Kota Kinabalu: Parti Pertubuhan Progresif Kinabalu Bersatu (Upko) menyelar seorang Ahli Parlimen Pakatan Harapan kerana mendakwa parti itu cuba “memeras ugut politik” terhadap Pakatan Harapan berhubung keputusan mahkamah berkaitan hasil cukai 40 peratus yang perlu dikembalikan kepada Sabah.
Ahli Parlimen Pasir Gudang Hassan Karim sebelum ini mempersoalkan kenyataan Ewon yang menyatakan kesediaannya meletakkan jawatan sebagai Menteri Persekutuan sekiranya kerajaan Persekutuan memutuskan untuk merayu keputusan berhubung perkara itu.
Bagaimanapun, Setiausaha Agung Upko, Datuk Nelson W. Angang, menyifatkan kenyataan Hassan sebagai sesuatu yang “amat mengejutkan”, lebih-lebih lagi datang daripada seorang Ahli Parlimen berpengalaman yang sepatutnya memahami konvensyen sistem Parlimen Westminster.
“Umum mengetahui bahawa setiap anggota Kabinet terikat dengan doktrin tanggungjawab bersama. Namun, jika seseorang menteri tidak dapat menyokong keputusan kerajaan, maka adalah menjadi amalan dan prinsip bahawa beliau perlu berundur daripada Kabinet,” katanya dalam satu kenyataan.
Nelson menjelaskan bahawa tindakan seperti itu bukan bentuk pemberontakan atau ancaman politik, sebaliknya mencerminkan integriti politik dan pematuhan terhadap prinsip demokrasi.
“Dalam sistem Westminster, perkara seperti ini bukanlah luar biasa. Di United Kingdom, ramai anggota Kabinet telah meletak jawatan atas dasar prinsip apabila tidak sehaluan dengan keputusan kerajaan,” katanya.
Beliau menegaskan perkara sama turut terpakai kepada Ewon, yang sejak sekian lama konsisten memperjuangkan pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan hak hasil 40 peratus milik Sabah — yang turut termaktub dalam perlembagaan parti Upko.
“Ewon kekal teguh dengan prinsip ini. Sama ada orang lain bersetuju atau tidak, langkah paling berprinsip bagi seorang menteri yang tidak dapat menyokong keputusan kerajaan atas dasar prinsip adalah dengan meletakkan jawatan,” katanya.
Nelson turut menambah, walaupun proses kehakiman membenarkan rayuan dibuat, tidak semua keputusan mahkamah perlu dirayu.
“Setiap keputusan perlu dinilai berdasarkan merit undang-undang, keadilan, dan kekuatan hujah yang dikemukakan. Dalam banyak kes, pihak yang kalah memilih untuk tidak merayu apabila keputusan dilihat adil dan kukuh,” ujarnya.
Beliau turut menyeru Hassan agar lebih memahami kepentingan sejarah dan perlembagaan MA63, serta perjuangan panjang rakyat Sabah dan Sarawak untuk melihat perjanjian itu dilaksanakan sepenuhnya.
“Beliau wajar mendengar sendiri sentimen rakyat Sabah mengenai keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu baru-baru ini yang mengiktiraf hak Sabah terhadap 40 peratus hasil bersih negeri serta mengisytiharkan kerajaan Persekutuan telah gagal menunaikan tanggungjawab itu sejak 1973,” katanya.
Nelson menegaskan bahawa keputusan mahkamah tersebut merupakan peluang penting untuk negara melangkah maju bersama, dalam semangat MA63, dan menegakkan hak perlembagaan rakyat Sabah dan Sarawak.