PENAMPANG: Huguan Siou Tan Sri Joseph Pairin Kitingan berkata beliau tidak pernah menyesal membawa Parti Bersatu Sabah (PBS) keluar daripada gabungan Barisan Nasional (BN) dua minggu sebelum Pilihan Raya Umum (PRU) 1990.
Bekas Ketua Menteri itu berkata parti yang diasaskannya dan berjaya merampas kerajaan negeri daripada Parti Berjaya pada Pilihan Raya Negeri (PRN) 1985, hanya 45 hari selepas didaftarkan, mungkin akan terkubur sekiranya beliau tidak mengambil langkah itu pada 1990.
Tindakan berkenaan ketika itu disifatkan Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad sebagai “tikaman dari belakang”.
“Pada saat genting itu, kita sedang menghadapi pilihan raya. Dari segi strategi, jika kita tidak keluar daripada BN, kita mungkin akan terkubur. Secara umumnya, rakyat mahu kita meneruskan perjuangan walaupun tanpa menjadi sebahagian daripada BN,” kata Pairin, yang dilahirkan di Papar dan kini berusia 86 tahun.
Beliau berkata demikian selepas melancarkan autobiografinya bertajuk “Joseph Pairin Kitingan: Life is a Continuous Struggle. Friendship a Continuous Search” di Dewan Tan Sri Pairin, Hongkod Koisaan, di sini pada Sabtu.
Tindakan PBS keluar daripada BN sering dipersalahkan sebagai punca kemasukan ratusan ribu pendatang tanpa izin, yang sebahagiannya dipercayai berjaya memperoleh dokumen.
“Kita meminta projek tetapi beliau (Mahathir) tidak mahu memberikannya. Beliau tidak menjawab. Jadi, rakyat marah dan tidak mahu kita terus berada dalam BN,” katanya.
Beliau berkata PBS menyertai semula BN selepas serangan 11 Sept 2001 di Amerika Syarikat, apabila Mahathir menggesa semua pihak bersama-sama memerangi keganasan.
“Kita sedar bahawa kita perlu membantu memerangi keganasan. Kita perlu bersatu. Atas dasar itu, kita memohon untuk menyertai semula BN,” katanya.
“Sudah tentu, apabila membuat permohonan, kita menyatakan kekesalan. Namun, pada masa itu, ia satu keperluan,” katanya.
Pairin turut mengimbas kemenangan tipis PBS pada PRN 1994.
“Mereka memancing orang kita. Kita hanya mempunyai 25 kerusi. Saya menunggu di luar Istana selama 36 jam,” katanya.
“Tun Mustapha datang memberi sokongan kepada saya. Beliau juga marah. Beliau juga berasa dirinya ditipu.”Mengulas pemimpin PBS yang keluar untuk menubuhkan parti sendiri, Pairin berkata perkara itu berlaku pada 1994.
“Menurut Mahathir, sesiapa yang terlebih dahulu menyertai BN dengan parti sendiri akan menjadi Ketua Menteri. Beliau memancing mereka,” katanya.
“Lima parti didaftarkan dalam tempoh seminggu, sedangkan kita menunggu selama sembilan bulan. Inilah kerja Mahathir. Mereka berpecah kerana masing-masing mahu menjadi Ketua Menteri. Itu masalah mereka,” katanya, dipercayai merujuk kepada Tan Sri Bernard Dompok (Parti Demokratik Sabah dan kemudian Upko), Datuk Seri Yong Teck Lee (SAPP), Tan Sri Pandikar Amin Mulia (Akar), Tan Sri Joseph Kurup (Parti Bersatu Rakyat Sabah) dan adiknya sendiri, Datuk Jeffrey Kitingan (Akar).
Mahathir kemudian memperkenalkan sistem penggiliran Ketua Menteri, yang membolehkan setiap pemimpin parti memegang jawatan itu selama dua tahun atau kurang.
Pairin berkata sistem itu membawa kepada pertukaran kerajaan negeri dan beliau terpaksa menyerahkan pentadbiran kepada Tun Sakaran Dandai, yang kemudian mengetuai Usno.
Beliau berkata jawatan itu pada asalnya dijanjikan kepada Tun Mustapha tetapi diberikan kepada Sakaran.
“Jadi, Tun Mustapha marah,” katanya, menambah Tun Mustapha kemudian melepaskan jawatan dan keahliannya dalam Umno sebelum kembali ke Sabah.
“Beliau masuk ke dalam kereta saya dan menunggu bersama saya di luar Istana. Beliau masih merokok ketika itu. Jadi, beliau ialah sahabat saya,” katanya.
Pairin berkata anak Tun Mustapha, Amir Kahar, pernah bertanya kepada bapanya ketika berada di hospital sama ada beliau mahu kembali menyertai Umno.
“Beliau menjawab tidak dan meminta supaya menyokong PBS,” kata Pairin.
“Tun Mustapha meninggal dunia sebagai penyokong PBS,” katanya.
Mengenai buku itu, Pairin berkata beliau mahu meninggalkan catatan untuk cucu-cucunya.
“Saya fikir buku seperti ini berguna untuk cucu dan cicit saya. Mereka akan mengetahui siapa datuk mereka, dari mana asalnya dan apa yang dilakukannya,” katanya.
Pairin berkata beliau pada awalnya tidak terfikir untuk menghasilkan buku, namun rakan-rakannya menggalakkannya berbuat demikian.
“Bukan mudah menghasilkan buku jika kita tidak biasa menulis dan mengharapkan orang lain menulisnya untuk kita,” katanya.
Beliau berkata buku itu juga ditujukan kepada penyokong, rakan dan saudara-maranya sebagai bahan perkongsian dan kenangan.
“Apabila membaca buku orang lain, kita belajar daripada pengalaman penulis. Kadangkala, kita belajar cara mengelakkan perkara buruk,” katanya.
Pairin berkata beliau sudah membuat beberapa catatan awal sebelum bersara daripada kerajaan, namun usaha serius menulis buku itu hanya bermula selepas persaraannya.
“Saya tidak mempunyai kerja lain, jadi saya mengatur masa sendiri, melihat komputer dan belajar menulis,” katanya.
Beliau berkata buku itu turut menyentuh perkara-perkara sukar yang perlu dihadapi.
“Ada perkara yang sukar dielakkan tetapi perlu dihadapi dan diatasi. Terdapat juga kisah ketika kita terpaksa berdebat atau bertelagah dengan kumpulan tertentu,” katanya.
