sarah06/11/2026 - 09:26 Oleh SARAH NADLIN ROHIM editor@dagangnews.com KUALA LUMPUR 6 Nov - Kerajaan Sarawak mahu memastikan bekalan gas sebanyak 1.2 bilion kaki padu standard sehari yang dipersetujui secara prinsip dengan Petroliam Nasional Berhad (PETRONAS) benar-benar dapat disalurkan bagi memenuhi keperluan domestik negeri itu, khususnya penjanaan elektrik, ketika rundingan menyelesaikan pertikaian PETRONAS-PETROS semakin menghampiri peringkat akhir.
Premier Sarawak, Tan Sri Abang Johari Tun Openg berkata, persetujuan mengenai jumlah bekalan gas sahaja tidak mencukupi sekiranya tiada kepastian mengenai sumber gas dan keupayaan menghantarnya kepada pengguna di negeri itu.
Dalam wawancara bersama The Edge, beliau berkata, kerajaan negeri bersetuju bahawa baki bekalan gas boleh digunakan PETRONAS untuk eksport gas asli cecair (LNG), namun keutamaan Sarawak adalah memastikan bekalan domestik tidak terjejas.
Beliau turut mempersoalkan bagaimana bekalan gas yang dipersetujui itu akan diperoleh dan disalurkan, sambil menegaskan bahawa komitmen di atas kertas perlu disertai kemampuan melaksanakan penghantaran sebenar.
Cadang usaha sama PETRONAS-PETROS
Sehubungan itu, Abang Johari mencadangkan penubuhan entiti usaha sama antara PETRONAS dan Petroleum Sarawak Berhad (PETROS) bagi menjalankan aktiviti penerokaan serta pengeluaran gas untuk memenuhi keperluan tenaga dan pembangunan industri Sarawak.
Menurutnya, sumber gas dari kawasan berhampiran Natuna berpotensi disalurkan terus ke Kuching pada kos lebih rendah, sekali gus menyokong pembangunan hab rendah karbon serta infrastruktur saluran paip gas darat yang sedang dibangunkan kerajaan negeri.
Beliau berkata, cadangan kerjasama itu masih dalam perbincangan, namun rundingan antara PETRONAS dan PETROS kini semakin hampir ke peringkat akhir bagi menyelesaikan pertikaian berhubung hak pengurusan serta pengagihan gas di Sarawak.
Jawatankuasa bebas teliti pertikaian
Dalam perkembangan berkaitan, Abang Johari berkata, sebuah jawatankuasa teknikal bebas sedang meneliti hujah kedua-dua pihak bagi mencari penyelesaian secara kompromi meskipun proses perundangan masih berjalan.
Beliau berkata, rundingan itu berpandukan deklarasi bersama yang dimeterai antara kerajaan Persekutuan dan Sarawak pada Mei 2025, yang mengiktiraf undang-undang kedua-dua pihak serta menggariskan peranan PETROS dalam pengagihan gas domestik dan PETRONAS dalam eksport LNG.
Bagaimanapun, perjanjian komersial muktamad masih belum dicapai berikutan beberapa perkara yang belum dipersetujui, menyebabkan beliau dan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim bersetuju mendapatkan penilaian pihak ketiga yang bebas.
Abang Johari berharap pertikaian itu dapat diselesaikan di luar mahkamah sebelum akhir 2026 demi kepentingan negara, sambil menegaskan bahawa PETRONAS dan PETROS sebagai entiti komersial perlu menghormati keputusan kerajaan masing-masing.
Pertikaian hak pengagihan gas
Pertikaian PETRONAS-PETROS berpunca daripada perbezaan tafsiran undang-undang apabila PETRONAS mempertahankan haknya berdasarkan Akta Kemajuan Petroleum 1974 (PDA), manakala Sarawak menegaskan Ordinan Perlombongan Minyak 1958 yang wujud sebelum pembentukan Malaysia masih berkuat kuasa.
PETROS, yang dilantik sebagai agregator gas tunggal Sarawak pada Februari 2024, mempunyai kuasa mengurus pengagihan gas berdasarkan Ordinan Pengagihan Gas 2016, namun PETRONAS mempertikaikan keperluan mendapatkan lesen negeri kerana haknya di bawah PDA.
Pertikaian itu turut membawa kepada beberapa tindakan mahkamah, termasuk kes melibatkan Shell MDS berhubung pihak yang berhak menerima pembayaran bekalan gas di Bintulu serta pertikaian jaminan bank bernilai RM7.95 juta antara PETRONAS dan PETROS.
PETRONAS juga mencabar 10 undang-undang Sarawak, manakala kerajaan negeri mempertikaikan tiga undang-undang Persekutuan berkaitan petroleum, dengan pendengaran penuh di Mahkamah Persekutuan dijadualkan berlangsung selama lima hari bermula 25 Januari 2027, sekiranya penyelesaian di luar mahkamah belum dicapai. - DagangNews.com
