EKONOMI politik Malaysia sedang memasuki fasa apabila daya tahan semata-mata tidak lagi mencukupi.
Bukti minggu ini menunjukkan tiga ujian yang saling berkaitan: Sama ada kekuatan ekonomi benar-benar sampai kepada isi rumah; sama ada komitmen Madani diterjemahkan kepada perlindungan institusi yang berkekalan; dan sama ada kerjasama politik Melayu yang sedang terbentuk mampu menukar penjajaran elit kepada pemindahan undi, kekuatan organisasi dan pemerintahan yang kredibel.
Indeks Belanjawan Terbuka Malaysia 2026 menyediakan penanda aras tadbir urus yang penting.
Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (IDEAS) meletakkan Terengganu sebagai negeri paling telus dalam belanjawan, diikuti Selangor dan Pulau Pinang, manakala Selangor mendahului pengawasan legislatif.
Sembilan negeri meningkatkan akses kepada maklumat belanjawan dan tujuh memperkukuh pengawasan legislatif.
Namun, tiada negeri menerbitkan semua dokumen belanjawan penting tepat pada masanya, sementara penyertaan awam masih terhad.
Oleh sebab metodologi diperkukuh berbanding 2024, perbandingan mudah perlu dielakkan.
Skor ketelusan akhirnya perlu dinilai bersama hasil perolehan, penemuan Ketua Audit Negara, hutang negeri, pendedahan syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan pencapaian sosioekonomi.
Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) Tabung Haji memperdalam persoalan tersebut.
Sidang khas Parlimen pada 11 Ogos meneliti laporan setebal 211 halaman mengenai tadbir urus dan operasi antara 2014 hingga 2020, termasuk pelantikan politik serta reformasi perundangan.
Kerajaan menyatakan lebih 75 peratus cadangan telah atau sedang dilaksanakan.
IDEAS turut mengetengahkan penemuan RCI bahawa Tabung Haji sepatutnya mencatat kerugian RM1.4 bilion pada 2017, bukannya keuntungan RM3.4 bilion yang dilaporkan, manakala penyelidikan berasingan mendapati 78 peratus jawatan pengerusi dalam 135 badan berkanun persekutuan tidak mempunyai kriteria kelayakan yang jelas.
Pengajarannya bukan untuk mempolitikkan kegagalan sejarah. Tabung Haji menjaga simpanan umat Islam dan kepercayaan institusi.
Malaysia memerlukan pelantikan berasaskan merit, pengawasan Parlimen lebih kukuh serta matriks pelaksanaan yang boleh disahkan bagi kesemua 25 cadangan RCI, termasuk pemilihan lembaga, tadbir urus pelaburan dan akauntabiliti.
Petunjuk makroekonomi kekal menyokong. Bank Negara Malaysia melaporkan rizab antarabangsa sebanyak AS$132.1 bilion pada 31 Julai, mencukupi untuk membiayai 4.7 bulan import barangan dan perkhidmatan serta bersamaan 0.9 kali hutang luar negeri jangka pendek. Rizab penting, tetapi perlu dinilai bersama turun naik kadar pertukaran, liabiliti luaran, aliran portfolio dan pendedahan mata wang asing.
Pasaran buruh pula memberikan gambaran lebih bernuansa. Pengangguran kekal 3.0 peratus pada Jun, walaupun jumlah penganggur meningkat kepada 517,800 daripada 513,400 pada Mei.
Guna tenaga berada sekitar 16.83 juta dan kadar penyertaan tenaga buruh 70.9 peratus.
Angka utama menunjukkan daya tahan, tetapi perhatian perlu beralih kepada pengangguran belia, guna tenaga tidak penuh graduan, gaji sebenar, ekonomi gig dan kualiti pekerjaan.
Pengeluaran perindustrian berkembang 6.5 peratus pada Jun dengan sektor pembuatan kekal penting. Jumlah perdagangan borong dan runcit meningkat 4.8 peratus pada suku kedua.
Hasil sektor perkhidmatan bertambah 11.2 peratus kepada RM714.7 bilion, sementara volum sebenar perkhidmatan meningkat 5.9 peratus. Nilai kerja pembinaan pula mencapai RM47.8 bilion, berkembang 8.8 peratus.
Angka tersebut menunjukkan aktiviti ekonomi yang kukuh, tetapi tidak secara automatik membuktikan peningkatan produktiviti atau kesejahteraan isi rumah.
Persoalannya ialah sama ada industri membawa Malaysia ke rantaian nilai lebih tinggi, penggunaan kekal mampan, perkhidmatan menjana gaji lebih baik dan pembinaan menghasilkan kapasiti produktif.
Pertumbuhan akhirnya perlu diukur melalui nilai tambah Malaysia, penggunaan kemahiran, penyertaan perusahaan kecil dan sederhana (PKS) dan kuasa beli isi rumah.
Dari sudut politik, PKR dan DAP memasuki perhimpunan parti selepas beberapa kemerosotan pilihan raya, dengan pelaksanaan reformasi, hala tuju ekonomi dan strategi gabungan menjadi perhatian.
Madani kini menghadapi ujian kredibiliti dalam kalangan penyokong reformasi sambil bersaing mendapatkan sokongan Melayu-Islam dan mengekalkan kestabilan gabungan Persekutuan.
Ucapan politik tidak mampu menjelaskan pergerakan pengundi; kajian pasca pilihan raya diperlukan untuk mengenal pasti sama ada kos sara hidup, rasuah, reformasi institusi, isu kaum-agama, kepimpinan atau calon mendorong perubahan sokongan.
Perbahasan mengenai kesatuan politik Melayu juga sedang berubah. Wawasan memenangi tiga daripada empat kerusi Negeri Sembilan, sementara Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) gagal dalam 24 pertandingan.
Sesetengah penganalisis melihat Wawasan berpotensi mengambil peranan Bersatu sebagai pelengkap nasionalis Melayu sederhana kepada Pas.
Namun penilaian lebih berhati-hati menunjukkan cita-cita menjadi “jambatan” antara Pas dan UMNO mungkin berlebihan kerana kedua-duanya boleh bekerjasama secara tidak formal, sedangkan kerjasama rasmi masih rumit akibat hierarki kepimpinan, pembahagian kerusi dan kedudukan UMNO bersama Pakatan Harapan (PH) di peringkat Persekutuan.
Kesimpulannya lebih sederhana: Kesatuan politik Melayu semakin berkisar pada pemindahan undi, mengelakkan pertandingan tiga penjuru, penyelarasan kerusi dan kekuatan organisasi, bukannya pembentukan sebuah lagi parti mega.
Wawasan mungkin mempengaruhi struktur tersebut, tetapi tiga kemenangan belum membuktikan kekuatan nasional.
Malaysia kini bergerak daripada ujian kestabilan kepada ujian transmisi dan kepercayaan.
Ketahanan ekonomi mesti diterjemahkan kepada gaji, pekerjaan dan peluang wilayah, manakala kredibiliti institusi memerlukan ketelusan belanjawan, pelantikan berasaskan merit, pendedahan serta pengawasan Parlimen.
Kerjasama pilihan raya boleh menjadi berkuasa, tetapi penjajaran politik berkekalan memerlukan kepimpinan koheren, pembahagian kerusi yang berfungsi dan program pemerintahan yang sesuai dengan sistem persekutuan berbilang kaum Malaysia. – UTUSAN
PENULIS ialah pengulas bebas dan penganalisis politik-ekonomi.
The post Ujian baharu ekonomi dan politik Malaysia appeared first on Utusan Malaysia.
