Kota Kinabalu: Kenaikan tambang penerbangan dan kos bahan api semakin menjadi kebimbangan utama industri pelancongan Sabah menjelang Explore Sabah 2027.
Pengerusi Lalu Persatuan Ejen-Ejen Pelancongan dan Pengembaraan Malaysia (Matta) Cawangan Sabah, Mohd Azlan Saleh (gambar), berkata isu berkenaan perlu ditangani bagi melindungi daya saing Sabah.
“Pelancong hari ini menilai keseluruhan kos percutian – daripada tambang penerbangan dan penginapan kepada makanan, pengangkutan dan aktiviti. Jika kos keseluruhan tidak kompetitif, mereka mempunyai banyak pilihan lain di rantau ini,” katanya.
Beliau berkata tambang penerbangan antara Kuala Lumpur dan Kota Kinabalu kini hampir setara dengan beberapa destinasi antarabangsa berdekatan.
Berdasarkan perbandingan indikatif tambang asas pergi balik kelas ekonomi, katanya, penerbangan pergi balik Kuala Lumpur-Kota Kinabalu sekitar RM471 berbanding RM487 bagi Kuala Lumpur-Jakarta.
“Perbezaannya hanya kira-kira RM16,” katanya.
Azlan mengakui tambang penerbangan berbeza mengikut tarikh perjalanan, musim, kapasiti, bagasi dan masa tempahan.
Bagaimanapun, katanya, jurang harga yang kecil itu boleh mempengaruhi pengguna, terutama apabila mereka mempertimbangkan keseluruhan kos percutian.
“Dengan tambahan RM16, pengguna sudah boleh mempertimbangkan untuk melancong ke Jakarta berbanding Kota Kinabalu.
“Bagi sebuah keluarga, pertimbangannya lebih luas kerana mereka turut membandingkan kos hotel, makanan, pengangkutan darat dan aktiviti.
“Jika keseluruhan kos percutian di Indonesia, Thailand atau Vietnam lebih rendah, tidak mustahil mereka memilih untuk melancong ke luar negara,” katanya.
Beliau berkata laluan Kuala Lumpur-Kota Kinabalu merupakan hubungan udara utama Sabah dengan Semenanjung Malaysia, bukan sahaja untuk pelancong tetapi juga keluarga, pelajar, pekerja dan pemain industri.
Katanya, kenaikan tambang yang mendadak ketika cuti sekolah, musim perayaan dan musim puncak perlu diberi perhatian lebih dekat.
“Ia boleh menyebabkan Sabah kehilangan kelebihan sebagai destinasi domestik,” katanya.
Azlan berkata Explore Sabah 2027 akan berdepan persaingan bukan sahaja daripada negeri-negeri lain di Malaysia tetapi juga destinasi di seluruh Asean.
Katanya, negara jiran menawarkan pantai, pulau, budaya, makanan dan pengalaman berasaskan alam semula jadi, selain sesetengahnya mempunyai kapasiti penerbangan lebih tinggi dan pakej pelancongan lebih murah.
“Kita mahu lebih ramai pelancong dari Semenanjung datang ke Sabah. Tetapi jika tambang Kuala Lumpur-Kota Kinabalu terlalu tinggi, mereka mungkin merasakan lebih berbaloi bercuti di Thailand, Vietnam atau Indonesia,” katanya.
Beliau memberi amaran bahawa perbelanjaan berjuta-juta ringgit untuk mempromosikan Explore Sabah 2027 mungkin memberi impak terhad jika pelancong mendapati kos untuk ke Sabah terlalu tinggi.
“Promosi yang kukuh mesti disokong akses udara yang mampu milik. Jika tidak, segala usaha dan perbelanjaan untuk kempen itu mungkin tidak menghasilkan keputusan yang diharapkan,” katanya.
Azlan berkata peningkatan kos bahan api turut memberi tekanan kepada pengusaha pelancongan.
Katanya, bas pelancongan, van, kereta sewa, bot, pengangkutan darat dan laut serta operasi resort semuanya bergantung kepada petrol dan diesel.
“Jika kos bahan api terus meningkat, pemain industri tidak mampu menyerap kenaikan itu selama-lamanya. Sesetengahnya mungkin perlu mengenakan caj tambahan atau memasukkan kos berkenaan dalam harga pakej untuk memastikan perniagaan terus beroperasi.
“Ini bukan soal mencari keuntungan berlebihan. Ia mengenai kelangsungan perniagaan,” katanya.
Bagaimanapun, katanya, harga pakej yang lebih tinggi boleh menjejaskan lagi daya saing Sabah berbanding destinasi serantau.
Azlan menggesa kerajaan mempertimbangkan bantuan atau subsidi bahan api bersasar kepada pengusaha pelancongan berlesen, khususnya bas, van dan bot pelancong.
Katanya, sebarang bantuan perlu mempunyai syarat jelas, dilaksanakan secara telus dan dipantau bagi mengelakkan ketirisan. Manfaatnya juga perlu diterjemahkan dalam bentuk harga pakej yang stabil supaya pengguna turut mendapat manfaat, katanya.
Azlan berkata pelancongan merupakan penyumbang utama kepada ekonomi Sabah dan tidak seharusnya dianggap sebagai sektor kecil.
Menurut Jabatan Perangkaan Malaysia, industri pelancongan Sabah menjana RM13.7 bilion pada 2024, menyumbang 12 peratus kepada ekonomi negeri berbanding 11.7 peratus pada 2023.
Penggunaan pelancongan domestik di Sabah mencapai RM12.1 bilion, manakala industri itu menyokong kira-kira 387,600 pekerjaan.
Di peringkat nasional, pelancongan menjana RM291.9 bilion atau 15.1 peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) Malaysia pada 2024 dan menyokong kira-kira 3.5 juta pekerjaan.
Azlan berkata kesan peningkatan kos pelancongan bukan sahaja melibatkan syarikat besar tetapi turut dirasai agensi pelancongan, pemandu pelancong, pengusaha pengangkutan, hotel, restoran, perniagaan kraftangan dan komuniti luar bandar.
Beliau mencadangkan beberapa langkah termasuk penubuhan jawatankuasa khas membabitkan kementerian dan agensi berkaitan, syarikat penerbangan, Lembaga Pelancongan Sabah, pihak berkuasa lapangan terbang, persatuan pelancongan dan pengusaha berlesen.
Beliau turut menggesa supaya sistem pemantauan tambang bagi laluan Kuala Lumpur-Kota Kinabalu diwujudkan, meliputi tambang purata, kapasiti tempat duduk dan kenaikan ketika musim puncak.
Kapasiti penerbangan juga perlu ditambah ketika cuti sekolah, musim perayaan dan musim puncak bagi membantu mengelakkan kenaikan harga akibat permintaan tinggi, katanya.
Beliau turut mencadangkan agar Explore Sabah 2027 dinilai bukan sahaja berdasarkan jumlah ketibaan pelawat, tetapi juga perbelanjaan, tempoh penginapan, pulangan kepada pengusaha tempatan, pekerjaan dan manfaat kepada komuniti.
“Kerajaan perlu terus berunding dengan pemain industri sebelum melaksanakan dasar, bukannya hanya selepas kesannya dirasai industri dan pengguna,” katanya.
“Pemain industri mempunyai data sebenar mengenai kos bas, bot, pengangkutan, penginapan, resort dan pakej. Gunakan data ini untuk mencari penyelesaian yang praktikal, adil dan berkesan.
“Persaingan hari ini bukan sekadar mengenai siapa mempunyai destinasi paling indah. Ia juga ditentukan oleh akses udara, kapasiti, harga, kemudahan dan nilai keseluruhan yang diterima pelancong,” katanya.
Azlan memberi amaran bahawa kegagalan menangani tekanan tambang penerbangan dan kos bahan api boleh menyebabkan Sabah kehilangan pelancong, pendapatan, pekerjaan dan peluang ekonomi kepada pesaing serantau.
