AHAD lepas kita sekali lagi dikejutkan dengan satu tragedi yang memualkan nurani. Lokasi di Klang, seorang penunggang motosikal melayang ke bumbung kereta selepas dirempuh pemandu mabuk lalu maut di tempat kejadian. Ini bukan kes terpencil.
Seluruh rakyat Malaysia marah - tapi biasanya seminggu dua, kemudian diam. Sementara itu, pemandu mabuk terus memegang stereng.
Setiap kali tragedi berlaku, skripnya sama. Pihak berkuasa menjanjikan siasatan, dan kemudian sunyi. Dalam diam, kita menormalisasikan kegagalan sistem untuk melindungi yang tidak bersalah. Persoalannya, berapa lagi nyawa perlu ‘dibayar’ sebelum tindakan benar-benar setimpal dilaksanakan?
Hakikatnya, sudah banyak insan yang terkorban akibat pemandu mabuk ini. Apa yang menghairankan, hukuman terhadap mereka yang tidak bertanggungjawab ini masih boleh dikatakan ringan di negara kita. Selagi kerajaan lembut, selagi itu, nyawa rakyat akan terus menjadi harga yang murah.
Ketua Pemuda UMNO, Datuk Dr Muhamad Akmal Saleh secara tegas berkata sudah tiba masanya hukuman terhadap pemandu mabuk diperketatkan dengan melakukan pendakwaan di bawah Kanun Keseksaan bagi kes membabitkan kematian termasuk penjara seumur hidup atau hukuman setimpal dengan kesalahan seperti hukuman mati.
Walaupun undang-undang sedia ada di bawah Seksyen 44(1) Akta Pengangkutan Jalan 1987 (Pindaan 2020) memperuntukkan hukuman penjara antara 10 hingga 15 tahun serta denda RM50,000 hingga RM100,000, realitinya ia masih belum cukup kuat untuk mengekang jenayah ini.
Negara maju seperti Kanada meletakkan kesalahan memandu dalam keadaan mabuk di bawah kanun jenayah dengan hukuman menyebabkan kematian boleh dipenjara seumur hidup manakala pemandu mabuk yang menyebabkan kecederaan boleh dipenjara sehingga 14 tahun.
Di United Kingdom, hukuman bagi pemandu yang menyebabkan kematian disebabkan kecuaian ketika berada di bawah pengaruh alkohol ialah dipenjara selama 14 tahun dengan denda tanpa had serta digantung lesen memandu selama dua tahun.
Kabinet Taiwan pula meluluskan satu pindaan terhadap kanun keseksaan yang menjadikan kesalahan menyebabkan kematian ketika memandu dalam keadaan mabuk sebagai kesalahan membunuh. Jika pesalah berniat menyebabkan kematian, dia boleh dihukum mati.
Seseorang yang memilih untuk memandu dalam keadaan mabuk sebenarnya sedang meletakkan senjata di tangan sendiri—dan jalan raya menjadi sasarannya.
Jika negara benar-benar mahu menghentikan pembunuhan di jalan raya, separuh langkah tidak lagi memadai. Kita perlukan pendekatan yang keras, jelas dan tanpa kompromi:
1. Gantung lesen seumur hidup — tanpa rayuan
Jika pemandu mabuk menyebabkan kematian, hak memandu mereka mesti ditamatkan selama-lamanya. Bukan lima tahun, bukan sepuluh tahun—selama-lamanya. Hak memandu bukan hak asasi; ia keistimewaan. Dan keistimewaan itu gugur apabila disalah guna hingga meragut nyawa.
2. Klasifikasikan sebagai jenayah berat setara membunuh tanpa niat
Hentikan naratif “kemalangan”. Letakkan kesalahan ini di bawah kategori jenayah serius dengan hukuman penjara yang benar-benar berat dan minimum mandatori. Bila akibatnya maut, alasan “tak sengaja” tidak lagi relevan.
3. Sita kenderaan secara kekal
Kereta bukan sekadar alat, ia senjata dalam konteks ini. Rampas dan lupuskan kenderaan yang digunakan dalam kes maut. Ini bukan sahaja menghukum pesalah, tetapi memberi isyarat jelas kepada masyarakat.
4. Dedahkan identiti pesalah
Sudah tiba masa untuk pendedahan awam bagi kes berat. Bukan untuk memalukan semata-mata, tetapi sebagai peringatan sosial bahawa tindakan ini membawa akibat yang kekal—bukan sahaja kepada mangsa, tetapi kepada pelaku.
5. Operasi penguatkuasaan tanpa henti
Sekatan jalan raya tidak boleh bermusim. Ia mesti menjadi rutin agresif, terutama pada waktu malam dan hujung minggu. Risiko ditangkap mesti dirasakan nyata, bukan sekadar kemungkinan.
6. Tanggungjawab premis hiburan
Premis yang menjual alkohol tidak boleh lepas tangan. Mereka perlu dipertanggungjawabkan untuk menyediakan alternatif pulang selamat atau berdepan tindakan terhadap lesen operasi jika pelanggan mereka memandu dalam keadaan mabuk dan menyebabkan kemalangan.
7. Mahkamah Khas Trafik berimpak tinggi
Kes seperti ini tidak boleh mengambil masa bertahun-tahun. Keadilan yang lambat adalah keadilan yang mati. Wujudkan laluan khas untuk memastikan hukuman dijatuhkan dengan cepat dan tegas.
8. Hadkan penjualan alkohol
Di negara ini minuman beralkohol boleh dibeli bila-bila masa terutama dari kedai 24 jam. Oleh itu penjualan alkohol perlu dihadkan untuk memastikan pelaksanaan undang-undang lebih berkesan.
9. Sistem “zero tolerance” untuk pesalah berulang
Pesalah kali kedua terus berdepan pembatalan lesen kekal, walaupun tanpa kemalangan. Rekod berulang menunjukkan kecenderungan berbahaya yang tidak wajar diberi peluang ketiga.
10. Kempen berterusan, bukan bermusim
Kempen kesedaran mesti konsisten, berimpak emosi dan berasaskan data — paparkan kisah mangsa, kos sebenar kepada keluarga, dan hukuman yang menanti pesalah.
Jika negara serius memerangi jenayah ini, maka mesejnya mesti jelas: don't drink and drive. Kita boleh menghentikan kitaran tragedi yang berulang ini. Berhenti berkompromi.
Jalan raya bukan tempat untuk memaafkan pembunuh yang memilih untuk memandu ketika mabuk. Selagi pihak berkuasa berlembut, selagi itu nyawa rakyat menjadi murah.
Azmi Tarmizi ialah Editor Eksekutif Sinar Harian
