Tun Ling Liong Sik telah pergi buat selama-lamanya.
Dalam kehidupan awam, ada pemimpin biasa dan ada pembina negara. Perbezaan ini bukan sekadar teori, tetapi sesuatu yang sangat mendasar. Dengan pemergian Tun Ling Liong Sik, Malaysia kehilangan salah seorang pembina negara sejati daripada generasi yang bukan sekadar mewarisi sebuah negara, tetapi turut membentuk jiwanya.
Bagi saya, beliau bukan sekadar Tun Ling Liong Sik. Beliau adalah “Uncle Liong Sik”.
Saya mengenalinya sejak zaman remaja, jauh sebelum saya memahami beban gelaran atau selok-belok politik. Ayah saya; seorang yang jarang menghormati ahli politik menganggap beliau sebagai sahabat. Itu sahaja sudah cukup untuk saya memahami siapa dirinya. Ayah saya percaya kepada nilai sebenar, bukan sandiwara; kepada integriti, bukan retorik. Dalam diri Tun Ling, beliau melihat seorang lelaki yang benar-benar berprinsip.
Dan sepanjang berdekad-dekad, tanggapan itu tidak pernah berubah.
Melalui ayah saya dan anak Tun Ling, Hee Keat, sahabat saya hampir 40 tahun, saya berpeluang melihat sisi peribadi beliau di sebalik jawatan yang disandang. Apa yang paling mengesankan bukanlah kuasa beliau, walaupun beliau memilikinya. Tetapi keteguhan, kejelasan, dan rasa tanggungjawab yang tenang namun tidak tergoyahkan terhadap Malaysia; bukan sekadar kepada kawasan, bukan sekadar kepada parti, tetapi kepada sebuah negara yang masih mencari keseimbangan.
“Uncle Liong Sik” tergolong dalam kelompok yang jarang ditemui. Bersama tokoh seperti Rafidah Aziz, Lim Keng Yaik, dan Samy Vellu, beliau mewakili satu era di mana pemimpin politik bukan Melayu bukan sekadar pelengkap dalam pentadbiran, tetapi adalah tonggak utama.
Mereka mampu berdiri setara dengan Perdana Menteri.
Mereka mampu tidak bersetuju, secara tegas dan terbuka.
Dan apabila mereka bersuara, mereka tidak melakukannya sebagai wakil yang mencari restu, tetapi sebagai pemimpin yang membawa mandat dan kepercayaan masyarakat mereka.
Itulah satu bentuk modal politik yang sukar diwujudkan pada hari ini.
Ia diperoleh melalui puluhan tahun perkhidmatan, konsistensi, dan hubungan yang tidak pernah terputus dengan rakyat yang diwakili.
Namun, apa yang benar-benar mendefinisikan Tun Ling, pada pandangan saya, adalah sesuatu yang lebih besar. Walaupun beliau memimpin sebuah parti berasaskan kaum Cina, beliau mentadbir sebagai seorang rakyat Malaysia. Bagi beliau, tiada percanggahan dalam perkara itu. Beliau memahami bahawa kepimpinan di negara seperti kita menuntut tanggungjawab yang lebih luas iaitu menjaga semua pihak, menyeimbangkan pelbagai realiti, dan memastikan tiada komuniti yang terpinggir.
Beliau tidak perlu melaungkan perpaduan. Beliau mengamalkannya.
Dan mungkin itulah sebabnya pemergian beliau terasa begitu mendalam.
Kerana bersama beliau, bukan sahaja seorang insan pergi tetapi juga satu cara berfikir.
Hari ini, kita tidak kekurangan ahli politik. Tetapi kita semakin kekurangan pembina negara. Perbezaannya terletak pada niat. Ahli politik mengejar kemenangan dalam pilihan raya seterusnya. Pembina negara berusaha menjamin masa depan generasi akan datang.
Tun Ling Liong Sik jelas berada dalam kelompok kedua.
Kehidupan beliau mengingatkan kita bahawa Malaysia tidak dibentuk oleh kebisingan, tetapi oleh lelaki dan wanita yang memikul tanggungjawab dengan maruah dan keteguhan. Mereka tidak perlu menjerit untuk didengari. Kewibawaan mereka datang bukan sekadar daripada jawatan, tetapi daripada rasa hormat yang mereka peroleh merentasi perbezaan.
Bagi saya, ini bukan sekadar saat berkabung. Ini adalah saat untuk bermuhasabah.
Jika kita benar-benar ingin menghormati legasi Tun Ling, ia bukan hanya melalui kata-kata. Ia menuntut satu keputusan sedar daripada kita semua untuk menuntut lebih daripada mereka yang memimpin, dan menjadi lebih baik dalam cara kita berkhidmat.
Malaysia memerlukan lebih sedikit ahli politik.
Malaysia amat memerlukan lebih ramai pembina negara.
Bersemadilah dengan tenang, Uncle. Usahamu bermakna. Kepimpinanmu bermakna. Dan ia akan sentiasa dikenang. Kami akan terus mempertahankan dan membawa obor yang telah engkau nyalakan. - Getaran, 4 April 2026