Kota Kinabalu: Tadau Kaamatan secara rasmi diisytiharkan sebagai Warisan Kebangsaan, sekali gus mengiktiraf kepentingan perayaan itu sebagai sebahagian daripada khazanah budaya Sabah dan identiti masyarakat peribuminya.
Pengisytiharan itu dibuat pada Majlis Pengisytiharan Warisan Kebangsaan Kali Keenam 2026 yang berlangsung di Dewan Sanggar Pujangga, Putrajaya, pada Khamis.
Pengumuman bersejarah itu disampaikan Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya, Chiew Choon Man, menurut Presiden Pertubuhan Masyarakat Adat Anak Negeri Sabah (Maans-Sunduan Nabalu), Murug Vinangun Shalmon Sanangan, yang dijemput menyaksikan majlis berkenaan.
Shalmon berkata usaha untuk mendapatkan pengiktirafan Tadau Kaamatan sebagai Warisan Kebangsaan bermula pada 2025 menerusi advokasi, penyertaan dalam perbincangan mengenai warisan adat kebangsaan serta usaha mengetengahkan kepentingan adat dan identiti masyarakat peribumi Sabah.
“Pengiktirafan ini bukan pencapaian seorang individu atau sebuah organisasi. Ia merupakan kemenangan bersejarah bagi seluruh masyarakat anak negeri Sabah, pengamal adat, Bobolian, Bobohizan, pemimpin etnik serta generasi terdahulu yang mewariskan adat dan budaya kita hingga ke hari ini,” katanya.
Beliau berkata pengiktirafan itu berlandaskan Akta Warisan Kebangsaan 2005 (Akta 645), khususnya peruntukan berkaitan pemuliharaan warisan budaya tidak ketara, pengisytiharan Warisan Kebangsaan, pencalonan dan pendaftaran dalam Daftar Warisan Kebangsaan.
Katanya, pengiktirafan itu akan membuka lebih banyak peluang bagi pendokumentasian adat, penyelidikan, pendidikan generasi muda, pewarisan ilmu tradisional serta pemerkasaan pengamal adat.
Ia juga akan menjadi asas kepada pelaksanaan garis panduan pemuliharaan dan kemungkinan pemberian bantuan kewangan, tertakluk kepada kelulusan serta peruntukan undang-undang berkaitan.
Beliau menegaskan bahawa pengiktirafan itu tidak seharusnya dilihat sekadar sebagai pengiktirafan terhadap satu perayaan tahunan, sebaliknya pengiktirafan di peringkat kebangsaan terhadap keseluruhan warisan adat, kepercayaan, ritual, ilmu tradisional, sejarah dan identiti masyarakat peribumi Sabah.
Sehubungan itu, Maans berpendapat pengiktirafan berkenaan perlu menjadi titik permulaan kepada usaha pemeliharaan yang lebih menyeluruh, termasuk pendokumentasian adat, pendidikan generasi muda dan perlindungan ilmu tradisional.
Shalmon berkata Maans akan mengadakan kunjungan hormat kepada Presiden Persatuan Kebudayaan Kadazan Dusun (KDCA) merangkap Huguan Siou, Tan Sri Joseph Pairin Kitingan, bagi mendapatkan nasihat, pandangan dan bimbingan beliau mengenai strategi memperkukuh usaha memelihara Tadau Kaamatan serta menyatukan masyarakat anak negeri Sabah.
Maans juga berhasrat membawa Tadau Kaamatan ke peringkat antarabangsa menerusi pencalonannya dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan di bawah Unesco.
Usaha itu akan dilaksanakan dengan kerjasama Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Sabah, Jabatan Warisan Negara, institusi akademik dan komuniti adat.
Sementara itu, Shalmon menyeru seluruh masyarakat anak negeri Sabah tanpa mengira etnik, daerah, kepercayaan atau latar belakang supaya menjadikan pengiktirafan itu sebagai asas perpaduan, kebanggaan bersama dan tanggungjawab kolektif.
“Kita mungkin berbeza dari segi etnik, bahasa dan adat, namun kita berkongsi tanggungjawab yang sama, iaitu mempertahankan identiti dan warisan masyarakat anak negeri Sabah.
“Pengiktirafan hari ini bukan pengakhiran perjuangan, sebaliknya permulaan kepada legasi lebih besar untuk generasi akan datang,” katanya.
Maans turut merakamkan penghargaan kepada Kerajaan Persekutuan, Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya, Jabatan Warisan Negara serta semua pihak yang menyumbang kepada pengiktirafan bersejarah itu.
