensi membuka jalan kepada tindakan perundangan pada masa hadapan terhadap platform digital yang gagal melindungi kanak-kanak daripada buli siber, pengantunan seksual dan eksploitasi dalam talian.
Pengerusi Jawatankuasa Kecerdasan Buatan (AI), Undang-Undang Siber dan Perlindungan Data Majlis Peguam Malaysia, Sarah Yong Li Hsien, berkata kerangka perundangan yang semakin berkembang berkemungkinan membantu mewujudkan “tanggungjawab penjagaan” (duty of care) ke atas platform dalam talian melibatkan kes berkenaan.
“Secara khususnya, tujuan ONSA adalah untuk memberikan tugas dan tanggungjawab ke atas platform.
“Jadi, mungkin undang-undang itu telah menetapkan penanda aras dari segi tugas dan tanggungjawab.
“Sekiranya berlaku kemudaratan atau pelanggaran tanggungjawab, perkara itu mungkin boleh dijadikan asas untuk tindakan saman sivil,” katanya kepada Scoop baru-baru ini.
Bagaimanapun, Sarah menjelaskan sejauh mana undang-undang itu boleh digunakan secara langsung untuk menyokong tindakan sivil terhadap platform masih tertakluk kepada tafsiran undang-undang dan keputusan mahkamah pada masa hadapan.
Beliau menegaskan bahawa mudarat dalam talian terhadap kanak-kanak tidak boleh ditangani semata-mata melalui penguatkuasaan undang-undang, sebaliknya memerlukan pendekatan yang merangkumi aspek pencegahan, perlindungan dan pemulihan.
“Tindak balas masyarakat perlu merangkumi gabungan pencegahan, perlindungan dan pemulihan,” katanya.
Menurut beliau, langkah pencegahan termasuk pendidikan literasi digital kepada kanak-kanak, ibu bapa dan pendidik, di samping reka bentuk platform yang lebih selamat serta kempen kesedaran awam yang lebih kukuh.
“Kesedaran awam amat penting dalam mencegah semua bentuk mudarat dalam talian yang menjejaskan kanak-kanak,” katanya.
Mengenai langkah perlindungan, beliau berkata perlu ada larangan undang-undang yang jelas terhadap pemangsaan seksual dalam talian, eksploitasi seksual, gangguan bersasar dan buli siber, selain mekanisme pelaporan serta penguatkuasaan yang berkesan.
Beliau turut menekankan pindaan terkini kepada Kanun Keseksaan pada 2024 dan 2025 yang memperkenalkan peruntukan undang-undang berkaitan buli siber, doxing dan gangguan dalam talian.
“Inilah undang-undang yang membolehkan peguam membantu mangsa membuat laporan polis dan memulakan siasatan terhadap gangguan digital, gangguan dalam talian dan buli siber.
“Ia menjadikan proses itu lebih mudah berbanding sebelum tahun 2024,” katanya.
Sarah berkata, aspek pemulihan pula perlu merangkumi akses kepada remedi undang-undang, penurunan kandungan berbahaya dengan segera serta sistem sokongan yang lebih kukuh kepada mangsa.
Beliau merujuk kepada pindaan Akta Kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak pada 2023 yang kini membolehkan mahkamah mengeluarkan perintah pampasan kepada mangsa kanak-kanak menerusi prosiding jenayah.
“Mahkamah boleh mengarahkan pesalah membayar pampasan kewangan kepada mangsa kanak-kanak serta melengkapkan hukuman jenayah dengan bentuk pemulihan material,” katanya.
Pada masa sama, Sarah menegaskan langkah keselamatan dalam talian mesti dilaksanakan secara seimbang dan tidak dijadikan alasan untuk penapisan atau pengawasan berlebihan.
“Perlindungan ini tidak boleh dijadikan alasan untuk pengawasan atau penapisan,” katanya.
Beliau turut mengingatkan bahawa platform atau algoritma tidak boleh dijadikan satu-satunya benteng untuk melindungi kanak-kanak daripada kandungan berbahaya, khususnya dengan peningkatan kandungan yang dijana AI dan menyasarkan golongan muda.
“Langkah-langkah ini bukan jaminan mutlak. Tiada satu pun yang mampu menjamin keberkesanan 100 peratus.
“Apabila pengguna dan pelaku berniat jahat semakin kreatif, ibu bapa perlu lebih berwaspada terhadap kandungan yang ditonton oleh anak-anak mereka,” katanya.
Menurut Sarah, usaha menangani mudarat dalam talian terhadap kanak-kanak memerlukan kerjasama antara penggubal undang-undang, pengawal selia, pendidik, ibu bapa, pertubuhan masyarakat sivil dan platform digital.
“Tiada satu pihak pun yang mampu menangani sepenuhnya semua risiko kompleks yang dihadapi kanak-kanak di alam dalam talian,” katanya.
ONSA, yang berkuat kuasa pada 1 Januari lalu, bertujuan memperkukuh kawal selia platform dalam talian dan menangani kandungan berbahaya, khususnya yang melibatkan kanak-kanak serta golongan rentan.
Undang-undang itu memberi kuasa kepada pihak berkuasa untuk mengarahkan penyedia platform menurunkan kandungan berbahaya, selain mengenakan tanggungjawab yang lebih besar kepada penyedia perkhidmatan digital untuk mempertingkatkan langkah keselamatan dalam talian dan pengurusan risiko.
ONSA juga menandakan perubahan besar dalam landskap kawal selia digital Malaysia, apabila penyedia platform berkemungkinan berdepan penelitian yang lebih ketat mengenai sama ada mereka telah mengambil langkah mencukupi untuk mencegah eksploitasi dan penyalahgunaan dalam talian melalui perkhidmatan mereka. - 30 Mei, 2026
The post ONSA mungkin buka jalan kepada tindakan undang-undang terhadap platform digital pada masa depan atas kemudaratan kanak-kanak: Majlis Peguam appeared first on Scoop.
