UPKO tuntut Perjanjian Petronas 1976 disemak semula, mesti ada persetujuan kerajaan Sabah

KOTA KINABALU 11 Ogos - UPKO menuntut Perjanjian Petronas 1976 disemak semula sekiranya benar perjanjian yang menyerahkan hak petroleum Sabah kepada Petronas itu tidak pernah dibincangkan atau mendapat kelulusan Kabinet Negeri Sabah.

Presidennya, Datuk Ewon Benedick berkata, perkara yang mempunyai kesan begitu besar terhadap hak, hasil dan sumber asli Sabah tidak boleh dianggap sebagai sesuatu yang tidak memerlukan persetujuan kerajaan negeri.

Beliau menegaskan UPKO menolak pandangan bahawa kedudukan minyak dan gas di bawah bidang kuasa Persekutuan serta kelulusan Akta Kemajuan Petroleum 1974 oleh Parlimen bermakna persetujuan Kabinet Sabah tidak diperlukan.

“UPKO dan saya sangat tidak bersetuju dengan kenyataan sedemikian dan kami menolak hujah itu dalam perkara yang begitu penting kerana pendirian parti kami ialah apa-apa perkara yang memberi kesan besar kepada Sabah mesti mendapat kelulusan dan persetujuan Kerajaan Sabah.

“Jika benar Perjanjian Petronas itu tidak dibincangkan atau tidak mendapat kelulusan Kerajaan Sabah, maka UPKO menuntut supaya Perjanjian Petronas itu dikaji semula,” katanya selepas menyampaikan ucapan dasar pada Persidangan Perwakilan Tri-Tahunan UPKO Ke-17 pada Isnin, menurut laporan media Sabah.

Perjanjian yang dimeterai pada 1976 itu berkait dengan Akta Kemajuan Petroleum 1974 yang memberikan Petronas pemilikan serta hak eksklusif terhadap sumber minyak dan gas, termasuk di Sabah dan Sarawak, sebagai pertukaran kepada bayaran tunai 5%.

Persoalan kelulusan Kabinet Sabah

Desakan UPKO itu dibuat susulan pendedahan bekas Ketua Menteri, Tan Sri Joseph Pairin Kitingan pada Jun lalu bahawa perjanjian berkenaan tidak pernah dibentangkan atau dibincangkan dalam Kabinet Negeri Sabah.

Menurut Ewon, seorang lagi bekas Ketua Menteri, Tan Sri Harris Salleh yang mengakui kenyataan Pairin itu memberi gambaran bahawa minyak dan gas berada di bawah bidang kuasa Persekutuan dan Parlimen telah meluluskan Akta Kemajuan Petroleum 1974, sekali gus mencadangkan tidak ada keperluan perkara tersebut dibincangkan oleh Kabinet Sabah.

UPKO bagaimanapun tidak menerima pendirian tersebut.

Ewon berkata, parti itu akan mengemukakan usul supaya Kerajaan Persekutuan diwajibkan mendapatkan persetujuan Kerajaan Negeri atau Yang di-Pertua Negeri Sabah sebelum sesuatu undang-undang yang mempunyai kesan besar terhadap Sabah dibentangkan di Parlimen.

Menurutnya, prinsip persetujuan Sabah perlu diperkukuhkan bagi memastikan keputusan yang menyentuh kepentingan, kuasa dan sumber negeri tidak dibuat tanpa penglibatan kerajaan negeri.

UPKO mahu hak 40% dibayar sepenuhnya

Dalam isu berasingan tetapi berkaitan hak kewangan Sabah, Ewon yang juga Timbalan Ketua Menteri III menegaskan UPKO mahu hak Sabah terhadap 40% hasil bersih yang diperoleh Kerajaan Persekutuan dari negeri itu dilaksanakan sepenuhnya.

Beliau menolak pembayaran interim sebagai penyelesaian jangka panjang.

“Bayaran interim hanyalah langkah sementara. Ia tidak sepatutnya berterusan selama-lamanya. Interim bermaksud sementara,” katanya.

Ewon turut menolak konflik atau peperangan di negara lain sebagai alasan untuk melengahkan pelaksanaan penuh hak 40% berkenaan.

Katanya, rakyat Sabah dan syarikat yang menjalankan perniagaan di negeri itu terus membayar cukai, manakala Kerajaan Persekutuan terus mengutip hasil dari Sabah.

Justeru, beliau mencadangkan Kerajaan Persekutuan mempertimbangkan mekanisme seperti yang pernah digunakan pada awal 1960-an ketika Singapura masih menjadi sebahagian daripada Malaysia.

40% hasil kekal di Sabah

Di bawah cadangan tersebut, 40% daripada hasil Persekutuan yang dikutip di Sabah akan terus ditahan di negeri itu dan disalurkan kepada Kerajaan Sabah, manakala baki 60% dimasukkan ke dalam akaun Kerajaan Persekutuan.

“Terma mekanisme itu boleh dibincangkan. Jika Singapura mampu melakukannya ketika masih menjadi sebahagian daripada Persekutuan Malaysia, saya tidak nampak mengapa ia sukar untuk dilaksanakan,” katanya.

Ewon berkata, perkara berkenaan akan dibahaskan oleh perwakilan UPKO dan sekiranya mendapat sokongan, beliau akan membawa mandat tersebut kepada Ketua Menteri merangkap Pengerusi Gabungan Rakyat Sabah (GRS), Datuk Seri Hajiji Noor serta Kerajaan Sabah.

Beliau berkata, keseluruhannya enam usul utama akan dibentangkan pada Persidangan Tri-Tahunan UPKO.

Usul pertama membabitkan pindaan perlembagaan parti bagi meningkatkan tadbir urus dan memperkukuh institusi UPKO, manakala usul kedua berkaitan persempadanan semula kawasan pilihan raya.

Usul ketiga menuntut pelaksanaan sepenuhnya Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), mempertahankan hak dan kuasa Sabah serta menjunjung Perlembagaan Negeri Sabah.

Enam usul bawa agenda Sabah

Usul keempat pula bertujuan memperkukuh tadbir urus kerajaan semasa menerusi pendekatan “Sabah First”, manakala usul kelima mahu memperkukuh Program Pengurusan Tanah Adat Anak Negeri Sabah menerusi peruntukan khas dan penubuhan Dana Pembangunan Tanah Sabah.

Usul keenam memberi tumpuan kepada pembangunan sumber tenaga baharu, hijau dan mampan serta usaha peralihan tenaga Sabah bagi memastikan bekalan elektrik yang mampan dan kos tenaga yang kompetitif.

Kesemua usul itu mencerminkan usaha UPKO untuk membawa isu hak negeri, hasil, tanah, tenaga dan kedudukan Sabah dalam Persekutuan ke tahap yang lebih tegas dalam rundingan dengan Kerajaan Persekutuan. - DagangNews.com