Kota Kinabalu: Suruhanjaya Tenaga Sabah (ECoS) akan memperhebat tindakan penguatkuasaan terhadap kegiatan mencuri elektrik dengan mendakwa bukan sahaja sindiket membekalkan sambungan elektrik haram malah pemilik rumah yang menerima serta menggunakan bekalan berkenaan.
Pengarah Jabatan Siasatan ECoS Rahim Tahir berkata pendekatan itu perlu bagi memutuskan rantaian sambungan elektrik haram khususnya di kawasan setinggan kerana tindakan memotong bekalan semata-mata sebelum ini didapati tidak berkesan.
“Kita akan mencari dan mendakwa di mahkamah sindiket serta rumah yang disambungkan kepada bekalan haram, bukan sindiket sahaja.
“Mereka yang membuat sambungan akan didakwa dan mereka yang mendapat manfaat daripadanya juga akan didakwa,” katanya pada taklimat media ECoS pada Selasa.
Rahim berkata operasi penguatkuasaan sebelum ini lebih tertumpu kepada pemotongan sambungan elektrik haram namun bekalan berkenaan sering disambung semula dalam tempoh beberapa jam.
“Sekarang kita mengambil pendekatan berbeza. Kita mahu operasi membawa kepada tangkapan dan pendakwaan,” katanya.
Menurutnya kegiatan sambungan elektrik haram membabitkan dua pihak iaitu individu yang menawarkan perkhidmatan berkenaan dan mereka bersedia membayar atau menerimanya.
“Jika ada orang menawarkan perkhidmatan tetapi tiada siapa berani membuat sambungan, ia tidak akan berterusan.
“Begitu juga jika seseorang mahukan sambungan tetapi tidak tahu cara melakukannya dan tiada siapa menawarkan perkhidmatan, ia juga tidak akan berlaku.
“Jadi kedua-dua pihak perlu ada dan sebab itu kita mengambil tindakan terhadap kedua-duanya,” jelasnya.
Rahim berkata masalah sambungan elektrik haram di Sabah amat serius terutama membabitkan lebih 200 kawasan setinggan yang dikenal pasti di seluruh negeri khususnya di kawasan bandar utama seperti Kota Kinabalu, Sandakan dan Tawau.
Katanya operasi penguatkuasaan boleh menjadi mencabar kerana ia membabitkan pelbagai agensi bergantung kepada jenis kesalahan yang dilakukan.
ECoS mempunyai bidang kuasa utama terhadap kesalahan berkaitan elektrik, manakala kes membabitkan pendatang tanpa dokumen memerlukan kerjasama Jabatan Imigresen dan kesalahan jenayah lain melibatkan Polis Diraja Malaysia (PDRM).
Beliau berkata lima operasi yang diketengahkan ECoS baru-baru ini diketuai suruhanjaya itu, selain ECoS turut menyertai operasi yang diketuai agensi lain.
“Sesebuah operasi boleh mengambil masa tiga hingga empat hari dan tidak semestinya selesai dalam tempoh sehari,” katanya.
Menurut Rahim aspek keselamatan turut menjadi keutamaan khususnya di kawasan setinggan yang mempunyai pendawaian haram dan boleh menyebabkan anggota penguat kuasa terkena renjatan elektrik.
Sehubungan itu katanya penyelarasan dengan agensi lain amat penting termasuk pemeriksaan keselamatan elektrik oleh ECoS dan Sabah Electricity Sdn Bhd sebelum pasukan penguat kuasa memasuki sesuatu kawasan.
Ancaman keselamatan lain akan dikendalikan agensi penguat kuasa berkaitan, manakala Jabatan Bomba dan Penyelamat akan membantu sekiranya berlaku insiden seperti kebakaran.
Menurut Rahim tindakan undang-undang boleh diambil terhadap individu yang terlibat dalam sambungan elektrik haram dan kes sedemikian lazimnya tidak akan dikompaun.
“Kita akan mendakwa. Kita akan teruskan pendakwaan kerana kita mahu menunjukkan bahawa kes-kes ini amat serius,” katanya.
Beliau berkata kesalahan berkenaan bukan sekadar menyebabkan kerugian bekalan elektrik tetapi turut membabitkan risiko keselamatan serius kerana kaedah sambungan haram boleh mengakibatkan kebakaran dan renjatan elektrik.
Beliau memberi contoh satu kes besar yang dikenakan kompaun RM635,000 selain pernah berlaku kemalangan maut membabitkan anggota masyarakat setempat di lokasi berkenaan.
Katanya pihak pendakwaan akan memohon hukuman sewajarnya, namun keputusan akhir terletak di tangan mahkamah.
Rahim berkata ECoS turut mempunyai maklumat mengenai beberapa sindiket lain dan akan terus memantau serta menjalankan operasi terhadap mereka dengan kerjasama PDRM dan Jabatan Imigresen.
Terdahulu pada taklimat berkenaan Rahim berkata ECoS meningkatkan penguatkuasaan terhadap kecurian elektrik di seluruh Sabah menyebabkan kerugian bukan teknikal menurun secara berterusan daripada 5.40 peratus pada 2024 kepada 4.97 peratus pada 2025 dan 4.81 peratus pada 2026.
“Tindakan undang-undang tegas tanpa kompromi akan terus diambil terhadap mana-mana individu atau pihak yang terbabit dalam manipulasi meter atau sambungan elektrik haram bagi membendung kerugian hasil serta melindungi keselamatan awam daripada bahaya kebakaran dan risiko renjatan elektrik,” katanya.
ECoS mengenal pasti manipulasi meter dan sambungan elektrik haram sebagai dua bentuk utama kecurian elektrik.
Manipulasi meter membabitkan pengguna berdaftar yang mengubah sistem meter bagi merekodkan penggunaan lebih rendah, manakala sambungan haram merujuk kepada akses tanpa kebenaran kepada grid elektrik yang lazimnya berlaku di kawasan setinggan.
Kedua-dua kesalahan itu menimbulkan risiko serius termasuk renjatan elektrik, kebakaran, ketidakstabilan bekalan elektrik serta kehilangan hasil negeri yang besar.
Di bawah Enakmen Bekalan Elektrik 2024 pesalah berdepan hukuman berat mengikut peruntukan berkaitan.
Seksyen 8(1)(b) iaitu membekalkan tenaga elektrik tanpa lesen dan Seksyen 61(1) berkaitan mengusik pepasangan, memperuntukkan denda sehingga RM1 juta, penjara sehingga 10 tahun atau kedua-duanya.
Seksyen 61(3) berkaitan penggunaan elektrik secara tidak jujur, memperuntukkan denda sehingga RM50,000 bagi pengguna domestik dan sehingga RM1 juta bagi pengguna bukan domestik atau pesalah berulang, selain hukuman penjara sehingga lima atau 10 tahun.
Seksyen 61(8) berkaitan pendawaian tanpa kelulusan, memperuntukkan denda sehingga RM50,000 atau penjara sehingga setahun, manakala Seksyen 61(9), berkaitan kerosakan meter, memperuntukkan denda sehingga RM100,000 atau penjara sehingga dua tahun.
Operasi serbuan berkaitan manipulasi meter meningkat daripada 21 pada 2024 kepada 70 pada 2025 dan 190 pada 2026.
Premis komersial mencatat 21 serbuan pada 2024, 67 pada 2025 dan 89 pada 2026, manakala serbuan di premis kediaman meningkat daripada tiada pada 2024 kepada tiga pada 2025 dan 101 pada 2026.
Penguatkuasaan terhadap manipulasi meter menghasilkan satu kompaun dan 11 denda pada 2024, diikuti 12 kompaun dan 25 denda pada 2025 serta 17 kompaun dan 19 denda pada 2026.
Operasi terhadap sambungan elektrik haram pula meningkat daripada tiada serbuan pada 2024 dan satu serbuan membabitkan dua kes pada 2025 kepada lima serbuan dengan 67 kes direkodkan pada 2026.
Kes sambungan haram pada 2026 menghasilkan 17 kompaun, 19 denda dan enam hukuman penjara.
Sepanjang 2024 hingga 2026 ECoS mengeluarkan 32 kompaun berjumlah RM1.705 juta.
Suruhanjaya itu juga mencatat kadar kejayaan pendakwaan 100 peratus di mahkamah dengan kesemua 55 kes yang dibawa ke perbicaraan berjaya diputuskan memihak kepada pendakwaan, membabitkan jumlah denda mahkamah RM1.0102 juta.
Antara kes utama ialah kes Piril Bin Buino, pemegang IMM13 di Sepanggar, yang didakwa mengikut Seksyen 8, Seksyen 61(3)(a) dan Seksyen 61(8), sebelum dijatuhi hukuman penjara 18 bulan selepas gagal membayar denda RM40,000.
Di Sandakan Zaini Bin Mubin, pemegang IMM13, didakwa mengikut Seksyen 8(1)(b), 61(1), 61(3)(a) dan 61(8), sebelum dijatuhi hukuman penjara tiga bulan selepas gagal membayar denda RM194,000.
Abdul Hamid Siddiq, seorang pendatang tanpa dokumen di Sandakan, pula dijatuhi hukuman penjara masing-masing 24 bulan dan enam bulan mengikut Seksyen 61(1) dan Seksyen 61(8).
Kes lain di Sandakan membabitkan Asis Bin Cengkuru dan Leken Jiram, kedua-duanya pendatang tanpa dokumen, yang didakwa mengikut Seksyen 8(1)(b), 61(1), 61(3)(a) dan 61(8).
Mereka masing-masing dijatuhi hukuman penjara lapan bulan selepas gagal membayar denda RM635,000 dan RM188,000.
Pemegang pasport, Samailah Cuba, pula membayar denda RM129,000 bagi kesalahan sama. Pasportnya dibatalkan dan dia dipindahkan ke Pusat Tahanan Imigresen sementara menunggu proses penghantaran pulang.
Bagi memastikan pematuhan dan keselamatan awam, ECoS turut menjalankan operasi penguatkuasaan bersama serta kerjasama strategik dengan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), PDRM, Jabatan Imigresen, Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah (Esscom) dan Sabah Electricity.
